8. අනෙකවණ්ණවිමානවණ්ණනා

අනෙකවණ්ණං දරසොකනාසනන්ති අනෙකවණ්ණවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ. තෙන සමයෙන ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො හෙට්ඨා වුත්තනයෙන දෙවචාරිකං චරන්තො තාවතිංසභවනං අගමාසි. අථ නං අනෙකවණ්ණො දෙවපුත්තො දිස්වා සඤ්ජාතගාරවබහුමානො උපසඞ්කමිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගය්හ අට්ඨාසි. ථෙරො –

1199. ‘‘අනෙකවණ්ණං දරසොකනාසනං, විමානමාරුය්හ අනෙකචිත්තං;

පරිවාරිතො අච්ඡරාසඞ්ගණෙන, සුනිම්මිතො භූතපතීව මොදසි.

1200. ‘‘සමස්සමො නත්ථි කුතො පනුත්තරො, යසෙන පුඤ්ඤෙන ච ඉද්ධියා ච;

සබ්බෙ ච දෙවා තිදසගණා සමෙච්ච, තං තං නමස්සන්ති සසිංව දෙවා;

ඉමා ච තෙ අච්ඡරායො සමන්තතො, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.

1201. ‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො,

මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;

කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො,

වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති. –

අධිගතසම්පත්තිකිත්තනමුඛෙන කතකම්මං පුච්ඡි. තං දස්සෙතුං –

1202. ‘‘සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ…යස්ස කම්මස්සිදං ඵල’’න්ති. –

වුත්තං. සොපි –

1203. ‘‘අහං භදන්තෙ අහුවාසි පුබ්බෙ, සුමෙධනාමස්ස ජිනස්ස සාවකො;

පුථුජ්ජනො අනනුබොධොහමස්මි, සො සත්ත වස්සානි පරිබ්බජිස්සහං.

1204. ‘‘සොහං සුමෙධස්ස ජිනස්ස සත්ථුනො, පරිනිබ්බුතස්සොඝතිණ්ණස්ස තාදිනො;

රතනුච්චයං හෙමජාලෙන ඡන්නං, වන්දිත්වා ථූපස්මිං මනං පසාදයිං.

1205. ‘‘න මාසි දානං න ච මත්ථි දාතුං, පරෙ ච ඛො තත්ථ සමාදපෙසිං;

පූජෙථ නං පූජනීයස්ස ධාතුං, එවං කිර සග්ගමිතො ගමිස්සථ.

1206. ‘‘තදෙව කම්මං කුසලං කතං මයා,

සුඛඤ්ච දිබ්බං අනුභොමි අත්තනා;

මොදාමහං තිදසගණස්ස මජ්ඣෙ,

න තස්ස පුඤ්ඤස්ස ඛයම්පි අජ්ඣග’’න්ති. – කථෙසි;

ඉතො කිර තිංසකප්පසහස්සෙ සුමෙධො නාම සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ උප්පජ්ජිත්වා සදෙවකං ලොකං එකොභාසං කත්වා කතබුද්ධකිච්චො පරිනිබ්බුතො, මනුස්සෙහි ච භගවතො ධාතුං ගහෙත්වා රතනචෙතියෙ කතෙ අඤ්ඤතරො පුරිසො සත්ථු සාසනෙ පබ්බජිත්වා සත්ත වස්සානි බ්‍රහ්මචරියං චරිත්වා අනවට්ඨිතචිත්තතාය කුක්කුච්චකො හුත්වා උප්පබ්බජි. උප්පබ්බජිතො ච සංවෙගබහුලතාය ධම්මච්ඡන්දවන්තතාය ච චෙතියඞ්ගණෙ සම්මජ්ජනපරිභණ්ඩාදීනි කරොන්තො නිච්චසීලඋපොසථසීලානි රක්ඛන්තො ධම්මං සුණන්තො අඤ්ඤෙ ච පුඤ්ඤකිරියාය සමාදපෙන්තො විචරි. සො ආයුපරියොසානෙ කාලකතො තාවතිංසෙසු නිබ්බත්ති. සො පුඤ්ඤකම්මස්ස උළාරභාවෙන මහෙසක්ඛො මහානුභාවො සක්කාදීහි දෙවතාහි සක්කතපූජිතො හුත්වා තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා තතො චුතො අපරාපරං දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ තස්සෙව කම්මස්ස විපාකාවසෙසෙන තාවතිංසභවනෙ නිබ්බත්ති, ‘‘අනෙකවණ්ණො’’ති නං දෙවතා සඤ්ජානිංසු. තං සන්ධාය වුත්තං ‘‘අථ නං අනෙකවණ්ණො දෙවපුත්තො…පෙ… න තස්ස පුඤ්ඤස්ස ඛයම්පි අජ්ඣගන්ති කථෙසී’’ති.

1199. තත්ථ අනෙකවණ්ණන්ති නීලපීතාදිවසෙන විවිධවණ්ණතාය අනන්තරවිමානාදීනං විවිධසණ්ඨානතාය ච නානාවිධවණ්ණං. දරසොකනාසනන්ති සීතලභාවෙන දරථපරිළාහානං විනොදනතො මනුඤ්ඤතාය දස්සනීයතාය ච සොකස්ස අනොකාසතො දරසොකනාසනං. අනෙකචිත්තන්ති නානාවිධචිත්තරූපං. සුනිම්මිතො භූතපතීවාති තාවතිංසකායිකොපි උළාරදිබ්බභොගතාය සුනිම්මිතදෙවරාජා විය මොදසි තුස්සසි අභිරමසි.

1200. සමස්සමොති සමො එව හුත්වා සමො, නිබ්බරියායෙන සදිසො තෙ තුය්හං නත්ථි, කුතො පන කෙන කාරණෙන උත්තරි අධිකො කො නාම සියා. කෙන පන සමතා උත්තරිතරතා චාති ආහ ‘‘යසෙන පුඤ්ඤෙන ච ඉද්ධියා චා’’ති. තත්ථ යසෙනාති පරිවාරෙන. ඉද්ධියාති ආනුභාවෙන. යසෙනාති වා ඉස්සරියෙන, ඉද්ධියාති දෙවිද්ධියා. යසෙනාති වා විභවසම්පත්තියා, ඉද්ධියාති යථිච්ඡි තස්ස කාමගුණස්ස ඉජ්ඣනෙන. යසෙනාති වා කිත්තිඝොසෙන, ඉද්ධියාති සමිද්ධියා. පුඤ්ඤෙනාති තත්ථ තත්ථ වුත්තාවසිට්ඨපුඤ්ඤඵලෙන, පුඤ්ඤකම්මෙනෙව වා.

‘‘සබ්බෙ ච දෙවා’’ති සාමඤ්ඤතො ගහිතමත්ථං ‘‘තිදසගණා’’ති ඉමිනා විසෙසෙත්වා වුත්තං. එකච්චස්ස පච්චෙකං නිපච්චකාරං කරොන්තාපි පමුදිතා න කරොන්ති, න එවමෙතස්ස. එතස්ස පන පමුදිතාපි කරොන්තියෙවාති දස්සෙතුං ‘‘සමෙච්චා’’ති වුත්තං. තං තන්ති තං ත්වං. සසිංව දෙවාති යථා නාම සුක්කපක්ඛපාටිපදියං දිස්සමානං සසිං චන්දං මනුස්සා දෙවා ච ආදරජාතා නමස්සන්ති, එවං තං සබ්බෙපි තිදසගණා නමස්සන්තීති අත්ථො.

1203. භදන්තෙති ථෙරං ගාරවබහුමානෙන සමුදාචරති. අහුවාසින්ති අහොසිං. පුබ්බෙති පුරිමජාතියං. සුමෙධනාමස්ස ජිනස්ස සාවකොති සුමෙධොති එවං පාකටනාමස්ස සම්මාසම්බුද්දස්ස සාසනෙ පබ්බජිතභාවෙන සාවකො. පුථූජ්ජනොති අනරියො. තත්ථාපි සච්චානං අනුබොධමත්තස්සාපි අභාවෙන අනනුබොධො. සො සත්ත වස්සානි පරිබ්බජිස්සහන්ති සො අහං සත්ත සංවච්ඡරානි පබ්බජ්ජාගුණමත්තෙන විචරිං, උත්තරිමනුස්සධම්මං නාධිගච්ඡින්ති අධිප්පායො.

1204. රතනුච්චයන්ති මණිකනකාදිරතනෙහි උච්චිතං උස්සිතරතනචෙතියං. හෙමජාලෙන ඡන්නන්ති සමන්තතො උපරි ච කඤ්චනජාලෙන පටිච්ඡාදිතං. වන්දිත්වාති පඤ්චපතිට්ඨිතෙන තත්ථ තත්ථ පණාමං කත්වා. ථූපස්මිං මනං පසාදයින්ති ‘‘සබ්බඤ්ඤුගුණාධිට්ඨානාය වත ධාතුයා අයං ථූපො’’ති ථූපස්මිං චිත්තං පසාදෙසිං.

1205. න මාසි දානන්ති මෙ මයා කතං දානං නාසි නාහොසි. කස්මා පන? න ච මෙත්ථි දාතුන්ති මෙ මම පරිග්ගහභූතං දානං දාතුං න අත්ථි, න කිඤ්චි දෙය්‍යවත්ථු විජ්ජති, පරෙ ච ඛො සත්තෙ තත්ථ දානෙ සමාදපෙසිං. ‘‘පරෙසඤ්ච තත්ථ සමාදපෙසි’’න්ති ච පඨන්ති, තත්ථ පරෙසන්ති උපයොගත්ථෙ සාමිවචනං දට්ඨබ්බං. පූජෙථ නන්තිආදි සමාදපනාකාරදස්සනං, තං ධාතුන්ති යොජනා. එවං කිරාති කිර-සද්දො අනුස්සවත්ථො.

1206. න තස්ස පුඤ්ඤස්ස ඛයම්පි අජ්ඣගන්ති තස්ස තදා සුමෙධං භගවන්තං උද්දිස්ස කතස්ස පුඤ්ඤකම්මස්ස පරික්ඛයං නාධිගච්ඡිං, තස්සෙව කම්මස්ස විපාකාවසෙසං පච්චනුභොමීති දස්සෙති. යං පනෙත්ථ න වුත්තං, තං හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙවාති දට්ඨබ්බං.

අනෙකවණ්ණවිමානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.