10. සාමාථෙරීගාථාවණ්ණනා

චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුන්තිආදිකා සාමාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනිත්වා සුගතීසුයෙව සංසරන්තී ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ කොසම්බියං ගහපතිමහාසාලකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා සාමාතිස්සා නාමං අහොසි. සා විඤ්ඤුතං පත්තා සාමාවතියා උපාසිකාය පියසහායිකා හුත්වා තාය කාලඞ්කතාය සඤ්ජාතසංවෙගා පබ්බජි. පබ්බජිත්වා ච සාමාවතිකං ආරබ්භ උප්පන්නසොකං විනොදෙතුං අසක්කොන්තී අරියමග්ගං ගණ්හිතුං නාසක්ඛි. අපරභාගෙ ආසනසාලාය නිසින්නස්ස ආනන්දත්ථෙරස්ස ඔවාදං සුත්වා විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා තතො සත්තමෙ දිවසෙ සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පාපුණි.

අරහත්තං පන පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා තං පකාසෙන්තී –

37. ‘‘චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං, විහාරා උපනික්ඛමිං;

අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී;

තස්සා මෙ අට්ඨමී රත්ති, යතො තණ්හා සමූහතා.

38. ‘‘බහූහි දුක්ඛධම්මෙහි, අප්පමාදරතාය මෙ;

තණ්හක්ඛයො අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති. –

උදානවසෙන ඉමා ද්වෙ ගාථා අභාසි.

තත්ථ චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං, විහාරා උපනික්ඛමින්ති ‘‘මම වසනකවිහාරෙ විපස්සනාමනසිකාරෙන නිසින්නා සමණකිච්චං මත්ථකං පාපෙතුං අසක්කොන්තී උතුසප්පායාභාවෙන නනු ඛො මය්හං විපස්සනා මග්ගෙන ඝට්ටෙතී’’ති චින්තෙත්වා චත්තාරො පඤ්ච චාති නව වාරෙ විහාරා උපස්සයතො බහි නික්ඛමිං. තෙනාහ ‘‘අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී’’ති. තත්ථ චෙතසො සන්තින්ති අරියමග්ගසමාධිං සන්ධායාහ. චිත්තෙ අවසවත්තිනීති වීරියසමතාය අභාවෙන මම භාවනාචිත්තෙ න වසවත්තිනී. සා කිර අතිවිය පග්ගහිතවීරියා අහොසි. තස්සා මෙ අට්ඨමී රත්තීති යතො පට්ඨාය ආනන්දත්ථෙරස්ස සන්තිකෙ ඔවාදං පටිලභිං, තතො පට්ඨාය රත්තින්දිවමතන්දිතා විපස්සනාය කම්මං කරොන්තී රත්තියං චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං විහාරතො නික්ඛමිත්වා මනසිකාරං පවත්තෙන්තී විසෙසං අනධිගන්ත්වා අට්ඨමියං රත්තියං වීරියසමතං ලභිත්වා මග්ගපටිපාටියා කිලෙසෙ ඛෙපෙසින්ති අත්ථො. තෙන වුත්තං – ‘‘තස්සා මෙ අට්ඨමී රත්ති, යතො තණ්හා සමූහතා’’ති. සෙසං වුත්තනයමෙව.

සාමාථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

දුකනිපාතවණ්ණනා නිට්ඨිතා.