4. කුමාරකසුත්තවණ්ණනා

44. චතුත්ථෙ කුමාරකාති තරුණපුග්ගලා. යෙ සුභාසිතදුබ්භාසිතස්ස අත්ථං ජානන්ති, තෙ ඉධ කුමාරකාති අධිප්පෙතා. ඉමෙ හි සත්තා ජාතදිවසතො පට්ඨාය යාව පඤ්චදසවස්සකා, තාව ‘‘කුමාරකා, බාලා’’ති ච වුච්චන්ති, තතො පරං වීසතිවස්සානි ‘‘යුවානො’’ති. මච්ඡකෙ බාධෙන්තීති මග්ගසමීපෙ එකස්මිං තළාකෙ නිදාඝකාලෙ උදකෙ පරික්ඛීණෙ නින්නට්ඨානෙ ඨිතං උදකං උස්සිඤ්චිත්වා ඛුද්දකමච්ඡෙ ගණ්හන්ති චෙව හනන්ති ච ‘‘පචිත්වා ඛාදිස්සාමා’’ති. තෙනුපසඞ්කමීති මග්ගතො ථොකං තළාකං අතික්කමිත්වා ඨිතො, තස්මා ‘‘උපසඞ්කමී’’ති වදති. කස්මා පන උපසඞ්කමි? තෙ කුමාරකෙ අත්තනි විස්සාසං ජනෙතුං උපසඞ්කමි. භායථ වොති එත්ථ වොති නිපාතමත්තං. දුක්ඛස්සාති නිස්සක්කෙ සාමිවචනං, දුක්ඛස්මාති අත්ථො. අප්පියං වො දුක්ඛන්ති ‘‘කිං තුම්හාකං සරීරෙ උප්පජ්ජනකදුක්ඛං අප්පියං අනිට්ඨ’’න්ති පුච්ඡති.

එතමත්ථං විදිත්වාති ඉමෙ සත්තා අත්තනො දුක්ඛං අනිච්ඡන්තා එව හුත්වා දුක්ඛහෙතුං පටිපජ්ජන්තා අත්තනො තං ඉච්ඡන්තා එව නාම හොන්තීති එතමත්ථං සබ්බාකාරතො විදිත්වා. ඉමං උදානන්ති ඉමං පාපකිරියාය නිසෙධනං ආදීනවවිභාවනඤ්ච උදානං උදානෙසි.

තස්සත්ථො – යදි තුම්හාකං සකලමාපායිකං, සුගතියඤ්ච අප්පායුකතාමනුස්සදොභග්ගියාදිභෙදං දුක්ඛං අප්පියං අනිට්ඨං, යදි තුම්හෙ තතො භායථ, ආවි වා පරෙසං පාකටභාවවසෙන අප්පටිච්ඡන්නං කත්වා කායෙන වා වාචාය වා පාණාතිපාතාදිප්පභෙදං යදි වා රහො අපාකටභාවවසෙන පටිච්ඡන්නං කත්වා මනොද්වාරෙ එව අභිජ්ඣාදිප්පභෙදං අණුමත්තම්පි පාපකං ලාමකධම්මං මාකත්ථ මා කරිත්ථ, අථ පන තං පාපකම්මං එතරහි කරොථ, ආයතිං වා කරිස්සථ, නිරයාදීසු චතූසු අපායෙසු මනුස්සෙසු ච තස්ස ඵලභූතං දුක්ඛං ඉතො වා එත්තො වා පලායන්තෙ අම්හෙ නානුබන්ධිස්සතීති අධිප්පායෙන උපෙච්ච අපෙච්ච පලායතම්පි තුම්හාකං තතො මුත්ති මොක්ඛො නත්ථි. ගතිකාලාදිපච්චයන්තරසමවායෙ විපච්චිස්සතියෙවාති දස්සෙති. ‘‘පලායනෙ’’තිපි පඨන්ති, වුත්තනයෙන යත්ථ කත්ථචි ගමනෙ පක්කමනෙ සතීති අත්ථො. අයඤ්ච අත්ථො ‘‘න අන්තලික්ඛෙ න සමුද්දමජ්ඣෙ…පෙ… පාපකම්මා’’ති (ධ. ප. 127; මි. ප. 4.2.4) ඉමාය ගාථාය දීපෙතබ්බො.

චතුත්ථසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.