1. සබ්‍රහ්මකසුත්තවණ්ණනා
31. චතුත්ථස්ස පඨමෙ අජ්ඣාගාරෙති සකෙ ඝරෙ. පූජිතා හොන්තීති යං ඝරෙ අත්ථි, තෙන පටිජග්ගිතා ගොපිතා හොන්ති. ඉති මාතාපිතුපූජකානි කුලානි මාතාපිතූහි සබ්‍රහ්මකානීති පකාසෙත්වා ඉදානි නෙසං සපුබ්බාචරියකාදිභාවං පකාසෙන්තො සපුබ්බාචරියකානීතිආදිමාහ. තත්ථ බ්‍රහ්මාතිආදීනි තෙසං බ්‍රහ්මාදිභාවසාධනත්ථං වුත්තානි. බහුකාරාති පුත්තානං බහූපකාරා. ආපාදකාති ජීවිතස්ස ආපාදකා. පුත්තකානං හි මාතාපිතූහි ජීවිතං ආපාදිතං පාලිතං ඝටිතං අනුප්පබන්ධෙන පවත්තිතං. පොසකාති හත්ථපාදෙ වඩ්ඪෙත්වා හදයලොහිතං පායෙත්වා පොසෙතාරො. ඉමස්ස ලොකස්ස දස්සෙතාරොති පුත්තානං හි ඉමස්මිං ලොකෙ ඉට්ඨානිට්ඨාරම්මණස්ස දස්සනං නාම මාතාපිතරො නිස්සාය ජාතන්ති ඉමස්ස ලොකස්ස දස්සෙතාරො නාම.
බ්‍රහ්මාති මාතාපිතරොති සෙට්ඨාධිවචනං. යථා බ්‍රහ්මුනො චතස්සො භාවනා අවිජහිතා හොන්ති මෙත්තා කරුණා මුදිතා උපෙක්ඛාති, එවමෙව මාතාපිතූනං පුත්තකෙසු චතස්සො භාවනා අවිජහිතා හොන්ති. තා තස්මිං තස්මිං කාලෙ වෙදිතබ්බා – කුච්ඡිගතස්මිං හි දාරකෙ ‘‘කදා නු ඛො පුත්තකං අරොගං පරිපුණ්ණඞ්ගපච්චඞ්ගං පස්සිස්සාමා’’ති මාතාපිතූනං මෙත්තචිත්තං උප්පජ්ජති. යදා පනෙස මන්දො උත්තානසෙය්‍යකො ඌකාහි වා මඞ්කුලාදීහි පාණකෙහි දට්ඨො දුක්ඛසෙය්‍යාය වා පන පීළිතො පරොදති විරවති, තදාස්ස සද්දං සුත්වා මාතාපිතූනං කාරුඤ්ඤං උප්පජ්ජති, ආධාවිත්වා විධාවිත්වා කීළනකාලෙ පන ලොභනීයවයස්මිං වා ඨිතකාලෙ දාරකං ඔලොකෙත්වා මාතාපිතූනං චිත්තං සප්පිමණ්ඩෙ පක්ඛිත්තසතවිහතකප්පාසපිචුපටලං විය මුදුකං හොති ආමොදිතං පමොදිතං, තදා තෙසං මුදිතා ලබ්භති. යදා පනෙස පුත්තො දාරාභරණං පච්චුපට්ඨාපෙත්වා පාටියෙක්කං අගාරං අජ්ඣාවසති, තදා මාතාපිතූනං ‘‘සක්කොති දානි නො පුත්තකො අත්තනො ධම්මතාය යාපෙතු’’න්ති මජ්ඣත්තභාවො උප්පජ්ජති, තස්මිං කාලෙ උපෙක්ඛා ලබ්භතීති ඉමිනා කාරණෙන ‘‘බ්‍රහ්මාති මාතාපිතරො’’ති වුත්තං.
පුබ්බාචරියාති වුච්චරෙති මාතාපිතරො හි ජාතකාලතො පට්ඨාය ‘‘එවං නිසීද, එවං තිට්ඨ, එවං ගච්ඡ, එවං සය, එවං ඛාද, එවං භුඤ්ජ, අයං තෙ, තාතාති වත්තබ්බො, අයං භාතිකාති, අයං භගිනීති, ඉදං නාම කාතුං වට්ටති, ඉදං න වට්ටති, අසුකං නාම උපසඞ්කමිතුං වට්ටති, අසුකං න වට්ටතී’’ති ගාහාපෙන්ති සික්ඛාපෙන්ති. අථාපරභාගෙ අඤ්ඤෙ ආචරියා හත්ථිසිප්පඅස්සසිප්පරථසිප්පධනුසිප්පථරුසිප්පමුද්දාගණනාදීනි සික්ඛාපෙන්ති. අඤ්ඤො සරණානි දෙති, අඤ්ඤො සීලෙසු පතිට්ඨාපෙති, අඤ්ඤො පබ්බාජෙති, අඤ්ඤො බුද්ධවචනං උග්ගණ්හාපෙති, අඤ්ඤො උපසම්පාදෙති, අඤ්ඤො සොතාපත්තිමග්ගාදීනි පාපෙති. ඉති සබ්බෙපි තෙ පච්ඡාචරියා නාම හොන්ති, මාතාපිතරො පන සබ්බපඨමා, තෙනාහ – ‘‘පුබ්බාචරියාති වුච්චරෙ’’ති. තත්ථ වුච්චරෙති වුච්චන්ති කථියන්ති. ආහුනෙය්‍යා ච පුත්තානන්ති පුත්තානං ආහුතං පාහුතං අභිසඞ්ඛතං අන්නපානාදිං අරහන්ති, අනුච්ඡවිකා තං පටිග්ගහෙතුං. තස්මා ‘‘ආහුනෙය්‍යා ච පුත්තාන’’න්ති වුත්තං. පජාය අනුකම්පකාති පරෙසං පාණෙ අච්ඡින්දිත්වාපි අත්තනො පජං පටිජග්ගන්ති ගොපායන්ති. තස්මා ‘‘පජාය අනුකම්පකා’’ති වුත්තං.
නමස්සෙය්‍යාති නමො කරෙය්‍ය. සක්කරෙය්‍යාති සක්කාරෙන පටිමානෙය්‍ය. ඉදානි තං සක්කාරං දස්සෙන්තො ‘‘අන්නෙනා’’තිආදිමාහ. තත්ථ අන්නෙනාති යාගුභත්තඛාදනීයෙන. පානෙනාති අට්ඨවිධපානෙන. වත්ථෙනාති නිවාසනපාරුපනකෙන වත්ථෙන. සයනෙනාති මඤ්චපීඨානුප්පදානෙන. උච්ඡාදනෙනාති දුග්ගන්ධං පටිවිනොදෙත්වා සුගන්ධකරණුච්ඡාදනෙන. න්හාපනෙනාති සීතෙ උණ්හොදකෙන, උණ්හෙ සීතොදකෙන ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා න්හාපනෙන. පාදානං ධොවනෙනාති උණ්හොදකසීතොදකෙහි පාදධොවනෙන චෙව තෙලමක්ඛනෙන ච. පෙච්චාති පරලොකං ගන්ත්වා. සග්ගෙ පමොදතීති ඉධ තාව මාතාපිතූසු පාරිචරියං දිස්වා පාරිචරියකාරණා තං පණ්ඩිතමනුස්සා ඉධෙව පසංසන්ති, පරලොකං පන ගන්ත්වා සග්ගෙ ඨිතො සො මාතාපිතුඋපට්ඨාකො දිබ්බසම්පත්තීහි ආමොදති පමොදතීති.