3. ආසංසසුත්තවණ්ණනා

13. තතියෙ සන්තොති අත්ථි උපලබ්භන්ති. සංවිජ්ජමානාති තස්සෙව වෙවචනං. ලොකස්මින්ති සත්තලොකෙ. නිරාසොති අනාසො අපත්ථනො. ආසංසොති ආසංසමානො පත්ථයමානො. විගතාසොති අපගතාසො. චණ්ඩාලකුලෙති චණ්ඩාලානං කුලෙ. වෙනකුලෙති විලීවකාරකුලෙ. නෙසාදකුලෙති මිගලුද්දකානං කුලෙ. රථකාරකුලෙති චම්මකාරකුලෙ. පුක්කුසකුලෙති පුප්ඵච්ඡඩ්ඩකකුලෙ.

එත්තාවතා කුලවිපත්තිං දස්සෙත්වා ඉදානි යස්මා නීචකුලෙ ජාතොපි එකච්චො අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො, අයං පන න තාදිසො, තස්මාස්ස භොගවිපත්තිං දස්සෙතුං දලිද්දෙතිආදිමාහ. තත්ථ දලිද්දෙති දාලිද්දියෙන සමන්නාගතෙ. අප්පන්නපානභොජනෙති පරිත්තකඅන්නපානභොජනෙ. කසිරවුත්තිකෙති දුක්ඛජීවිකෙ, යත්ථ වායාමෙන පයොගෙන ජීවිතවුත්තිං සාධෙන්ති, තථාරූපෙති අත්ථො. යත්ථ කසිරෙන ඝාසච්ඡාදො ලබ්භතීති යස්මිං කුලෙ දුක්ඛෙන යාගුභත්තඝාසො ච කොපීනමත්තං අච්ඡාදනඤ්ච ලබ්භති.

ඉදානි යස්මා එකච්චො නීචකුලෙ ජාතොපි උපධිසම්පන්නො හොති අත්තභාවසමිද්ධියං ඨිතො, අයඤ්ච න තාදිසො, තස්මාස්ස සරීරවිපත්තිම්පි දස්සෙතුං සො ච හොති දුබ්බණ්ණොතිආදිමාහ. තත්ථ දුබ්බණ්ණොති පංසුපිසාචකො විය ඣාමඛාණුවණ්ණො. දුද්දසිකොති විජාතමාතුයාපි අමනාපදස්සනො. ඔකොටිමකොති ලකුණ්ඩකො. කාණොති එකක්ඛිකාණො වා උභයක්ඛිකාණො වා. කුණීති එකහත්ථකුණී වා උභයහත්ථකුණී වා. ඛඤ්ජොති එකපාදඛඤ්ජො වා උභයපාදඛඤ්ජො වා. පක්ඛහතොති හතපක්ඛො පීඨසප්පී. පදීපෙය්‍යස්සාති වට්ටිතෙලකපල්ලකාදිනො පදීපඋපකරණස්ස. තස්ස න එවං හොතීති. කස්මා න හොති? නීචකුලෙ ජාතත්තා.

ජෙට්ඨොති අඤ්ඤස්මිං ජෙට්ඨෙ සති කනිට්ඨො ආසං න කරොති, තස්මා ජෙට්ඨොති ආහ. ආභිසෙකොති ජෙට්ඨොපි න අභිසෙකාරහො ආසං න කරොති, තස්මා ආභිසෙකොති ආහ. අනභිසිත්තොති අභිසෙකාරහොපි කාණකුණිආදිදොසරහිතො සකිං අභිසිත්තො පුන අභිසෙකෙ ආසං න කරොති, තස්මා අනභිසිත්තොති ආහ. අචලප්පත්තොති ජෙට්ඨොපි ආභිසෙකො අනභිසිත්තො මන්දො උත්තානසෙය්‍යකො, සොපි අභිසෙකෙ ආසං න කරොති. සොළසවස්සුද්දෙසිකො පන පඤ්ඤායමානමස්සුභෙදො අචලප්පත්තො නාම හොති, මහන්තම්පි රජ්ජං විචාරෙතුං සමත්ථො, තස්මා ‘‘අචලප්පත්තො’’ති ආහ. තස්ස එවං හොතීති කස්මා හොති? මහාජාතිතාය.

දුස්සීලොති නිස්සීලො. පාපධම්මොති ලාමකධම්මො. අසුචීති අසුචීහි කායකම්මාදීහි සමන්නාගතො. සඞ්කස්සරසමාචාරොති සඞ්කාහි සරිතබ්බසමාචාරො, කිඤ්චිදෙව අසාරුප්පං දිස්වා ‘‘ඉදං ඉමිනා කතං භවිස්සතී’’ති එවං පරෙසං ආසඞ්කනීයසමාචාරො, අත්තනායෙව වා සඞ්කාහි සරිතබ්බසමාචාරො, සාසඞ්කසමාචාරොති අත්ථො. තස්ස හි දිවාට්ඨානාදීසු සන්නිපතිත්වා කිඤ්චිදෙව මන්තයන්තෙ භික්ඛූ දිස්වා ‘‘ඉමෙ එකතො හුත්වා මන්තෙන්ති, කච්චි නු ඛො මයා කතකම්මං ජානිත්වා මන්තෙන්තී’’ති එවං සාසඞ්කසමාචාරො හොති. පටිච්ඡන්නකම්මන්තොති පටිච්ඡාදෙතබ්බයුත්තකෙන පාපකම්මෙන සමන්නාගතො. අස්සමණො සමණපටිඤ්ඤොති අස්සමණො හුත්වාව සමණපතිරූපකතාය ‘‘සමණො අහ’’න්ති එවං පටිඤ්ඤො. අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤොති අඤ්ඤෙ බ්‍රහ්මචාරිනො සුනිවත්ථෙ සුපාරුතෙ සුම්භකපත්තධරෙ ගාමනිගමරාජධානීසු පිණ්ඩාය චරිත්වා ජීවිකං කප්පෙන්තෙ දිස්වා සයම්පි තාදිසෙන ආකාරෙන තථා පටිපජ්ජනතො ‘‘අහං බ්‍රහ්මචාරී’’ති පටිඤ්ඤං දෙන්තො විය හොති. ‘‘අහං භික්ඛූ’’ති වත්වා උපොසථග්ගාදීනි පවිසන්තො පන බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො හොතියෙව, තථා සඞ්ඝිකං ලාභං ගණ්හන්තො. අන්තොපූතීති පූතිනා කම්මෙන අන්තො අනුපවිට්ඨො. අවස්සුතොති රාගාදීහි තින්තො. කසම්බුජාතොති සඤ්ජාතරාගාදිකචවරො. තස්ස න එවං හොතීති. කස්මා න හොති? ලොකුත්තරධම්මඋපනිස්සයස්ස නත්ථිතාය. තස්ස එවං හොතීති. කස්මා හොති? මහාසීලස්මිං පරිපූරකාරිතාය.