3. ඉණසුත්තවණ්ණනා

45. තතියෙ දාලිද්දියන්ති දලිද්දභාවො. කාමභොගිනොති කාමෙ භුඤ්ජනකසත්තස්ස. අස්සකොති අත්තනො සන්තකෙන රහිතො. අනාළ්හිකොති න අඩ්ඪො. ඉණං ආදියතීති ජීවිතුං අසක්කොන්තො ඉණං ආදියති. වඩ්ඪිං පටිස්සුණාතීති දාතුං අසක්කොන්තො වඩ්ඪිං දස්සාමීති පටිජානාති. අනුචරන්තිපි නන්ති පරිසමජ්ඣගණමජ්ඣාදීසු ආතපඨපනපංසුඔකිරණාදීහි විප්පකාරං පාපෙන්තො පච්ඡතො පච්ඡතො අනුබන්ධන්ති. සද්ධා නත්ථීති ඔකප්පනකසද්ධාමත්තකම්පි නත්ථි. හිරී නත්ථීති හිරීයනාකාරමත්තකම්පි නත්ථි. ඔත්තප්පං නත්ථීති භායනාකාරමත්තකම්පි නත්ථි. වීරියං නත්ථීති කායිකවීරියමත්තකම්පි නත්ථි. පඤ්ඤා නත්ථීති කම්මස්සකතපඤ්ඤාමත්තකම්පි නත්ථි. ඉණාදානස්මිං වදාමීති ඉණග්ගහණං වදාමි. මා මං ජඤ්ඤූති මා මං ජානාතු.

දාලිද්දියං දුක්ඛන්ති ධනදලිද්දභාවො දුක්ඛං. කාමලාභාභිජප්පිනන්ති කාමලාභං පත්ථෙන්තානං. පාපකම්මවිනිබ්බයොති පාපකම්මවඩ්ඪකො. සංසප්පතීති පරිප්ඵන්දති. ජානන්ති ජානන්තො. යස්ස විප්පටිසාරජාති යෙ අස්ස විප්පටිසාරතො ජාතා. යොනිමඤ්ඤතරන්ති එකං තිරච්ඡානයොනිං. දදං චිත්තං පසාදයන්ති චිත්තං පසාදෙන්තො දදමානො.

කටග්ගාහොති ජයග්ගාහො, අනපරාධග්ගාහො හොති. ඝරමෙසිනොති ඝරාවාසං පරියෙසන්තස්ස වසමානස්ස වා. චාගො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතීති චාගොති සඞ්ඛං ගතං පුඤ්ඤං වඩ්ඪති. චාගා පුඤ්ඤන්ති වා පාඨො. පතිට්ඨිතාති පතිට්ඨිතසද්ධා නාම සොතාපන්නස්ස සද්ධා. හිරිමනොති හිරිසම්පයුත්තචිත්තො. නිරාමිසං සුඛන්ති තීණි ඣානානි නිස්සාය උප්පජ්ජනකසුඛං. උපෙක්ඛන්ති චතුත්ථජ්ඣානුපෙක්ඛං. ආරද්ධවීරියොති පරිපුණ්ණපග්ගහිතවීරියො. ඣානානි උපසම්පජ්ජාති චත්තාරි ඣානානි පත්වා. එකොදි නිපකො සතොති එකග්ගචිත්තො කම්මස්සකතඤාණසතීහි ච සමන්නාගතො.

එවං ඤත්වා යථාභූතන්ති එවං එත්තකං කාරණං යථාසභාවං ජානිත්වා. සබ්බසංයොජනක්ඛයෙති නිබ්බානෙ. සබ්බසොති සබ්බාකාරෙන. අනුපාදායාති අග්ගහෙත්වා. සම්මා චිත්තං විමුච්චතීති ඉදං වුත්තං හොති – සබ්බසංයොජනක්ඛයසඞ්ඛාතෙ නිබ්බානෙ සබ්බසො අනුපාදියිත්වා සම්මා හෙතුනා නයෙන මග්ගචිත්තං විමුච්චති. ‘‘එතං ඤත්වා යථාභූතං, සබ්බසංයොජනක්ඛය’’න්තිපි පාළියං ලිඛිතං, තස්ස එතං සබ්බසංයොජනක්ඛයසඞ්ඛාතං නිබ්බානං යථාභූතං ඤත්වාති අත්ථො. පුරිමපච්ඡිමෙහි පන සද්ධිං න ඝටීයති.

තස්ස සම්මා විමුත්තස්සාති තස්ස සම්මා විමුත්තස්ස ඛීණාසවස්ස. ඤාණං හොතීති පච්චවෙක්ඛණඤාණං හොති. තාදිනොති තංසණ්ඨිතස්ස. අකුප්පාති අකුප්පාරම්මණත්තා කුප්පකාරණානං කිලෙසානඤ්ච අභාවෙන අකුප්පා. විමුත්තීති මග්ගවිමුත්තිපි ඵලවිමුත්තිපි. භවසංයොජනක්ඛයෙති භවසංයොජනක්ඛයසඞ්ඛාතෙ නිබ්බානෙ භවසංයොජනානඤ්ච ඛයන්තෙ උප්පන්නා. එතං ඛො පරමං ඤාණන්ති එතං මග්ගඵලඤාණං පරමඤාණං නාම. සුඛමනුත්තරන්ති එතදෙව මග්ගඵලසුඛං අනුත්තරං සුඛං නාම. ආණණ්‍යමුත්තමන්ති සබ්බෙසං අණණානං ඛීණාසවො උත්තමඅණණො, තස්මා අරහත්තඵලං ආණණ්‍යමුත්තමන්ති අරහත්තඵලෙන දෙසනාය කූටං ගණ්හි. ඉමස්මිඤ්ච සුත්තෙ වට්ටමෙව කථෙත්වා ගාථාසු වට්ටවිවට්ටං කථිතන්ති.