5. දන්තභූමිසුත්තවණ්ණනා
213. එවං මෙ සුතන්ති දන්තභූමිසුත්තං. තත්ථ අරඤ්ඤකුටිකායන්ති තස්සෙව වෙළුවනස්ස එකස්මිං විවිත්තට්ඨානෙ පධානකම්මිකානං භික්ඛූනං අත්ථාය කතසෙනාසනෙ. රාජකුමාරොති බිම්බිසාරස්ස පුත්තො ඔරසකො.
ඵුසෙය්‍යාති ලභෙය්‍ය. එකග්ගතන්ති එවං පටිපන්නො සමාපත්තිං නාම ලභති, ඣානං නාම ලභතීති ඉදං මයා සුතන්ති වදති. කිලමථොති කායකිලමථො. විහෙසාති ස්වෙව කිලමථො වුත්තො. යථාසකෙ තිට්ඨෙය්‍යාසීති අත්තනො අජානනකොට්ඨාසෙයෙව තිට්ඨෙය්‍යාසීති.
214. දෙසෙසීති චිත්තෙකග්ගතං නාම එවං ලභති, සමාපත්තිං එවං නිබ්බත්තෙතීති අප්පනාඋපචාරං පාපෙත්වා එකකසිණපරිකම්මං කථෙසි. පවෙදෙත්වාති පකාසෙත්වා.
නෙක්ඛම්මෙන ඤාතබ්බන්ති කාමතො නිස්සටගුණෙන ඤාතබ්බං. කාමතො නිස්සටගුණෙ ඨිතෙන පුග්ගලෙන එකග්ගං නාම ජානිතබ්බන්ති අධිප්පායෙනෙතං වුත්තං. සෙසානි තස්සෙව වෙවචනානි. කාමෙ පරිභුඤ්ජන්තොති දුවිධෙපි කාමෙ භුඤ්ජමානො.
215. හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මා වා ගොදම්මා වාති එත්ථ අදන්තහත්ථිදම්මාදයො විය චිත්තෙකග්ගරහිතා පුග්ගලා දට්ඨබ්බා. දන්තහත්ථිආදයො විය චිත්තෙකග්ගසම්පන්නා. යථා අදන්තහත්ථිදම්මාදයො කූටාකාරං අකත්වා ධුරං අඡඩ්ඩෙත්වා දන්තගමනං වා ගන්තුං, දන්තෙහි වා පත්තබ්බං භූමිං පාපුණිතුං න සක්කොන්ති, එවමෙව චිත්තෙකග්ගරහිතා සම්පන්නචිත්තෙකග්ගෙහි නිබ්බත්තිතගුණං වා නිබ්බත්තෙතුං පත්තභූමිං වා පාපුණිතුං න සක්කොන්ති.
216. හත්ථවිලඞ්ඝකෙනාති හත්ථෙන හත්ථං ගහෙත්වා.
දට්ඨෙය්‍යන්ති පස්සිතබ්බයුත්තකං. ආවුතොති ආවරිතො. නිවුතොති නිවාරිතො. ඔඵුටොති ඔනද්ධො.
217. නාගවනිකන්ති හත්ථිපදොපමෙ (ම. නි. 1.288 ආදයො) නාගවනචරකො පුරිසො ‘‘නාගවනිකො’’ති වුත්තො, ඉධ හත්ථිසික්ඛාය කුසලො හත්ථිං ගහෙතුං සමත්ථො. අතිපස්සිත්වාති දිස්වා. එත්ථගෙධාති එතස්මිං පවත්තගෙධා. සරසඞ්කප්පානන්ති ධාවනසඞ්කප්පානං. මනුස්සකන්තෙසු සීලෙසු සමාදපනායාති එත්ථ යදා නාගො ඉත්ථිපුරිසෙහි කුමාරකුමාරිකාහි සොණ්ඩාදීසු ගහෙත්වා උපකෙළයමානො විකාරං න කරොති සුඛායති, තදානෙන මනුස්සකන්තානි සීලානි සමාදින්නානි නාම හොන්ති.
පෙමනීයාති තාත රාජා තෙ පසන්නො මඞ්ගලහත්ථිට්ඨානෙව ඨපෙස්සති, රාජාරහානි භොජනාදීනි ලභිස්සසීති එවරූපී නාගෙහි පියාපිතබ්බා කථා. සුස්සූසතීති තං පෙමනීයකථං සොතුකාමො හොති. තිණඝාසොදකන්ති තිණඝාසඤ්චෙව උදකඤ්ච, තිණඝාසන්ති ඝාසිතබ්බං තිණං, ඛාදිතබ්බන්ති අත්ථො.
පණවොති ඩිණ්ඩිමො. සබ්බවඞ්කදොසනිහිතනින්නීතකසාවොති නිහිතසබ්බවඞ්කදොසො චෙව අපනීතකසාවො ච. අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතීති අඞ්ගසමො හොති.
219. ගෙහසිතසීලානන්ති පඤ්චකාමගුණනිස්සිතසීලානං. ඤායස්සාති අට්ඨඞ්ගිකමග්ගස්ස.
222. අදන්තමරණං මහල්ලකො රඤ්ඤො නාගො කාලඞ්කතොති රඤ්ඤො මහල්ලකො නාගො අදන්තමරණං මතො කාලං කතො හොති, අදන්තමරණං කාලංකිරියං නාම කරියතීති අයමෙත්ථ අත්ථො. එස නයො සබ්බත්ථ. සෙසං උත්තානමෙවාති.
පපඤ්චසූදනියා මජ්ඣිමනිකායට්ඨකථාය
දන්තභූමිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.