10. සුමඞ්ගලත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා

ආහුතිං යිට්ඨුකාමොතිආදිකං ආයස්මතො සුමඞ්ගලත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පායස්මා පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො පියදස්සිස්ස භගවතො කාලෙ රුක්ඛදෙවතා හුත්වා නිබ්බත්ති. සො එකදිවසං සත්ථාරං න්හත්වා එකචීවරං ඨිතං දිස්වා සොමනස්සප්පත්තො අප්ඵොටෙසි. සො තෙන පුඤ්ඤෙන දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියා අවිදූරෙ අඤ්ඤතරස්මිං ගාමකෙ තාදිසෙන කම්මනිස්සන්දෙන දලිද්දකුලෙ නිබ්බත්ති, තස්ස සුමඞ්ගලොති නාමං අහොසි. සො වයප්පත්තො ඛුජ්ජකාසිතනඞ්ගලකුද්දාලපරික්ඛාරො හුත්වා කසියා ජීවිකං කප්පෙසි. සො එකදිවසං රඤ්ඤා පසෙනදිනා කොසලෙන භගවතො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච මහාදානෙ පවත්තියමානෙ දානූපකරණානි ගහෙත්වා ආගච්ඡන්තෙහි මනුස්සෙහි සද්ධිං දධිඝටං ගහෙත්වා ආගතො භික්ඛූනං සක්කාරසම්මානං දිස්වා ‘‘ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත්තියා සුඛුමවත්ථනිවත්ථා සුභොජනානි භුඤ්ජිත්වා නිවාතෙසු සෙනාසනෙසු විහරන්ති, යංනූනාහම්පි පබ්බජෙය්‍ය’’න්ති චින්තෙත්වා අඤ්ඤතරං මහාථෙරං උපසඞ්කමිත්වා අත්තනො පබ්බජාධිප්පායං නිවෙදෙසි. සො තං කරුණායන්තො පබ්බාජෙත්වා කම්මට්ඨානං ආචික්ඛි. සො අරඤ්ඤෙ විහරන්තො එකකවිහාරෙ නිබ්බින්නො උක්කණ්ඨිතො හුත්වා විබ්භමිතුකාමො ඤාතිගාමං ගච්ඡන්තො අන්තරාමග්ගෙ කච්ඡං බන්ධිත්වා ඛෙත්තං කසන්තෙ කිලිට්ඨවත්ථනිවත්ථෙ සමන්තතො රජොකිණ්ණසරීරෙ වාතාතපෙන සුස්සන්තෙ ඛෙත්තං කස්සකෙ මනුස්සෙ දිස්වා ‘‘මහන්තං වතිමෙ සත්තා ජීවිකනිමිත්තං දුක්ඛං පච්චනුභවන්තී’’ති සංවෙගං පටිලභි. ඤාණස්ස පරිපාකගතත්තා චස්ස යථාගහිතං කම්මට්ඨානං උපට්ඨාසි. සො අඤ්ඤතරං රුක්ඛමූලං උපගන්ත්වා විවෙකං ලභිත්වා යොනිසොමනසිකරොන්තො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා මග්ගපටිපාටියා අරහත්තං පාපුණි.

124. එවං සො පත්තඅරහත්තඵලො අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා සොමනස්සවසෙන පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො ආහුතිං යිට්ඨුකාමොහන්තිආදිමාහ. තත්ථ ආහුතින්ති අන්නපානාදිඅනෙකවිධං පූජාසක්කාරූපකරණං. යිට්ඨුකාමොති යජිතුකාමො, දානං දාතුකාමො අහං. පටියාදෙත්වාන භොජනන්ති ආහාරං පටියාදෙත්වා නිප්ඵාදෙත්වා. බ්‍රාහ්මණෙ පටිමානෙන්තොති පටිග්ගාහකෙ සුද්ධපබ්බජිතෙ පරියෙසන්තො. විසාලෙ මාළකෙ ඨිතොති පරිසුද්ධපණ්ඩරපුලිනතලාභිරාමෙ විපුලෙ මාළකෙ ඨිතො.

125-7. අථද්දසාසිං සම්බුද්ධන්තිආදීසු මහායසං මහාපරිවාරං සබ්බලොකං සකලසත්තලොකං විනෙතානං විසෙසෙන නෙතාරං නිබ්බානසම්පාපකං සයම්භුං සයමෙව භූතං අනාචරියකං අග්ගපුග්ගලං සෙට්ඨපුග්ගලං භගවන්තං භග්‍යවන්තාදිගුණයුත්තං ජුතිමන්තං නීලපීතාදිපභාසම්පන්නං සාවකෙහි පුරක්ඛතං පරිවාරිතං ආදිච්චමිව සූරියමිව රොචන්තං සොභමානං රථියං වීථියං පටිපන්නකං ගච්ඡන්තං පියදස්සිං නාම සම්බුද්ධං අද්දසින්ති සම්බන්ධො. අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වානාති බන්ධඤ්ජලිපුටං සිරසි කත්වා සකං චිත්තං අත්තනො චිත්තං පසාදයිං ඉත්ථම්භූතස්ස භගවතො ගුණෙ පසාදෙසිං පසන්නමකාසින්ති අත්ථො. මනසාව නිමන්තෙසින්ති චිත්තෙන පවාරෙසිං. ආගච්ඡතු මහාමුනීති මහිතො පූජාරහො මුනි භගවා මම නිවෙසනං ආගච්ඡතු.

128. මම සඞ්කප්පමඤ්ඤායාති මය්හං චිත්තසඞ්කප්පං ඤත්වා ලොකෙ සත්තලොකෙ අනුත්තරො උත්තරවිරහිතො සත්ථා ඛීණාසවසහස්සෙහි අරහන්තසහස්සෙහි පරිවුතො මම ද්වාරං මය්හං ගෙහද්වාරං උපාගමි සම්පාපුණි.

129. තස්ස සම්පත්තස්ස සත්ථුනො එවං නමක්කාරමකාසිං. පුරිසාජඤ්ඤ පුරිසානං ආජඤ්ඤ, සෙට්ඨ, මම නමක්කාරො තෙ තුය්හං අත්ථු භවතු. පුරිසුත්තම පුරිසානං උත්තම අධිකගුණවිසිට්ඨ තෙ තුය්හං මම නමක්කාරො අත්ථු. පාසාදං පසාදජනකං මම නිවෙසනං අභිරුහිත්වා සීහාසනෙ උත්තමාසනෙ නිසීදතන්ති ආයාචින්ති අත්ථො.

130. දන්තො දන්තපරිවාරොති සයං ද්වාරත්තයෙන දන්තො තථා දන්තාහි භික්ඛුභික්ඛුනීඋපාසකඋපාසිකාසඞ්ඛාතාහි චතූහි පරිසාහි පරිවාරිතො. තිණ්ණො තාරයතං වරොති සයං තිණ්ණො සංසාරතො උත්තිණ්ණො නික්ඛන්තො තාරයතං තාරයන්තානං විසිට්ඨපුග්ගලානං වරො උත්තමො භගවා මමාරාධනෙන පාසාදං අභිරුහිත්වා පවරාසනෙ උත්තමාසනෙ නිසීදි නිසජ්ජං කප්පෙසි.

131. යං මෙ අත්ථි සකෙ ගෙහෙති අත්තනො ගෙහෙ යං ආමිසං පච්චුපට්ඨිතං සම්පාදිතං රාසිකතං අත්ථි. තාහං බුද්ධස්ස පාදාසින්ති බුද්ධස්ස බුද්ධප්පමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස තං ආමිසං පාදාසිං ප-කාරෙන ආදරෙන වා අදාසින්ති අත්ථො. පසන්නො සෙහි පාණිභීති අත්තනො ද්වීහි හත්ථෙහි පස්සන්නචිත්තො ගහෙත්වා පාදාසින්ති අත්ථො.

132. පසන්නචිත්තො පසාදිතමනසඞ්කප්පො සුමනො සුන්දරමනො. වෙදජාතො ජාතවෙදො උප්පන්නසොමනස්සො කතඤ්ජලී සිරසි ඨපිතඅඤ්ජලිපුටො බුද්ධසෙට්ඨං නමස්සාමි සෙට්ඨස්ස බුද්ධස්ස පණාමං කරොමීති අත්ථො. අහො බුද්ධස්සුළාරතාති පටිවිද්ධචතුසච්චස්ස සත්ථුනො උළාරතා මහන්තභාවො අහො අච්ඡරියන්ති අත්ථො.

133. අට්ඨන්නං පයිරූපාසතන්ති පයිරුපාසන්තානං භුඤ්ජං භුඤ්ජන්තානං අට්ඨන්නං අරියපුග්ගලානං අන්තරෙ ඛීණාසවා අරහන්තොව බහූති අත්ථො. තුය්හෙවෙසො ආනුභාවොති එසො ආකාසචරණඋම්මුජ්ජනනිමුජ්ජනාදිආනුභාවො තුය්හෙව තුය්හං එව ආනුභාවො, නාඤ්ඤෙසං. සරණං තං උපෙමහන්ති තං ඉත්ථම්භූතං තුවං සරණං තාණං ලෙණං පරායනන්ති උපෙමි ගච්ඡාමි ජානාමි වාති අත්ථො.

134. ලොකජෙට්ඨො නරාසභො පියදස්සී භගවා භික්ඛුසඞ්ඝමජ්ඣෙ නිසීදිත්වා ඉමා බ්‍යාකරණගාථා අභාසථ කථෙසීති අත්ථො. සෙසං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙවාති.

සුමඞ්ගලත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා සමත්තා.

දුතියස්ස සීහාසනවග්ගස්ස වණ්ණනා සමත්තා.