සඤ්ඤීවාදවණ්ණනා

75. උද්ධමාඝාතනිකාති ආඝාතනං වුච්චති මරණං, උද්ධමාඝාතනා අත්තානං වදන්තීති උද්ධමාඝාතනිකා. සඤ්ඤීති පවත්තො වාදො, සඤ්ඤීවාදො, සො එතෙසං අත්ථීති සඤ්ඤීවාදා.

76-77. රූපී අත්තාතිආදීසු කසිණරූපං ‘‘අත්තා’’ති තත්ථ පවත්තසඤ්ඤඤ්චස්ස ‘‘සඤ්ඤා’’ති ගහෙත්වා වා ආජීවකාදයො විය තක්කමත්තෙනෙව වා ‘‘රූපී අත්තා හොති, අරොගො පරං මරණා සඤ්ඤී’’ති නං පඤ්ඤපෙන්ති. තත්ථ අරොගොති නිච්චො. අරූපසමාපත්තිනිමිත්තං පන ‘‘අත්තා’’ති සමාපත්තිසඤ්ඤඤ්චස්ස ‘‘සඤ්ඤා’’ති ගහෙත්වා වා නිගණ්ඨාදයො විය තක්කමත්තෙනෙව වා ‘‘අරූපී අත්තා හොති, අරොගො පරං මරණා සඤ්ඤී’’ති නං පඤ්ඤපෙන්ති. තතියා පන මිස්සකගාහවසෙන පවත්තා දිට්ඨි. චතුත්ථා තක්කගාහෙනෙව. දුතියචතුක්කං අන්තානන්තිකවාදෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. තතියචතුක්කෙ සමාපන්නකවසෙන එකත්තසඤ්ඤී, අසමාපන්නකවසෙන නානත්තසඤ්ඤී, පරිත්තකසිණවසෙන පරිත්තසඤ්ඤී, විපුලකසිණවසෙන අප්පමාණසඤ්ඤීති වෙදිතබ්බා. චතුත්ථචතුක්කෙ පන දිබ්බෙන චක්ඛුනා තිකචතුක්කජ්ඣානභූමියං නිබ්බත්තමානං දිස්වා ‘‘එකන්තසුඛී’’ති ගණ්හාති. නිරයෙ නිබ්බත්තමානං දිස්වා ‘‘එකන්තදුක්ඛී’’ති. මනුස්සෙසු නිබ්බත්තමානං දිස්වා ‘‘සුඛදුක්ඛී’’ති. වෙහප්ඵලදෙවෙසු නිබ්බත්තමානං දිස්වා ‘‘අදුක්ඛමසුඛී’’ති ගණ්හාති. විසෙසතො හි පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණලාභිනො පුබ්බන්තකප්පිකා හොන්ති, දිබ්බචක්ඛුකා අපරන්තකප්පිකාති.