3. කාමගුණකථාවණ්ණනා
510. ඉදානි කාමගුණකථා නාම හොති. තත්ථ සකසමයෙ තාව කාමධාතූති වත්ථුකාමාපි වුච්චන්ති – කිලෙසකාමාපි කාමභවොපි. එතෙසු හි වත්ථුකාමා කමනීයට්ඨෙන කාමා, සභාවනිස්සත්තසුඤ්ඤතට්ඨෙන ධාතූති කාමධාතු. කිලෙසකාමා කමනීයට්ඨෙන චෙව කමනට්ඨෙන ච කාමා, යථාවුත්තෙනෙවත්ථෙන ධාතූති කාමධාතු. කාමභවො කමනීයට්ඨෙන කමනට්ඨෙන වත්ථුකාමපවත්තිදෙසට්ඨෙනාති තීහි කාරණෙහි කාමො, යථාවුත්තෙනෙවත්ථෙන ධාතූති කාමධාතු. පරසමයෙ පන – ‘‘පඤ්චිමෙ, භික්ඛවෙ, කාමගුණා’’ති වචනමත්තං නිස්සාය පඤ්චෙව කාමගුණා කාමධාතූති ගහිතං. තස්මා යෙසං අයං ලද්ධි, සෙය්යථාපි එතරහි පුබ්බසෙලියානං; තෙ සන්ධාය කාමධාතුනානත්තං බොධෙතුං පඤ්චෙවාති පුච්ඡා සකවාදිස්ස, ලද්ධිවසෙන පටිඤ්ඤා ඉතරස්ස. නනු අත්ථීතිආදි කිලෙසකාමදස්සනත්ථං වුත්තං. තත්ථ තප්පටිසංයුත්තොති කාමගුණපටිසංයුත්තො, කාමගුණාරම්මණොති අත්ථො. නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ පඤ්චෙවාති ඉමෙසු තප්පටිසංයුත්තඡන්දාදීසු සති පඤ්චෙව කාමගුණා කාමධාතූති න වත්තබ්බං. එතෙපි හි ඡන්දාදයො කමනීයට්ඨෙන කාමා ච ධාතු චාතිපි කාමධාතු. කමනට්ඨෙන කාමසඞ්ඛාතා ධාතූතිපි කාමධාතූති අත්ථො.
මනුස්සානං චක්ඛුන්තිආදි වත්ථුකාමදස්සනත්ථං වුත්තං. තත්ථ පරවාදී ඡන්නම්පි ආයතනානං වත්ථුකාමභාවෙන නකාමධාතුභාවං පටික්ඛිපිත්වා පුන මනොති පුට්ඨො මහග්ගතලොකුත්තරං සන්ධාය නකාමධාතුභාවං පටිජානාති. යස්මා පන සබ්බොපි තෙභූමකමනො කාමධාතුයෙව, තස්මා නං සකවාදී සුත්තෙන නිග්ගණ්හාති.
511. කාමගුණා භවොතිආදි භවස්ස කාමධාතුභාවදස්සනත්ථං වුත්තං. යස්මා පන කාමගුණමත්තෙ භවොති වොහාරො නත්ථි, තස්මා පරවාදී නහෙවාති පටික්ඛිපති. කාමගුණූපගං කම්මන්තිආදි සබ්බං කාමගුණමත්තස්ස නකාමධාතුභාවදස්සනත්ථං වුත්තං. කාමධාතුසඞ්ඛාතකාමභවූපගමෙව හි කම්මං අත්ථි, කාමභවූපගා එව ච සත්තා හොන්ති. තත්ථ ජායන්ති ජියන්ති මියන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, න කාමගුණෙසූති ඉමිනා උපායෙන සබ්බත්ථ අත්ථො වෙදිතබ්බොති.
කාමගුණකථාවණ්ණනා.