7. අභිඤ්ඤෙය්‍යාදිවාරවණ්ණනා
1030. සත්තමවාරෙ සලක්ඛණපරිග්ගාහිකාය අභිඤ්ඤාය වසෙන අභිඤ්ඤෙය්‍යතා වෙදිතබ්බා. ඤාතතීරණපහානපරිඤ්ඤානං වසෙන පරිඤ්ඤෙය්‍යතා. සා ච රූපක්ඛන්ධො අභිඤ්ඤෙය්‍යො පරිඤ්ඤෙය්‍යො න පහාතබ්බොතිආදීසු ඤාතතීරණපරිඤ්ඤාවසෙනෙව වෙදිතබ්බා. සමුදයසච්චං අභිඤ්ඤෙය්‍යං පරිඤ්ඤෙය්‍යං පහාතබ්බන්තිආදීසු පහානපරිඤ්ඤාවසෙන.
අට්ඨමවාරෙ රූපාදිආරම්මණානං චක්ඛුවිඤ්ඤාණාදීනං වසෙන සාරම්මණානාරම්මණතා වෙදිතබ්බා. නවමවාරො උත්තානත්ථොයෙව. දසමවාරෙපි යං වත්තබ්බං සියා තං සබ්බං තත්ථ තත්ථ පඤ්හාපුච්ඡකවාරෙ වුත්තමෙවාති.
සම්මොහවිනොදනියා විභඞ්ගට්ඨකථාය
ධම්මහදයවිභඞ්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
නිගමනකථා
එත්තාවතා ච –
අභිධම්මං දෙසෙන්තො, ධම්මගරු ධම්මගාරවයුත්තානං;
දෙවානං දෙවපුරෙ, දෙවගණසහස්සපරිවාරො.
දුතියං අදුතියපුරිසො, යං ආහ විභඞ්ගපකරණං නාථො;
අට්ඨාරසහි විභඞ්ගෙහි, මණ්ඩිතමණ්ඩපෙය්‍යගුණො.
අත්ථප්පකාසනත්ථං, තස්සාහං යාචිතො ඨිතගුණෙන;
යතිනා අදන්ධගතිනා, සුබුද්ධිනා බුද්ධඝොසෙන.
යං ආරභිං රචයිතුං, අට්ඨකථං සුනිපුණෙසු අත්ථෙසු;
සම්මොහවිනොදනතො, සම්මොහවිනොදනිං නාම.
පොරාණට්ඨකථානං, සාරං ආදාය සා අයං නිට්ඨං;
පත්තා අනන්තරායෙන, පාළියා භාණවාරෙහි.
චත්තාලීසාය යථා, එකෙන ච එවමෙව සබ්බෙපි;
නිට්ඨං වජන්තු විමලා, මනොරථා සබ්බසත්තානං.
සද්ධම්මස්ස ඨිතත්ථං, යඤ්ච ඉමං රචයතා මයා පුඤ්ඤං;
පත්තං තෙන සමත්තං, පාපුණතු සදෙවකො ලොකො.
සුචිරං තිට්ඨතු ධම්මො, ධම්මාභිරතො සදා භවතු ලොකො;
නිච්චං ඛෙමසුභික්ඛාදි-සම්පදා ජනපදා හොන්තූති.
පරමවිසුද්ධසද්ධාබුද්ධිවීරියපටිමණ්ඩිතෙන සීලාචාරජ්ජවමද්දවාදිගුණසමුදයසමුදිතෙන සකසමයසමයන්තරගහනජ්ඣොගාහණසමත්ථෙන පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියසමන්නාගතෙන තිපිටකපරියත්තිප්පභෙදෙ සාට්ඨකථෙ සත්ථුසාසනෙ අප්පටිහතඤාණප්පභාවෙන මහාවෙය්‍යාකරණෙන කරණසම්පත්තිජනිතසුඛවිනිග්ගතමධුරොදාරවචනලාවණ්ණයුත්තෙන යුත්තමුත්තවාදිනා වාදීවරෙන මහාකවිනා පභින්නපටිසම්භිදාපරිවාරෙ ඡළභිඤ්ඤාපටිසම්භිදාදිප්පභෙදගුණපටිමණ්ඩිතෙ උත්තරිමනුස්සධම්මෙ සුප්පතිට්ඨිතබුද්ධීනං ථෙරවංසප්පදීපානං ථෙරානං මහාවිහාරවාසීනං වංසාලඞ්කාරභූතෙන විපුලවිසුද්ධබුද්ධිනා බුද්ධඝොසොති ගරූහි ගහිතනාමධෙය්‍යෙන ථෙරෙන කතා අයං සම්මොහවිනොදනී නාම විභඞ්ගට්ඨකථා.
තාව තිට්ඨතු ලොකස්මිං, ලොකනිත්ථරණෙසිනං;
දස්සෙන්තී කුලපුත්තානං, නයං පඤ්ඤාවිසුද්ධියා.
යාව බුද්ධොති නාමම්පි, සුද්ධචිත්තස්ස තාදිනො;
ලොකම්හි ලොකජෙට්ඨස්ස, පවත්තති මහෙසිනොති.
සම්මොහවිනොදනී නාම විභඞ්ග-අට්ඨකථා නිට්ඨිතා.