5. බ්රාහ්මණසච්චසුත්තවණ්ණනා
185. පඤ්චමෙ බ්රාහ්මණසච්චානීති බ්රාහ්මණානං සච්චානි තථානි. සො තෙන න සමණොති මඤ්ඤතීති සො ඛීණාසවො තෙන සච්චෙන ‘‘අහං සමණො’’ති තණ්හාමානදිට්ඨීහි න මඤ්ඤති. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො. යදෙව තත්ථ සච්චං, තදභිඤ්ඤායාති යං තත්ථ ‘‘සබ්බෙ පාණා අවජ්ඣා’’ති පටිපත්තියා සච්චං තථං අවිපරීතං. ඉමිනා වචීසච්චං අබ්භන්තරං කත්වා පරමත්ථසච්චං නිබ්බානං දස්සෙති. තදභිඤ්ඤායාති තං උභයම්පි අභිවිසිට්ඨාය පඤ්ඤාය ජානිත්වා. අනුද්දයාය අනුකම්පාය පටිපන්නො හොතීති අනුද්දයත්ථාය ච අනුකම්පත්ථාය ච යා පටිපදා, තං පටිපන්නො හොති, පූරෙත්වා ඨිතොති අත්ථො. සෙසපටිපදාසුපි එසෙව නයො.
සබ්බෙ කාමාති සබ්බෙ වත්ථුකාමකිලෙසකාමා. ඉති වදං බ්රාහ්මණො සච්චමාහාති එවම්පි වදන්තො ඛීණාසවබ්රාහ්මණො සච්චමෙව ආහ. සබ්බෙ භවාති කාමභවාදයො තයොපි. නාහං ක්වචනීති එත්ථ පන චතුක්කොටිකසුඤ්ඤතා කථිතා. අයඤ්හි ‘‘නාහං ක්වචනී’’ති ක්වචි අත්තානං න පස්සති, කස්සචි කිඤ්චනතස්මින්ති අත්තනො අත්තානං කස්සචි පරස්ස කිඤ්චනභාවෙ උපනෙතබ්බං න පස්සති, භාතිට්ඨානෙ භාතරං, සහායට්ඨානෙ සහායං, පරික්ඛාරට්ඨානෙ වා පරික්ඛාරං මඤ්ඤිත්වා උපනෙතබ්බං න පස්සතීති අත්ථො. න ච මම ක්වචනීති එත්ථ මමසද්දං තාව ඨපෙත්වා ‘‘න ච ක්වචනි පරස්ස ච අත්තානං ක්වචි න පස්සතී’’ති අයමත්ථො. ඉදානි ‘‘මමසද්දං ආහරිත්වා මම කිස්මිඤ්චි කිඤ්චනං නත්ථී’’ති සො පරස්ස අත්තා මම කිස්මිඤ්චි කිඤ්චනභාවෙ අත්ථීති න පස්සති, අත්තනො භාතිට්ඨානෙ භාතරං, සහායට්ඨානෙ සහායං, පරික්ඛාරට්ඨානෙ වා පරික්ඛාරන්ති කිස්මිඤ්චි ඨානෙ පරස්ස අත්තානං ඉමිනා කිඤ්චනභාවෙන උපනෙතබ්බං න පස්සතීති අත්ථො. එවමයං යස්මා නෙව කත්ථචි අත්තානං පස්සති, න තං පරස්ස කිඤ්චනභාවෙ උපනෙතබ්බං පස්සති, න පරස්ස අත්තානං පස්සති, න පරස්ස අත්තානං අත්තනො කිඤ්චනභාවෙ උපනෙතබ්බං පස්සතීති. ඉති වදං බ්රාහ්මණොති එවං චතුක්කොටිකං සුඤ්ඤතං වදන්තොපි ඛීණාසවබ්රාහ්මණො තස්සා පටිපදාය සම්මා පටිවිද්ධත්තා සච්චමෙව ආහ, න මුසාති සබ්බෙසුපි වාරෙසු මඤ්ඤනානං පහීනත්තායෙව න මඤ්ඤතීති ච අත්ථො වෙදිතබ්බො. ආකිඤ්චඤ්ඤංයෙව පටිපදන්ති කිඤ්චනභාවවිරහිතං නිප්පලිබොධං නිග්ගහණමෙව පටිපදං පටිපන්නො හොති පූරෙත්වා ඨිතො.
ඉමානි ඛො පරිබ්බාජකා චත්තාරි බ්රාහ්මණසච්චානි මයා සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදිතානීති යානි තුම්හෙ භොවාදිබ්රාහ්මණානං සච්චානි වදෙථ, තෙහි අඤ්ඤානි මයා ඉමානි බාහිතපාපබ්රාහ්මණස්ස චත්තාරි සච්චානි චතූහි මග්ගෙහි සොළසවිධෙන කිච්චෙන ජානිත්වා පච්චක්ඛං කත්වා පවෙදිතානි දෙසිතානි ජොතිතානීති අත්ථො. ඉති ඉමස්මිං සුත්තෙ චතූසුපි ඨානෙසු ඛීණාසවස්ස වචීසච්චමෙව කථිතන්ති.