9. තණ්හුප්පාදසුත්තවණ්ණනා
9. නවමෙ උප්පජ්ජති එතෙසූති උප්පාදා. කා උප්පජ්ජති? තණ්හා. තණ්හාය උප්පාදා තණ්හුප්පාදා, තණ්හාවත්ථූනි තණ්හාකාරණානීති අත්ථො. චීවරහෙතූති ‘‘කත්ථ මනාපං චීවරං ලභිස්සාමී’’ති චීවරකාරණා උප්පජ්ජති. ඉතිභවාභවහෙතූති එත්ථ ඉතීති නිදස්සනත්ථෙ නිපාතො. යථා චීවරාදිහෙතු, එවං භවාභවහෙතුපීති අත්ථො. භවාභවොති චෙත්ථ පණීතතරානි සප්පිනවනීතාදීනි අධිප්පෙතානි. සම්පත්තිභවෙසු පණීතතරපණීතතමභවොතිපි වදන්තියෙව.
තණ්හාදුතියොති අයඤ්හි සත්තො අනමතග්ගෙ සංසාරවට්ටෙ සංසරන්තො න එකකොව සංසරති, තණ්හං පන දුතියිකං ලභන්තොව සංසරති. තෙන වුත්තං ‘‘තණ්හාදුතියො’’ති. ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවන්ති එත්ථ ඉත්ථභාවො නාම අයං අත්තභාවො, අඤ්ඤථාභාවො නාම අනාගතත්තභාවො. එවරූපො වා අඤ්ඤොපි අත්තභාවො ඉත්ථභාවො නාම, න එවරූපො අඤ්ඤථාභාවො නාම. තං ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං. සංසාරන්ති ඛන්ධධාතුආයතනානං පටිපාටිං. නාතිවත්තතීති නාතික්කමති. එවමාදීනවං ඤත්වාති එවං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු ඛන්ධෙසු ආදීනවං ජානිත්වා. තණ්හං දුක්ඛස්ස සම්භවන්ති තණ්හං ච ‘‘අයං වට්ටදුක්ඛසම්භූතො සභාවො කාරණ’’න්ති එවං ජානිත්වා. එත්තාවතා ඉමස්ස භික්ඛුනො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා අරහත්තං පත්තභාවො දස්සිතො. ඉදානි තං ඛීණාසවං ථොමෙන්තො වීතතණ්හොතිආදිමාහ. තත්ථ අනාදානොති නිග්ගහණො. සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙති සතිසම්පජඤ්ඤෙ වෙපුල්ලප්පත්තො ඛීණාසවො භික්ඛු සතො සම්පජානො චරෙය්ය විහරෙය්යාති අත්ථො. ඉති සුත්තන්තෙ වට්ටං කථෙත්වා ගාථාසු වට්ටවිවට්ටං කථිතන්ති.