3. පඤ්හාපුච්ඡකං

638. චත්තාරි ඣානානි – ඉධ භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති…පෙ… විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති…පෙ… පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති…පෙ… සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

639. චතුන්නං ඣානානං කති කුසලා, කති අකුසලා, කති අබ්‍යාකතා…පෙ… කති සරණා, කති අරණා?

1. තිකං

640. සියා කුසලා, සියා අබ්‍යාකතා. තීණි ඣානානි – එත්ථුප්පන්නං සුඛං වෙදනං ඨපෙත්වා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, චතුත්ථං ඣානං – එත්ථුප්පන්නං අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං ඨපෙත්වා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තං. සියා විපාකා, සියා විපාකධම්මධම්මා, සියා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා. සියා උපාදින්නුපාදානියා, සියා අනුපාදින්නුපාදානියා, සියා අනුපාදින්නඅනුපාදානියා. සියා අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා, සියා අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා. පඨමං ඣානං – එත්ථුප්පන්නෙ විතක්කවිචාරෙ ඨපෙත්වා සවිතක්කං සවිචාරං, තීණි ඣානානි අවිතක්කඅවිචාරා. ද්වෙ ඣානානි – එත්ථුප්පන්නං පීතිං ඨපෙත්වා පීතිසහගතා, තීණි ඣානානි – එත්ථුප්පන්නං සුඛං ඨපෙත්වා සුඛසහගතා, චතුත්ථං ඣානං – එත්ථුප්පන්නං උපෙක්ඛං ඨපෙත්වා උපෙක්ඛාසහගතං. නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා. නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා. සියා ආචයගාමිනො, සියා අපචයගාමිනො, සියා නෙවාචයගාමිනාපචයගාමිනො. සියා සෙක්ඛා, සියා අසෙක්ඛා, සියා නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා. සියා මහග්ගතා, සියා අප්පමාණා. තීණි ඣානානි න වත්තබ්බා පරිත්තාරම්මණාතිපි, මහග්ගතාරම්මණාතිපි, සියා අප්පමාණාරම්මණා, සියා න වත්තබ්බා අප්පමාණාරම්මණාති; චතුත්ථං ඣානං සියා පරිත්තාරම්මණං, සියා මහග්ගතාරම්මණං, සියා අප්පමාණාරම්මණං; සියා න වත්තබ්බං පරිත්තාරම්මණන්තිපි, මහග්ගතාරම්මණන්තිපි, අප්පමාණාරම්මණන්තිපි. සියා මජ්ඣිමා, සියා පණීතා. සියා සම්මත්තනියතා, සියා අනියතා. තීණි ඣානානි න මග්ගාරම්මණා, සියා මග්ගහෙතුකා, සියා මග්ගාධිපතිනො, සියා න වත්තබ්බා මග්ගහෙතුකාතිපි, මග්ගාධිපතිනොතිපි; චතුත්ථං ඣානං සියා මග්ගාරම්මණං, සියා මග්ගහෙතුකං, සියා මග්ගාධිපති, සියා න වත්තබ්බං මග්ගාරම්මණන්තිපි, මග්ගහෙතුකන්තිපි මග්ගාධිපතීතිපි. සියා උප්පන්නා, සියා අනුප්පන්නා, සියා උප්පාදිනො. සියා අතීතා, සියා අනාගතා, සියා පච්චුප්පන්නා. තීණි ඣානානි න වත්තබ්බා අතීතාරම්මණාතිපි, අනාගතාරම්මණාතිපි, පච්චුප්පන්නාරම්මණාතිපි; චතුත්ථං ඣානං සියා අතීතාරම්මණං, සියා අනාගතාරම්මණං, සියා පච්චුප්පන්නාරම්මණං, සියා න වත්තබ්බං අතීතාරම්මණන්තිපි, අනාගතාරම්මණන්තිපි, පච්චුප්පන්නාරමණන්තිපි. සියා අජ්ඣත්තා, සියා බහිද්ධා, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධා. තීණි ඣානානි බහිද්ධාරම්මණා, චතුත්ථං ඣානං සියා අජ්ඣත්තාරම්මණං, සියා බහිද්ධාරම්මණං, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණං, සියා න වත්තබ්බං අජ්ඣත්තාරම්මණන්තිපි, බහිද්ධාරම්මණන්තිපි, අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණන්තිපි. අනිදස්සනඅප්පටිඝා.

2. දුකං

641. න හෙතූ, සහෙතුකා, හෙතුසම්පයුත්තා, න වත්තබ්බා ‘‘හෙතූ චෙව සහෙතුකා චා’’ති, සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූ, න වත්තබ්බා ‘‘හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා චා’’ති, හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූ, න හෙතූ සහෙතුකා.

සප්පච්චයා, සඞ්ඛතා, අනිදස්සනා, අප්පටිඝා, අරූපා, සියා ලොකියා, සියා ලොකුත්තරා, කෙනචි විඤ්ඤෙය්‍යා, කෙනචි න විඤ්ඤෙය්‍යා.

නො ආසවා, සියා සාසවා, සියා අනාසවා, ආසවවිප්පයුත්තා, න වත්තබ්බා ‘‘ආසවා චෙව සාසවා චා’’ති, සියා සාසවා චෙව නො ච ආසවා, සියා න වත්තබ්බා ‘‘සාසවා චෙව නො ච ආසවා’’ති. න වත්තබ්බා ‘‘ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තා චාති’’පි, ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවාතිපි. සියා ආසවවිප්පයුත්තා සාසවා, සියා ආසවවිප්පයුත්තා අනාසවා.

නො සංයොජනා…පෙ… නො ගන්ථා…පෙ… නො ඔඝා…පෙ… නො යොගා…පෙ… නො නීවරණා…පෙ… නො පරාමාසා…පෙ… සාරම්මණා, නො චිත්තා, චෙතසිකා, චිත්තසම්පයුත්තා, චිත්තසංසට්ඨා, චිත්තසමුට්ඨානා, චිත්තසහභුනො, චිත්තානුපරිවත්තිනො, චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානා, චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානසහභුනො, චිත්තසංසට්ඨසමුට්ඨානානුපරිවත්තිනො, බාහිරා, නො උපාදා, සියා උපාදින්නා, සියා අනුපාදින්නා.

නො උපාදානා…පෙ… නො කිලෙසා…පෙ… න දස්සනෙන පහාතබ්බා, න භාවනාය පහාතබ්බා, න දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා, න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා. පඨමං ඣානං – එත්ථුප්පන්නං විතක්කං ඨපෙත්වා සවිතක්කං, තීණි ඣානානි අවිතක්කා. පඨමං ඣානං – එත්ථුප්පන්නං විචාරං ඨපෙත්වා සවිචාරං, තීණි ඣානානි අවිචාරා. ද්වෙ ඣානානි – එත්ථුප්පන්නං පීතිං ඨපෙත්වා සප්පීතිකා, ද්වෙ ඣානානි අප්පීතිකා. ද්වෙ ඣානානි – එත්ථුප්පන්නං පීතිං ඨපෙත්වා පීතිසහගතා, ද්වෙ ඣානානි න පීතිසහගතා. තීණි ඣානානි – එත්ථුප්පන්නං සුඛං ඨපෙත්වා සුඛසහගතා, චතුත්ථං ඣානං න සුඛසහගතං. චතුත්ථං ඣානං – එත්ථුප්පන්නං උපෙක්ඛං ඨපෙත්වා උපෙක්ඛාසහගතං, තීණි ඣානානි උපෙක්ඛාසහගතා, න කාමාවචරා, සියා රූපාවචරා, සියා න රූපාවචරා, තීණි ඣානානි න අරූපාවචරා, චතුත්ථං ඣානං සියා අරූපාවචරං, සියා න අරූපාවචරං, සියා පරියාපන්නා, සියා අපරියාපන්නා, සියා නිය්‍යානිකා, සියා අනිය්‍යානිකා, සියා නියතා, සියා අනියතා, සියා සඋත්තරා, සියා අනුත්තරා, අරණාති.

පඤ්හාපුච්ඡකං.

ඣානවිභඞ්ගො නිට්ඨිතො.