10. ඛාණුකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරවත්ථු

යො ච වස්සසතං ජීවෙති ඉමං ධම්මදෙසනං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො ඛාණුකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරං ආරබ්භ කථෙසි.

සො කිර ථෙරො සත්ථු සන්තිකෙ කම්මට්ඨානං ගහෙත්වා අරඤ්ඤෙ විහරන්තො අරහත්තං පත්වා ‘‘සත්ථු ආරොචෙස්සාමී’’ති තතො ආගච්ඡන්තො අන්තරාමග්ගෙ කිලන්තො මග්ගා ඔක්කම්ම එකස්මිං පිට්ඨිපාසාණෙ නිසින්නො ඣානං සමාපජ්ජි. අථෙකං ගාමං විලුම්පිත්වා පඤ්චසතා චොරා අත්තනො බලානුරූපෙන භණ්ඩිකං බන්ධිත්වා සීසෙනාදාය ගච්ඡන්තා දූරං ගන්ත්වා කිලන්තරූපා ‘‘දූරං ආගතාම්හ, ඉමස්මිං පිට්ඨිපාසාණෙ විස්සමිස්සාමා’’ති මග්ගා ඔක්කම්ම පිට්ඨිපාසාණස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා ථෙරං දිස්වාපි ‘‘ඛාණුකො අය’’න්ති සඤ්ඤිනො අහෙසුං. අථෙකො චොරො ථෙරස්ස සීසෙ භණ්ඩිකං ඨපෙසි, අපරොපි තං නිස්සාය භණ්ඩිකං ඨපෙසි. එවං පඤ්චසතාපි චොරා පඤ්චහි භණ්ඩිකසතෙහි ථෙරං පරික්ඛිපිත්වා සයම්පි නිසින්නා නිද්දායිත්වා අරුණුග්ගමනකාලෙ පබුජ්ඣිත්වා අත්තනො අත්තනො භණ්ඩිකං ගණ්හන්තා ථෙරං දිස්වා ‘‘අමනුස්සො’’ති සඤ්ඤාය පලායිතුං ආරභිංසු. අථ නෙ ථෙරො ආහ – ‘‘මා භායිත්ථ උපාසකා, පබ්බජිතො අහ’’න්ති. තෙ ථෙරස්ස පාදමූලෙ නිපජ්ජිත්වා ‘‘ඛමථ, භන්තෙ, මයං ඛාණුකසඤ්ඤිනො අහුම්හා’’ති ථෙරං ඛමාපෙත්වා චොරජෙට්ඨකෙන ‘‘අහං අය්‍යස්ස සන්තිකෙ පබ්බජිස්සාමී’’ති වුත්තෙ සෙසා ‘‘මයම්පි පබ්බජිස්සාමා’’ති වත්වා සබ්බෙපි එකච්ඡන්දා හුත්වා ථෙරං පබ්බජ්ජං යාචිංසු. ථෙරො සංකිච්චසාමණෙරො විය සබ්බෙපි තෙ පබ්බාජෙසි. තතො පට්ඨාය ඛාණුකොණ්ඩඤ්ඤොති පඤ්ඤායි. සො තෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං සත්ථු සන්තිකං ගන්ත්වා සත්ථාරා ‘‘කිං, කොණ්ඩඤ්ඤ, අන්තෙවාසිකා තෙ ලද්ධා’’ති වුත්තෙ තං පවත්තිං ආරොචෙසි. සත්ථා ‘‘එවං කිර, භික්ඛවෙ’’ති පුච්ඡිත්වා, ‘‘ආම, භන්තෙ, න නො අඤ්ඤස්ස එවරූපො ආනුභාවො දිට්ඨපුබ්බො, තෙනම්හා පබ්බජිතා’’ති වුත්තෙ, ‘‘භික්ඛවෙ, එවරූපෙ දුප්පඤ්ඤකම්මෙ පතිට්ඨාය වස්සසතං ජීවනතො ඉදානි වො පඤ්ඤාසම්පදාය වත්තමානානං එකාහම්පි ජීවිතං සෙය්‍යො’’ති වත්වා අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ධම්මං දෙසෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –

111. ‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, දුප්පඤ්ඤො අසමාහිතො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පඤ්ඤවන්තස්ස ඣායිනො’’ති.

තත්ථ දුප්පඤ්ඤො නිප්පඤ්ඤො. පඤ්ඤවන්තස්සාති සප්පඤ්ඤස්ස. සෙසං පුරිමසදිසමෙවාති.

දෙසනාවසානෙ පඤ්චසතාපි තෙ භික්ඛූ සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පාපුණිංසු. සම්පත්තමහාජනස්සාපි සාත්ථිකා ධම්මදෙසනා අහොසීති.

ඛාණුකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරවත්ථු දසමං.