13. වීසතිනිපාතො

1. අම්බපාලීථෙරීගාථාවණ්ණනා

වීසතිනිපාතෙ කාළකා භමරවණ්ණසාදිසාතිආදිකා අම්බපාලියා ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී සිඛිස්ස භගවතො සාසනෙ පබ්බජිත්වා උපසම්පන්නා හුත්වා භික්ඛුනිසික්ඛාපදං සමාදාය විහරන්තී, එකදිවසං සම්බහුලාහි භික්ඛුනීහි සද්ධිං චෙතියං වන්දිත්වා පදක්ඛිණං කරොන්තී පුරෙතරං ගච්ඡන්තියා ඛීණාසවත්ථෙරියා ඛිපන්තියා සහසා ඛෙළපිණ්ඩං චෙතියඞ්ගණෙ පතිතං, ඛීණාසවත්ථෙරියා අපස්සිත්වා ගතාය අයං පච්ඡතො ගච්ඡන්තී තං ඛෙළපිණ්ඩං දිස්වා ‘‘කා නාම ගණිකා ඉමස්මිං ඨානෙ ඛෙළපිණ්ඩං පාතෙසී’’ති අක්කොසි. සා භික්ඛුනිකාලෙ සීලං රක්ඛන්තී ගබ්භවාසං ජිගුච්ඡිත්වා ඔපපාතිකත්තභාවෙ චිත්තං ඨපෙසි. තෙන චරිමත්තභාවෙ වෙසාලියං රාජුය්‍යානෙ අම්බරුක්ඛමූලෙ ඔපපාතිකා හුත්වා නිබ්බත්ති. තං දිස්වා උය්‍යානපාලො නගරං උපනෙසි. අම්බරුක්ඛමූලෙ නිබ්බත්තතාය සා අම්බපාලීත්වෙව වොහරීයිත්ථ. අථ නං අභිරූපං දස්සනීයං පාසාදිකං විලාසකන්තතාදිගුණවිසෙසසමුදිතං දිස්වා සම්බහුලා රාජකුමාරා අත්තනො අත්තනො පරිග්ගහං කාතුකාමා අඤ්ඤමඤ්ඤං කලහං අකංසු. තෙසං කලහවූපසමත්ථං තස්සා කම්මසඤ්චොදිතා වොහාරිකා ‘‘සබ්බෙසං හොතූ’’ති ගණිකාට්ඨානෙ ඨපෙසුං. සා සත්ථරි පටිලද්ධසද්ධා අත්තනො උය්‍යානෙ විහාරං කත්වා බුද්ධප්පමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිය්‍යාදෙත්වා පච්ඡා අත්තනො පුත්තස්ස විමලකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරස්ස සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා පබ්බජිත්වා විපස්සනාය කම්මං කරොන්තී අත්තනො සරීරස්ස ජරාජිණ්ණභාවං නිස්සාය සංවෙගජාතා සඞ්ඛාරානං අනිච්චතං විභාවෙන්තී –

252. ‘‘කාළකා භමරවණ්ණසාදිසා, වෙල්ලිතග්ගා මම මුද්ධජා අහුං;

තෙ ජරාය සාණවාකසාදිසා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

253. ‘‘වාසිතොව සුරභී කරණ්ඩකො, පුප්ඵපූර මම උත්තමඞ්ගජො;

තං ජරායථ සලොමගන්ධිකං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

254. ‘‘කානනංව සහිතං සුරොපිතං, කොච්ඡසූචිවිචිතග්ගසොභිතං;

තං ජරාය විරලං තහිං තහිං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

255. ‘‘කණ්හඛන්ධකසුවණ්ණමණ්ඩිතං, සොභතෙ සුවෙණීහිලඞ්කතං;

තං ජරාය ඛලිතං සිරං කතං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

256. ‘‘චිත්තකාරසුකතාව ලෙඛිකා, සොභරෙ සු භමුකා පුරෙ මම;

තා ජරාය වලිභිප්පලම්බිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

257. ‘‘භස්සරා සුරුචිරා යථා මණී, නෙත්තහෙසුමභිනීලමායතා;

තෙ ජරායභිහතා න සොභරෙ, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

258. ‘‘සණ්හතුඞ්ගසදිසී ච නාසිකා, සොභතෙ සු අභියොබ්බනං පති;

සා ජරාය උපකූලිතා විය, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

259. ‘‘කඞ්කණංව සුකතං සුනිට්ඨිතං, සොභරෙ සු මම කණ්ණපාළියො;

තා ජරාය වලිභිප්පලම්බිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

260. ‘‘පත්තලීමකුලවණ්ණසාදිසා, සොභරෙ සු දන්තා පුරෙ මම;

තෙ ජරාය ඛණ්ඩිතා චාසිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

261. ‘‘කානනම්හි වනසණ්ඩචාරිනී, කොකිලාව මධුරං නිකූජිහං;

තං ජරාය ඛලිතං තහිං තහිං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

262. ‘‘සණ්හකම්බුරිව සුප්පමජ්ජිතා, සොභතෙ සු ගීවා පුරෙ මම;

සා ජරාය භග්ගා විනාමිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

263. ‘‘වට්ටපලිඝසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු බාහා පුරෙ මම;

තා ජරාය යථා පාටලිබ්බලිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

264. ‘‘සණ්හමුද්දිකසුවණ්ණමණ්ඩිතා, සොභරෙ සු හත්ථා පුරෙ මම;

තෙ ජරාය යථා මූලමූලිකා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

265. ‘‘පීනවට්ටසහිභුග්ගතා උභො, සොභරෙ සු ථනකා පුරෙ මම;

ථෙවිකීව ලම්බන්ති නොදකා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

266. ‘‘කඤ්චනස්ස ඵලකංව සම්මට්ඨං, සොභතෙ සු කායො පුරෙ මම;

සො වලීහි සුඛුමාහි ඔතතො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

267. ‘‘නාගභොගසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු ඌරූ පුරෙ මම;

තෙ ජරාය යථා වෙළුනාළියො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

268. ‘‘සණ්හනූපුරසුවණ්ණමණ්ඩිතා, සොභරෙ සු ජඞ්ඝා පුරෙ මම;

තා ජරාය තිලදණ්ඩකාරිව, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

269. ‘‘තූලපුණ්ණසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු පාදා පුරෙ මම;

තෙ ජරාය ඵුටිතා වලීමතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.

270. ‘‘එදිසො අහු අයං සමුස්සයො, ජජ්ජරො බහුදුඛානමාලයො;

සොපලෙපපතිතො ජරාඝරො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා’’ති. –

ඉමා ගාථායො අභාසි.

තත්ථ කාළකාති කාළකවණ්ණා. භමරවණ්ණසාදිසාති කාළකා හොන්තාපි භමරසදිසවණ්ණා, සිනිද්ධනීලාති අත්ථො. වෙල්ලිතග්ගාති කුඤ්චිතග්ගා, මූලතො පට්ඨාය යාව අග්ගා කුඤ්චිතා වෙල්ලිතාති අත්ථො. මුද්ධජාති කෙසා. ජරායාති ජරාහෙතු ජරාය උපහතසොභා. සාණවාකසාදිසාති සාණසදිසා වාකසදිසා ච, සාණවාකසදිසා චෙව මකචිවාකසදිසා චාතිපි අත්ථො. සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථාති සච්චවාදිනො අවිතථවාදිනො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ‘‘සබ්බං රූපං අනිච්චං ජරාභිභූත’’න්තිආදිවචනං අනඤ්ඤථා යථාභූතමෙව, න තත්ථ විතථං අත්ථීති.

වාසිතොව සුරභී කරණ්ඩකොති පුප්ඵගන්ධවාසචුණ්ණාදීහි වාසිතො වාසං ගාහාපිතො පසාධනසමුග්ගො විය සුගන්ධි. පුප්ඵපූර මම උත්තමඞ්ගජොති චම්පකසුමනමල්ලිකාදීහි පුප්ඵෙහි පූරිතො පුබ්බෙ මම කෙසකලාපො නිම්මලොති අත්ථො. තන්ති උත්තමඞ්ගජං. අථ පච්ඡා එතරහි සලොමගන්ධිකං පාකතිකලොමගන්ධමෙව ජාතං. අථ වා සලොමගන්ධිකන්ති මෙණ්ඩකලොමෙහි සමානගන්ධං. ‘‘එළකලොමගන්ධ’’න්තිපි වදන්ති.

කානනංව සහිතං සුරොපිතන්ති සුට්ඨු රොපිතං සහිතං ඝනසන්නිවෙසං උද්ධමෙව උට්ඨිතං උජුකදීඝසාඛං උපවනං විය. කොච්ඡසූචිවිචිතග්ගසොභිතන්ති පුබ්බෙ කොච්ඡෙන සුවණ්ණසූචියා ච කෙසජටාවිජටනෙන විචිතග්ගං හුත්වා සොභිතං, ඝනභාවෙන වා කොච්ඡසදිසං හුත්වා පණදන්තසූචීහි විචිතග්ගතාය සොභිතං. තන්ති උත්තමඞ්ගජං. විරලං තහිං තහින්ති තත්ථ තත්ථ විරලං විලූනකෙසං.

කණ්හඛන්ධකසුවණ්ණමණ්ඩිතන්ති සුවණ්ණවජිරාදීහි විභූසිතං කණ්හකෙසපුඤ්ජකං. යෙ පන ‘‘සණ්හකණ්ඩකසුවණ්ණමණ්ඩිත’’න්ති පඨන්ති, තෙසං සණ්හාහි සුවණ්ණසූචීහි ජටාවිජටනෙන මණ්ඩිතන්ති අත්ථො. සොභතෙ සුවෙණීහිලඞ්කතන්ති සුන්දරෙහි රාජරුක්ඛමාලා සදිසෙහි කෙසවෙණීහි අලඞ්කතං හුත්වා පුබ්බෙ විරාජතෙ. තං ජරාය ඛලිතං සිරං කතන්ති තං තථා සොභිතං සිරං ඉදානි ජරාය ඛලිතං ඛණ්ඩිතාඛණ්ඩිතං විලූනකෙසං කතං.

චිත්තකාරසුකතාව ලෙඛිකාති චිත්තකාරෙන සිප්පිනා නීලාය වණ්ණධාතුයා සුට්ඨු කතා ලෙඛා විය සොභතෙ. සු භමුකා පුරෙ මමාති සුන්දරා භමුකා පුබ්බෙ මම සොභනං ගතා. වලිභිප්පලම්බිතාති නලාටන්තෙ උප්පන්නාහි වලීහි පලම්බන්තා ඨිතා.

භස්සරාති භාසුරා. සුරුචිරාති සුට්ඨු රුචිරා. යථා මණීති මණිමුද්දිකා විය. නෙත්තහෙසුන්ති සුනෙත්තා අහෙසුං. අභිනීලමායතාති අභිනීලා හුත්වා ආයතා. තෙති නෙත්තා. ජරායභිහතාති ජරාය අභිහතා.

සණ්හතුඞ්ගසදිසී චාති සණ්හා තුඞ්ගා සෙසමුඛාවයවානං අනුරූපා ච. සොභතෙති වට්ටෙත්වා ඨපිතහරිතාලවට්ටි විය මම නාසිකා සොභතෙ. සු අභියොබ්බනං පතීති සුන්දරෙ අභිනවයොබ්බනකාලෙ සා නාසිකා ඉදානි ජරාය නිවාරිතසොභතාය පරිසෙදිතා විය වරත්තා විය ච ජාතා.

කඞ්කණංව සුකතං සුනිට්ඨිතන්ති සුපරිකම්මකතං සුවණ්ණකඞ්කණං විය වට්ටුලභාවං සන්ධාය වදති. සොභරෙති සොභන්තෙ. ‘‘සොභන්තෙ’’ති වා පාඨො. සුඉති නිපාතමත්තං. කණ්ණපාළියොති කණ්ණගන්ධා. වලිභිප්පලම්බිතාති තහිං තහිං උප්පන්නවලීහි වලිතා හුත්වා වට්ටනියා පණාමිතවත්ථඛන්ධා විය භස්සන්තා ඔලම්බන්ති.

පත්තලීමකුලවණ්ණසාදිසාති කදලිමකුලසදිසවණ්ණසණ්ඨානා. ඛණ්ඩිතාති භෙදනපතනෙහි ඛණ්ඩිතා ඛණ්ඩභාවං ගතා. අසිතාති වණ්ණභෙදෙන අසිතභාවං ගතා.

කානනම්හි වනසණ්ඩචාරිනී, කොකිලාව මධුරං නිකූජිහන්ති වනසණ්ඩෙ ගොචරචරණෙන වනසණ්ඩචාරිනී කානනෙ අනුසංගීතනිවාසිනී කොකිලා විය මධුරාලාපං නිකූජිහං. තන්ති නිකූජිතං ආලාපං. ඛලිතං තහිං තහින්ති ඛණ්ඩදන්තාදිභාවෙන තත්ථ තත්ථ පක්ඛලිතං ජාතං.

සණ්හකම්බුරිව සුප්පමජ්ජිතාති සුට්ඨු පමජ්ජිතා සණ්හා සුවණ්ණසඞ්ඛා විය. භග්ගා විනාමිතාති මංසපරික්ඛයෙන විභූතසිරාජාලතාය භග්ගා හුත්වා විනතා.

වට්ටපලිඝසදිසොපමාති වට්ටෙන පලිඝදණ්ඩෙන සමසමා. තාති තා උභොපි බාහායො. යථා පාටලිබ්බලිතාති ජජ්ජරභාවෙන පලිතපාටලිසාඛාසදිසා.

සණ්හමුද්දිකසුවණ්ණමණ්ඩිතාති සුවණ්ණමයාහි මට්ඨභාසුරාහි මුද්දිකාහි විභූසිතා. යථා මූලමූලිකාති මූලකකණ්ඩසදිසා.

පීනවට්ටසහිතුග්ගතාති පීනා වට්ටා අඤ්ඤමඤ්ඤං සහිතාව හුත්වා උග්ගතා උද්ධමුඛා. සොභතෙ සු ථනකා පුරෙ මමාති මම උභොපි ථනා යථාවුත්තරූපා හුත්වා සුවණ්ණකලසියො විය සොභිංසු. පුථුත්තෙ හි ඉදං එකවචනං, අතීතත්ථෙ ච වත්තමානවචනං. ථෙවිකීව ලම්බන්ති නොදකාති තෙ උභොපි මෙ ථනා නොදකා ගලිතජලා වෙණුදණ්ඩකෙ ඨපිතඋදකභස්මා විය ලම්බන්ති.

කඤ්චනඵලකංව සම්මට්ඨන්ති ජාතිහිඞ්ගුලකෙන මක්ඛිත්වා චිරපරිමජ්ජිතසොවණ්ණඵලකං විය සොභතෙ. සො වලීහි සුඛුමාහි ඔතතොති සො මම කායො ඉදානි සුඛුමාහි වලීහි තහිං තහිං විතතො වලිත්තචතං ආපන්නො.

නාගභොගසදිසොපමාති හත්ථිනාගස්ස හත්ථෙන සමසමා. හත්ථො හි ඉධ භුඤ්ජති එතෙනාති භොගොති වුත්තො. තෙති ඌරුයො. යථා වෙළුනාළියොති ඉදානි වෙළුපබ්බසදිසා අහෙසුං.

සණ්හනූපුරසුවණ්ණමණ්ඩිතාති සිනිද්ධමට්ඨෙහි සුවණ්ණනූපුරෙහි විභූසිතා. ජඞ්ඝාති අට්ඨිජඞ්ඝායො. තාති තා ජඞ්ඝායො. තිලදණ්ඩකාරිවාති අප්පමංසලොහිතත්තා කිසභාවෙන ලූනාවසිට්ඨවිසුක්ඛතිලදණ්ඩකා විය අහෙසුං. ර-කාරො පදසන්ධිකරො.

තූලපුණ්ණසදිසොපමාති මුදුසිනිද්ධභාවෙන සිම්බලිතූලපුණ්ණපලිගුණ්ඨිතඋපාහනසදිසා. තෙ මම පාදා ඉදානි ඵුටිතා ඵලිතා, වලීමතා වලිමන්තො ජාතා.

එදිසොති එවරූපො. අහු අහොසි යථාවුත්තප්පකාරො. අයං සමුස්සයොති අයං මම කායො. ජජ්ජරොති සිථිලාබන්ධො. බහුදුඛානමාලයොති ජරාදිහෙතුකානං බහූනං දුක්ඛානං ආලයභූතො. සොපලෙපපතිතොති සො අයං සමුස්සයො අපලෙපපතිතො අභිසඞ්ඛාරාලෙපපරික්ඛයෙන පතිතො පාතාභිමුඛොති අත්ථො. සොපි අලෙපපතිතොති වා පදවිභාගො, සො එවත්ථො. ජරාඝරොති ජිණ්ණඝරසදිසො. ජරාය වා ඝරභූතො අහොසි. තස්මා සච්චවාදිනො ධම්මානං යථාභූතං සභාවං සම්මදෙව ඤත්වා කථනතො අවිතථවාදිනො සම්මාසම්බුද්ධස්ස මම සත්ථුවචනං අනඤ්ඤථා.

එවං අයං ථෙරී අත්තනො අත්තභාවෙ අනිච්චතාය සල්ලක්ඛණමුඛෙන සබ්බෙසුපි තෙභූමකධම්මෙසු අනිච්චතං උපධාරෙත්වා තදනුසාරෙන තත්ථ දුක්ඛලක්ඛණං අනත්තලක්ඛණඤ්ච ආරොපෙත්වා විපස්සනං උස්සුක්කාපෙන්තී මග්ගපටිපාටියා අරහත්තං පාපුණි. තෙන වුත්තං අපදානෙ (අප. ථෙරී 2.4.204-219) –

‘‘යො රංසිඵුසිතාවෙළො, ඵුස්සො නාම මහාමුනි;

තස්සාහං භගිනී ආසිං, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ.

‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

මහාදානං දදිත්වාන, පත්ථයිං රූපසම්පදං.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී ලොකග්ගනායකො;

උප්පන්නො ලොකපජ්ජොතො, තිලොකසරණො ජිනො.

‘‘තදාරුණපුරෙ රම්මෙ, බ්‍රහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා;

විමුත්තචිත්තං කුපිතා, භික්ඛුනිං අභිසාපයිං.

‘‘වෙසිකාව අනාචාරා, ජිනසාසනදූසිකා;

එවං අක්කොසයිත්වාන, තෙන පාපෙන කම්මුනා.

‘‘දාරුණං නිරයං ගන්ත්වා, මහාදුක්ඛසමප්පිතා;

තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා තපස්සිනී.

‘‘දසජාතිසහස්සානි, ගණිකත්තමකාරයිං;

තම්හා පාපා න මුච්චිස්සං, භුත්වා දුට්ඨවිසං යථා.

‘‘බ්‍රහ්මචරියමසෙවිස්සං, කස්සපෙ ජිනසාසනෙ;

තෙන කම්මවිපාකෙන, අජායිං තිදසෙ පුරෙ.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අහොසිං ඔපපාතිකා;

අම්බසාඛන්තරෙ ජාතා, අම්බපාලීති තෙනහං.

‘‘පරිවුතා පාණකොටීහි, පබ්බජිං ජිනසාසනෙ;

පත්තාහං අචලං ඨානං, ධීතා බුද්ධස්ස ඔරසා.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, සොතධාතුවිසුද්ධියා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

අරහත්තං පන පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා උදානවසෙන තා එව ගාථා පච්චුදාහාසීති.

අම්බපාලීථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. රොහිනීථෙරීගාථාවණ්ණනා

සමණාති භොති සුපීතිආදිකා රොහිනියා ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී ඉතො එකනවුතිකප්පෙ විපස්සිස්ස භගවතො කාලෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්වා, එකදිවසං බන්ධුමතීනගරෙ භගවන්තං පිණ්ඩාය චරන්තං දිස්වා පත්තං ගහෙත්වා පූවස්ස පූරෙත්වා භගවතො දත්වා පීතිසොමනස්සජාතා පඤ්චපතිට්ඨිතෙන වන්දි. සා තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තී අනුක්කමෙන උපචිතවිමොක්ඛසම්භාරා හුත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ වෙසාලියං මහාවිභවස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස ගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා රොහිනීති ලද්ධනාමා විඤ්ඤුතං පත්වා, සත්ථරි වෙසාලියං විහරන්තෙ විහාරං ගන්තවා ධම්මං සුත්වා සොතාපන්නා හුත්වා මාතාපිතූනං ධම්මං දෙසෙත්වා සාසනෙ පසාදං උප්පාදෙත්වා තෙ අනුජානාපෙත්වා සයං පබ්බජිත්වා විපස්සනාය කම්මං කරොන්තී න චිරස්සෙව සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පාපුණි. තෙන වුත්තං –

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

පිණ්ඩාය විචරන්තස්ස, පූවෙදාසිමහං තදා.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං.

‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

පඤ්ඤාසචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

‘‘මනසා පත්ථිතා නාම, සබ්බා මය්හං සමිජ්ඣථ;

සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච.

‘‘පච්ඡිමෙ භවසම්පත්තෙ, ජාතො විප්පකුලෙ අහං;

රොහිනී නාම නාමෙන, ඤාතකෙහි පියායිතා.

‘‘භික්ඛූනං සන්තිකං ගන්ත්වා, ධම්මං සුත්වා යථාතථං;

සංවිග්ගමානසා හුත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

‘‘යොනිසො පදහන්තීනං, අරහත්තමපාපුණිං;

එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පූවදානස්සිදං ඵලං.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

අරහත්තං පන පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා පුබ්බෙ සොතාපන්නකාලෙ පිතරා අත්තනා ච වචනපටිවචනවසෙන වුත්තගාථා උදානවසෙන භාසන්තී –

271. ‘‘සමණාති භොති සුපි, සමණාති පබුජ්ඣසි;

සමණානෙව කිත්තෙසි, සමණී නූන භවිස්සසි.

272. ‘‘විපුලං අන්නඤ්ච පානඤ්ච, සමණානං පවෙච්ඡසි;

රොහිනී දානි පුච්ඡාමි, කෙන තෙ සමණා පියා.

273. ‘‘අකම්මකාමා අලසා, පරදත්තූපජීවිනො;

ආසංසුකා සාදුකාමා, කෙන තෙ සමණා පියා.

274. ‘‘චිරස්සං වත මං තාත, සමණානං පරිපුච්ඡසි;

තෙසං තෙ කිත්තයිස්සාමි, පඤ්ඤාසීලපරක්කමං.

275. ‘‘කම්මකාමා අනලසා, කම්මසෙට්ඨස්ස කාරකා;

රාගං දොසං පජහන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

276. ‘‘තීණි පාපස්ස මූලානි, ධුනන්ති සුචිකාරිනො;

සබ්බං පාපං පහීනෙසං, තෙන මෙ සමණා පියා.

277. ‘‘කායකම්මං සුචි නෙසං, වචීකම්මඤ්ච තාදිසං;

මනොකම්මං සුචි නෙසං, තෙන මෙ සමණා පියා.

278. ‘‘විමලා සඞ්ඛමුත්තාව, සුද්ධා සන්තරබාහිරා;

පුණ්ණා සුක්කාන ධම්මානං, තෙන මෙ සමණා පියා.

279. ‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, අරියා ධම්මජීවිනො;

අත්ථං ධම්මඤ්ච දෙසෙන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

280. ‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, අරියා ධම්මජීවිනො;

එකග්ගචිත්තා සතිමන්තො, තෙන මෙ සමණා පියා.

281. ‘‘දූරඞ්ගමා සතිමන්තො, මන්තභාණී අනුද්ධතා;

දුක්ඛස්සන්තං පජානන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

282. ‘‘යස්මා ගාමා පක්කමන්ති, න විලොකෙන්ති කිඤ්චනං;

අනපෙක්ඛාව ගච්ඡන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

283. ‘‘න තෙ සං කොට්ඨෙ ඔපෙන්ති, න කුම්භිං න ඛළොපියං;

පරිනිට්ඨිතමෙසානා, තෙන මෙ සමණා පියා.

284. ‘‘න තෙ හිරඤ්ඤං ගණ්හන්ති, න සුවණ්ණං න රූපියං;

පච්චුප්පන්නෙන යාපෙන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

285. ‘‘නානාකුලා පබ්බජිතා, නානාජනපදෙහි ච;

අඤ්ඤමඤ්ඤං පිහයන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.

286. ‘‘අත්ථාය වත නො භොති, කුලෙ ජාතාසි රොහිනී;

සද්ධා බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ ච තිබ්බගාරවා.

287. ‘‘තුවඤ්හෙතං පජානාසි, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං;

අම්හම්පි එතෙ සමණා, පටිග්ගණ්හන්ති දක්ඛිණං.

288. ‘‘පතිට්ඨිතො හෙත්ථ යඤ්ඤො, විපුලො නො භවිස්සති;