6. ඣානසඞ්කන්තිකථාවණ්ණනා

813-816. ඉදානි ඣානසඞ්කන්තිකථා නාම හොති. තත්ථ යෙසං ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, විතක්කවිචාරානං වූපසමා දුතියං ඣානං, තතියං ඣානං, චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරතී’’ති (සං. නි. 5.923-934) ඉමං පටිපාටිදෙසනං නිස්සාය ‘‘තස්ස තස්ස ඣානස්ස උපචාරප්පවත්තිං විනාව ඣානා ඣානං සඞ්කමතී’’ති ලද්ධි, සෙය්‍යථාපි මහිසාසකානඤ්චෙව එකච්චානඤ්ච අන්ධකානං; තෙ සන්ධාය පුච්ඡා සකවාදිස්ස, පටිඤ්ඤා ඉතරස්ස. අථ නං ‘‘යදි තෙ දුතියජ්ඣානූපචාරං අප්පත්වා උප්පටිපාටියා පඨමජ්ඣානා දුතියජ්ඣානමෙව සඞ්කමති, පඨමතො තතියං, දුතියතො චතුත්ථම්පි සඞ්කමෙය්‍යා’’ති චොදෙතුං පඨමා ඣානාතිආදිමාහ. යා පඨමස්සාතිආදි ‘‘යදි පඨමතො අනන්තරං දුතියං, දුතියාදීහි වා තතියාදීනි සමාපජ්ජති, එකාවජ්ජනෙන සමාපජ්ජෙය්‍යා’’ති චොදනත්ථං වුත්තං. කාමෙ ආදීනවතොති පඨමං කාමෙ ආදීනවතො මනසි කරොතො පච්ඡා උප්පජ්ජති. ඣානක්ඛණෙ පනෙස නිමිත්තමෙව මනසි කරොති. තඤ්ඤෙව පඨමන්ති ‘‘යදි පුරිමජවනතො පච්ඡිමජවනං විය අනන්තරං උප්පජ්ජෙය්‍ය, ඨපෙත්වා පුරිමපච්ඡිමභාවං ලක්ඛණතො තඤ්ඤෙව තං භවෙය්‍යා’’ති චොදෙතුං පුච්ඡති. ඉමිනා උපායෙන සබ්බත්ථ අත්ථො වෙදිතබ්බො. විවිච්චෙව කාමෙහීතිආදීහි පටිපාටියා ඣානානං දෙසිතභාවං දීපෙති, න අනන්තරුප්පත්තිං, තස්මා අසාධකන්ති.

ඣානසඞ්කන්තිකථාවණ්ණනා.