9. ගොලියානිසුත්තවණ්ණනා

173. එවං මෙ සුතන්ති ගොලියානිසුත්තං. තත්ථ පදසමාචාරොති දුබ්බලසමාචාරො ඔළාරිකාචාරො, පච්චයෙසු සාපෙක්ඛො මහාරක්ඛිතත්ථෙරො විය. තං කිර උපට්ඨාකකුලෙ නිසින්නං උපට්ඨාකො ආහ ‘‘අසුකත්ථෙරස්ස මෙ, භන්තෙ, චීවරං දින්න’’න්ති. සාධු තෙ කතං තංයෙව තක්කෙත්වා විහරන්තස්ස චීවරං දෙන්තෙනාති. තුම්හාකම්පි, භන්තෙ, දස්සාමීති. සාධු කරිස්සසි තංයෙව තක්කෙන්තස්සාති ආහ. අයම්පි එවරූපො ඔළාරිකාචාරො අහොසි. සප්පතිස්සෙනාති සජෙට්ඨකෙන, න අත්තානං ජෙට්ඨකං කත්වා විහරිතබ්බං. සෙරිවිහාරෙනාති සච්ඡන්දවිහාරෙන නිරඞ්කුසවිහාරෙන.

නානූපඛජ්ජාති න අනුපඛජ්ජ න අනුපවිසිත්වා. තත්ථ යො ද්වීසු මහාථෙරෙසු උභතො නිසින්නෙසු තෙ අනාපුච්ඡිත්වාව චීවරෙන වා ජාණුනා වා ඝට්ටෙන්තො නිසීදති, අයං අනුපඛජ්ජ නිසීදති නාම. එවං අකත්වා පන අත්තනො පත්තආසනසන්තිකෙ ඨත්වා නිසීදාවුසොති වුත්තෙ නිසීදිතබ්බං. සචෙ න වදන්ති, නිසීදාමි, භන්තෙති ආපුච්ඡිත්වා නිසීදිතබ්බං ආපුච්ඡිතකාලතො පට්ඨාය නිසීදාති වුත්තෙපි අවුත්තෙපි නිසීදිතුං වට්ටතියෙව. න පටිබාහිස්සාමීති එත්ථ යො අත්තනො පත්තාසනං අතික්කමිත්වා නවකානං පාපුණනට්ඨානෙ නිසීදති, අයං නවෙ භික්ඛූ ආසනෙන පටිබාහති නාම. තස්මිඤ්හි තථා නිසින්නෙ නවා භික්ඛූ ‘‘අම්හාකං නිසීදිතුං න දෙතී’’ති උජ්ඣායන්තා තිට්ඨන්ති වා ආසනං වා පරියෙසන්තා ආහිණ්ඩන්ති. තස්මා අත්තනො පත්තාසනෙයෙව නිසීදිතබ්බං. එවං න පටිබාහති නාම.

ආභිසමාචාරිකම්පි ධම්මන්ති අභිසමාචාරිකං වත්තපටිපත්තිමත්තම්පි. නාතිකාලෙනාති න අතිපාතො පවිසිතබ්බං, න අතිදිවා පටික්කමිතබ්බං, භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිංයෙව පවිසිතබ්බඤ්ච නික්ඛමිතබ්බඤ්ච. අතිපාතො පවිසිත්වා අතිදිවා නික්ඛමන්තස්ස හි චෙතියඞ්ගණබොධියඞ්ගණවත්තාදීනි පරිහායන්ති. කාලස්සෙව මුඛං ධොවිත්වා මක්කටකසුත්තානි ඡින්දන්තෙන උස්සාවබින්දූ නිපාතෙන්තෙන ගාමං පවිසිත්වා යාගුං පරියෙසිත්වා යාව භික්ඛාකාලා අන්තොගාමෙයෙව නානප්පකාරං තිරච්ඡානකථං කථෙන්තෙන නිසීදිත්වා භත්තකිච්චං කත්වා දිවා නික්ඛම්ම භික්ඛූනං පාදධොවනවෙලාය විහාරං පච්චාගන්තබ්බං හොති. න පුරෙභත්තං පච්ඡාභත්තං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජිතබ්බන්ති ‘‘යො පන භික්ඛු නිමන්තිතො සභත්තො සමානො සන්තං භික්ඛුං අනාපුච්ඡා පුරෙභත්තං වා පච්ඡාභත්තං වා කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා පාචිත්තිය’’න්ති (පාචි. 299) ඉමං සික්ඛාපදං රක්ඛන්තෙන තස්ස විභඞ්ගෙ වුත්තං පුරෙභත්තඤ්ච පච්ඡාභත්තඤ්ච චාරිත්තං න ආපජ්ජිතබ්බං. උද්ධතො හොති චපලොති උද්ධච්චපකතිකො චෙව හොති චීවරමණ්ඩන-පත්තමණ්ඩන-සෙනාසනමණ්ඩනා ඉමස්ස වා පූතිකායස්ස කෙලායනා මණ්ඩනාති එවං වුත්තෙන ච තරුණදාරකාවචාපල්‍යෙන සමන්නාගතො.

පඤ්ඤවතා භවිතබ්බන්ති චීවරකම්මාදීසු ඉතිකත්තබ්බෙසු උපායපඤ්ඤාය සමන්නාගතෙන භවිතබ්බං. අභිධම්මෙ අභිවිනයෙති අභිධම්මපිටකෙ චෙව විනයපිටකෙ ච පාළිවසෙන චෙව අට්ඨකථාවසෙන ච යොගො කරණීයො. සබ්බන්තිමෙන හි පරිච්ඡෙදෙන අභිධම්මෙ දුකතිකමාතිකාහි සද්ධිං ධම්මහදයවිභඞ්ගං විනා න වට්ටති. විනයෙ පන කම්මාකම්මවිනිච්ඡයෙන සද්ධිං සුවිනිච්ඡිතානි ද්වෙ පාතිමොක්ඛානි විනා න වට්ටති.

ආරුප්පාති එත්තාවතා අට්ඨපි සමාපත්තියො වුත්තා හොන්ති. තා පන සබ්බෙන සබ්බං අසක්කොන්තෙන සත්තසුපි යොගො කරණීයො, ඡසුපි…පෙ… පඤ්චසුපි. සබ්බන්තිමෙන පරිච්ඡෙදෙන එකං කසිණෙ පරිකම්මකම්මට්ඨානං පගුණං කත්වා ආදාය විචරිතබ්බං, එත්තකං විනා න වට්ටති. උත්තරිමනුස්සධම්මෙති ඉමිනා සබ්බෙපි ලොකුත්තරධම්මෙ දස්සෙති. තස්මා අරහන්තෙන හුත්වා විහාතබ්බං, අරහත්තං අනභිසම්භුණන්තෙන අනාගාමිඵලෙ සකදාගාමිඵලෙ සොතාපත්තිඵලෙ වා පතිට්ඨාතබ්බං. සබ්බන්තිමෙන පරියායෙන එකං විපස්සනාමුඛං යාව අරහත්තා පගුණං කත්වා ආදාය විචරිතබ්බං. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙව. ඉමං පන දෙසනං ආයස්මා සාරිපුත්තො නෙය්‍යපුග්ගලස්ස වසෙන ආභිසමාචාරිකවත්තතො පට්ඨාය අනුපුබ්බෙන අරහත්තං පාපෙත්වා නිට්ඨාපෙසීති.

පපඤ්චසූදනියා මජ්ඣිමනිකායට්ඨකථාය

ගොලියානිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.