8. සාරිපුත්තත්ථෙරවත්ථු

අස්සද්ධොති ඉමං ධම්මදෙසනං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො සාරිපුත්තත්ථෙරං ආරබ්භ කථෙසි.

එකස්මිඤ්හි සමයෙ තිංසමත්තා ආරඤ්ඤකා භික්ඛූ සත්ථු සන්තිකං ආගන්ත්වා වන්දිත්වා නිසීදිංසු. සත්ථා තෙසං සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තස්සූපනිස්සයං දිස්වා සාරිපුත්තත්ථෙරං ආමන්තෙත්වා ‘‘සද්දහසි ත්වං, සාරිපුත්ත, සද්ධින්ද්‍රියං භාවිතං බහුලීකතං අමතොගධං හොති අමතපරියොසාන’’න්ති (සං. නි. 5.514) එවං පඤ්චින්ද්‍රියානි ආරබ්භ පඤ්හං පුච්ඡි. ථෙරො ‘‘න ඛ්වාහං, භන්තෙ, එත්ථ භගවතො සද්ධාය ගච්ඡාමි, සද්ධින්ද්‍රියං…පෙ… අමතපරියොසානං. යෙසඤ්හෙතං, භන්තෙ, අඤ්ඤාතං අස්ස අදිට්ඨං අවිදිතං අසච්ඡිකතං අඵස්සිතං පඤ්ඤාය, තෙ තත්ථ පරෙසං සද්ධාය ගච්ඡෙය්‍යුං. සද්ධින්ද්‍රියං…පෙ… අමතපරියොසාන’’න්ති (සං. නි. 5.514) එවං තං පඤ්හං බ්‍යාකාසි. තං සුත්වා භික්ඛූ කථං සමුට්ඨාපෙසුං ‘‘සාරිපුත්තත්ථෙරො මිච්ඡාගහණං නෙව විස්සජ්ජෙසි, අජ්ජාපි සම්මාසම්බුද්ධස්ස න සද්දහතියෙවා’’ති. තං සුත්වා සත්ථා ‘‘කිං නාමෙතං, භික්ඛවෙ, වදෙථ. අහඤ්හි ‘පඤ්චින්ද්‍රියානි අභාවෙත්වා සමථවිපස්සනං අවඩ්ඪෙත්වා මග්ගඵලානි සච්ඡිකාතුං සමත්ථො නාම අත්ථීති සද්දහසි ත්වං සාරිපුත්තො’ති පුච්ඡිං. සො ‘එවං සච්ඡිකරොන්තො අත්ථි නාමාති න සද්දහාමි, භන්තෙ’ති කථෙසි. න දින්නස්ස වා කතස්ස වා ඵලං විපාකං න සද්දහති, නාපි බුද්ධාදීනං ගුණං න සද්දහති. එසො පන අත්තනා පටිවිද්ධෙසු ඣානවිපස්සනාමග්ගඵලධම්මෙසු පරෙසං සද්ධාය න ගච්ඡති. තස්මා අනුපවජ්ජො’’ති වත්වා අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ධම්මං දෙසෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –

97. ‘‘අස්සද්ධො අකතඤ්ඤූ ච, සන්ධිච්ඡෙදො ච යො නරො,

හතාවකාසො වන්තාසො, ස වෙ උත්තමපොරිසො’’ති.

තස්සථො – අත්තනො පටිවිද්ධගුණං පරෙසං කථාය න සද්දහතීති අස්සද්ධො. අකතං නිබ්බානං ජානාතීති අකතඤ්ඤූ, සච්ඡිකතනිබ්බානොති අත්ථො. වට්ටසන්ධිං, සංසාරසන්ධිං ඡින්දිත්වා ඨිතොති සන්ධිච්ඡෙදො. කුසලාකුසලකම්මබීජස්ස ඛීණත්තා නිබ්බත්තනාවකාසො හතො අස්සාති හතාවකාසො. චතූහි මග්ගෙහි කත්තබ්බකිච්චස්ස කතත්තා,සබ්බා ආසා ඉමිනා වන්තාති වන්තාසො. සො එවරූපො නරො. පටිවිද්ධලොකුත්තරධම්මතාය පුරිසෙසු උත්තමභාවං පත්තොති පුරිසුත්තමොති.

ගාථාවසානෙ තෙ ආරඤ්ඤකා තිංසමත්තා භික්ඛූ සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පාපුණිංසු. සෙසජනස්සාපි සත්ථිකා ධම්මදෙසනා අහොසීති.

සාරිපුත්තත්ථෙරවත්ථු අට්ඨමං.