8. උපකසුත්තවණ්ණනා

188. අට්ඨමෙ උපකොති තස්ස නාමං. මණ්ඩිකාපුත්තොති මණ්ඩිකාය පුත්තො. උපසඞ්කමීති සො කිර දෙවදත්තස්ස උපට්ඨාකො, ‘‘කිං නු ඛො සත්ථා මයි අත්තනො සන්තිකං උපගතෙ වණ්ණං කථෙස්සති, උදාහු අවණ්ණ’’න්ති පරිග්ගණ්හනත්ථං උපසඞ්කමි. ‘‘නෙරයිකො දෙවදත්තො කප්පට්ඨො අතෙකිච්ඡො’’ති (චූළව. 348) වචනං සුත්වා සත්ථාරං ඝට්ටෙතුකාමො උපසඞ්කමීතිපි වදන්ති. පරූපාරම්භං වත්තෙතීති පරගරහං කථෙති. සබ්බො සො න උපපාදෙතීති සබ්බොපි සො කුසලධම්මං න උප්පාදෙති, අත්තනො වා වචනං උපපාදෙතුං අනුච්ඡවිකං කාතුං න සක්කොති. අනුපපාදෙන්තො ගාරය්හො හොතීති කුසලං ධම්මං උප්පාදෙතුං අසක්කොන්තො අත්තනො ච වචනං උපපන්නං අනුච්ඡවිකං කාතුං අසක්කොන්තො ගාරය්හො හොති. උපවජ්ජොති උපවදිතබ්බො ච හොති, වජ්ජෙන වා උපෙතො හොති, සදොසො හොතීති අත්ථො.

අථ භගවා තස්ස වාදං ගහෙත්වා තස්සෙව ගීවාය පටිමුඤ්චන්තො පරූපාරම්භන්තිආදිමාහ. උම්මුජ්ජමානකංයෙවාති උදකතො සීසං උක්ඛිපන්තංයෙව. තත්ථ අපරිමාණා පදාතිආදීසු තස්මිං අකුසලන්ති පඤ්ඤාපනෙ පදානිපි අක්ඛරානිපි ධම්මදෙසනාපි අපරිමාණායෙව. ඉතිපිදං අකුසලන්ති ඉදම්පි අකුසලං ඉදම්පි අකුසලං ඉමිනාපි කාරණෙන ඉමිනාපි කාරණෙන අකුසලන්ති එවං අකුසලපඤ්ඤත්තියං ආගතානිපි අපරිමාණානි. අථාපි අඤ්ඤෙනාකාරෙන තථාගතො තං ධම්මං දෙසෙය්‍ය, එවම්පිස්ස දෙසනා අපරිමාණා භවෙය්‍ය. යථාහ – ‘‘අපරියාදින්නාවස්ස තථාගතස්ස ධම්මදෙසනා, අපරියාදින්නං ධම්මපදබ්‍යඤ්ජන’’න්ති (ම. නි. 1.161). ඉමිනා උපායෙන සබ්බවාරෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බො. යාව ධංසී වතායන්ති යාව ගුණධංසී වත අයං. ලොණකාරදාරකොති ලොණකාරගාමදාරකො. යත්‍ර හි නාමාති යො හි නාම. ආසාදෙතබ්බං මඤ්ඤිස්සතීති ඝට්ටෙතබ්බං මඤ්ඤිස්සති. අපෙහීති අපගච්ඡ, මා මෙ පුරතො අට්ඨාසි. එවඤ්ච පන වත්වා ගීවාය ගණ්හාපෙත්වා නික්කඩ්ඪාපෙසියෙවාති.