9. පරාමාසගොච්ඡකං
50. පරාමාසදුකං
1. පටිච්චවාරො
1. පච්චයානුලොමං
1. විභඞ්ගවාරො
හෙතුපච්චයො
1. පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – පරාමාසං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. (1)
2. නොපරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අසඤ්ඤසත්තා මහාභූතා). (1)
නොපරාමාසං ධම්මං පටිච්ච පරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච පරාමාසො. (2)
නොපරාමාසං ධම්මං පටිච්ච පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා පරාමාසො ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ…. (3)
3. පරාමාසඤ්ච නොපරාමාසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසං එකං ඛන්ධඤ්ච පරාමාසඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ ච…පෙ… පරාමාසෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (1)
1. පච්චයානුලොමං
2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො
4. හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ පඤ්ච (සබ්බත්ථ පඤ්ච), විපාකෙ එකං…පෙ… අවිගතෙ පඤ්ච.
අනුලොමං.
2. පච්චයපච්චනීයං
1. විභඞ්ගවාරො
නහෙතුපච්චයො
5. නොපරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – අහෙතුකං නොපරාමාසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අසඤ්ඤසත්තා) විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. (1)
නආරම්මණපච්චයො
6. පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – පරාමාසං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (1)
නොපරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අසඤ්ඤසත්තා). (1)
පරාමාසඤ්ච නොපරාමාසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (1)
2. පච්චයපච්චනීයං
2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො
සුද්ධං
7. නහෙතුයා එකං, නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා පඤ්ච, නඅනන්තරෙ තීණි, නසමනන්තරෙ තීණි, නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, නඋපනිස්සයෙ තීණි, නපුරෙජාතෙ පඤ්ච, නපච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, නආසෙවනෙ පඤ්ච, නකම්මෙ තීණි, නවිපාකෙ පඤ්ච, නආහාරෙ එකං, නඉන්ද්‍රියෙ එකං, නඣානෙ එකං, නමග්ගෙ එකං, නසම්පයුත්තෙ තීණි, නවිප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නොනත්ථියා තීණි, නොවිගතෙ තීණි.
3. පච්චයානුලොමපච්චනීයං
හෙතුදුකං
8. හෙතුපච්චයා නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා පඤ්ච…පෙ… නවිපාකෙ පඤ්ච…පෙ… නසම්පයුත්තෙ තීණි, නවිප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නොනත්ථියා තීණි, නොවිගතෙ තීණි.
4. පච්චයපච්චනීයානුලොමං
නහෙතුදුකං
9. නහෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, අනන්තරෙ එකං (සබ්බත්ථ එකං), අවිගතෙ එකං.
2. සහජාතවාරො
(සහජාතවාරොපි පටිච්චවාරසදිසො.)
3. පච්චයවාරො
1. පච්චයානුලොමං
1. විභඞ්ගවාරො
හෙතුපච්චයො
10. පරාමාසං ධම්මං පච්චයා නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – පරාමාසං පච්චයා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. (1)
නොපරාමාසං ධම්මං පච්චයා නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අජ්ඣත්තිකා මහාභූතා), වත්ථුං පච්චයා නොපරාමාසා ඛන්ධා. (1)
නොපරාමාසං ධම්මං පච්චයා පරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ පච්චයා පරාමාසො, වත්ථුං පච්චයා පරාමාසො. (2)
නොපරාමාසං ධම්මං පච්චයා පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා පරාමාසො ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… වත්ථුං පච්චයා පරාමාසො, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, වත්ථුං පච්චයා පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා. (3)
11. පරාමාසඤ්ච නොපරාමාසඤ්ච ධම්මං පච්චයා නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – නොපරාමාසං එකං ඛන්ධඤ්ච පරාමාසඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ ච…පෙ… පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, පරාමාසඤ්ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, පරාමාසඤ්ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා නොපරාමාසා ඛන්ධා (සංඛිත්තං). (1)
1. පච්චයානුලොමං
2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො
12. හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ පඤ්ච, අධිපතියා පඤ්ච (සබ්බත්ථ පඤ්ච), විපාකෙ එකං…පෙ… අවිගතෙ පඤ්ච.
2. පච්චයපච්චනීයං
1. විභඞ්ගවාරො
නහෙතුපච්චයො
13. නොපරාමාසං ධම්මං පච්චයා නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – අහෙතුකං නොපරාමාසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අසඤ්ඤසත්තා) චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං…පෙ… කායායතනං පච්චයා කායවිඤ්ඤාණං, වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා නොපරාමාසා ඛන්ධා; විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො (සංඛිත්තං).
2. පච්චයපච්චනීයං
2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො
සුද්ධං
14. නහෙතුයා එකං, නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා පඤ්ච, නඅනන්තරෙ තීණි…පෙ… නඋපනිස්සයෙ තීණි, නපුරෙජාතෙ පඤ්ච, නපච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, නආසෙවනෙ පඤ්ච, නකම්මෙ තීණි, නවිපාකෙ පඤ්ච, නආහාරෙ එකං, නඉන්ද්‍රියෙ එකං, නඣානෙ එකං, නමග්ගෙ එකං, නසම්පයුත්තෙ තීණි, නවිප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නොනත්ථියා තීණි, නොවිගතෙ තීණි.
3. පච්චයානුලොමපච්චනීයං
15. හෙතුපච්චයා නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා පඤ්ච (එවං සබ්බත්ථ කාතබ්බං).
4. පච්චයපච්චනීයානුලොමං
16. නහෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං…පෙ… අවිගතෙ එකං.
4. නිස්සයවාරො
(නිස්සයවාරො පච්චයවාරසදිසො.)
5. සංසට්ඨවාරො
පරාමාසං ධම්මං සංසට්ඨො නොපරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – පරාමාසං සංසට්ඨා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා (එවං පඤ්ච පඤ්හා කාතබ්බා අරූපෙයෙව, සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි එවං කාතබ්බා).
7. පඤ්හාවාරො
1. පච්චයානුලොමං
1. විභඞ්ගවාරො
හෙතුපච්චයො
17. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – නොපරාමාසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – නොපරාමාසා හෙතූ පරාමාසස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – නොපරාමාසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං පරාමාසස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. (3)
ආරම්මණපච්චයො
18. පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – පරාමාසං ආරබ්භ පරාමාසො උප්පජ්ජති. (මූලං කාතබ්බං) පරාමාසං ආරබ්භ නොපරාමාසා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං කාතබ්බං) පරාමාසං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (3)
19. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං පච්චවෙක්ඛති, අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… විචිකිච්ඡා… උද්ධච්චං… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි …පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං පච්චවෙක්ඛන්ති, ඵලං පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං පච්චවෙක්ඛන්ති. නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; අරියා නොපරාමාසෙ පහීනෙ කිලෙසෙ…පෙ… වික්ඛම්භිතෙ කිලෙසෙ…පෙ… පුබ්බෙ…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති, අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… විචිකිච්ඡා… උද්ධච්චං… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. චෙතොපරියඤාණෙන නොපරාමාසචිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං ජානාති, ආකාසානඤ්චායතනං විඤ්ඤාණඤ්චායතනස්ස…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනස්ස…පෙ… රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… නොපරාමාසා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධඤාණස්ස, චෙතොපරියඤාණස්ස, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණස්ස, යථාකම්මූපගඤාණස්ස, අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… තං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ දිට්ඨි උප්පජ්ජති, පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ දිට්ඨි උප්පජ්ජති. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… තං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා …පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (3)
20. පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ ආරබ්භ පරාමාසො උප්පජ්ජති… තීණි.
අධිපතිපච්චයො
21. පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – පරාමාසං ගරුං කත්වා පරාමාසො උප්පජ්ජති… තීණි (ආරම්මණාධිපතියෙව කාතබ්බා).
22. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති, අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා…පෙ… ඵලං ගරුං කත්වා…පෙ… නිබ්බානං ගරුං කත්වා…පෙ… නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො; චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති – නොපරාමාසාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා…පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති – නොපරාමාසාධිපති පරාමාසස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං…පෙ… පුබ්බෙ…පෙ… ඣානා …පෙ… චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං නොපරාමාසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති – නොපරාමාසාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං පරාමාසස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (3)
පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. ආරම්මණාධිපති – පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා පරාමාසො… තීණි.
අනන්තරපච්චයො
23. පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමො පුරිමො පරාමාසො පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමො පුරිමො පරාමාසො පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නොපරාමාසානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; පරාමාසො වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමො පුරිමො පරාමාසො පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (3)
24. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා නොපරාමාසා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නොපරාමාසානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… අනුලොමං ඵලසමාපත්තියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමා පුරිමා නොපරාමාසා ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; ආවජ්ජනා පරාමාසස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමා පුරිමා නොපරාමාසා ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; ආවජ්ජනා පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (3)
25. පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමො පුරිමො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමො පුරිමො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නොපරාමාසානං ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො; පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමො පුරිමො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො. (3)
සමනන්තරපච්චයාදි
26. පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස සමනන්තරපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයෙන පච්චයො… නිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… පඤ්ච.
උපනිස්සයපච්චයො
27. පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – පරාමාසො පරාමාසස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.
28. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති… මානං ජප්පෙති… සීලං…පෙ… පඤ්ඤං… රාගං… දොසං… මොහං… මානං… පත්ථනං… කායිකං සුඛං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති… පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං, සද්ධාය…පෙ… පඤ්ඤාය, රාගස්ස…පෙ… පත්ථනාය… කායිකස්ස සුඛස්ස…පෙ… මග්ගස්ස, ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං…පෙ… පඤ්ඤං, රාගං…පෙ… පත්ථනං, කායිකං සුඛං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං පරාමාසස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං…පෙ… සෙනාසනං උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති; සද්ධා…පෙ… සෙනාසනං පරාමාසස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (3)
29. පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – තීණි උපනිස්සයා පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පරාමාසස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.
පුරෙජාතපච්චයො
30. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනිච්චතො…පෙ… විපස්සති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො…පෙ… විචිකිච්ඡා…පෙ… උද්ධච්චං…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ…. වත්ථුපුරෙජාතං – චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… වත්ථු නොපරාමාසානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ දිට්ඨි උප්පජ්ජති. වත්ථුපුරෙජාතං – වත්ථු පරාමාසස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. වත්ථුපුරෙජාතං – වත්ථු පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (3)
පච්ඡාජාතාසෙවනපච්චයා
31. පරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො… තීණි (පච්ඡාජාතා කාතබ්බා)… ආසෙවනපච්චයෙන පච්චයො… නව.
කම්මපච්චයො
32. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – නොපරාමාසා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. නානාක්ඛණිකා – නොපරාමාසා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) නොපරාමාසා චෙතනා පරාමාසස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (මූලං කාතබ්බං) නොපරාමාසා චෙතනා පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (3)
විපාකපච්චයාදි
33. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස විපාකපච්චයෙන පච්චයො… එකං… ආහාරපච්චයෙන පච්චයො… තීණි, ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො… තීණි… ඣානපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.
පරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස මග්ගපච්චයෙන පච්චයො – පරාමාසානි මග්ගඞ්ගානි…පෙ… (එවං පඤ්ච පඤ්හා කාතබ්බා) සම්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… පඤ්ච.
විප්පයුත්තපච්චයො
34. පරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (1)
නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – වත්ථු පරාමාසස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – වත්ථු පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. (3)
පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (1)
අත්ථිපච්චයො
35. පරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං. සහජාතො – පරාමාසො සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතො – පරාමාසො පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (1)
36. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං (සංඛිත්තං). (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතා – නොපරාමාසා ඛන්ධා පරාමාසස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ දිට්ඨි උප්පජ්ජති, වත්ථු පරාමාසස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතො – නොපරාමාසො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං පරාමාසස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ…. පුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, වත්ථු පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (3)
37. පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං. සහජාතො – නොපරාමාසො එකො ඛන්ධො ච පරාමාසො ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා ච…පෙ… පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො; පරාමාසො ච මහාභූතා ච චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො; පරාමාසො ච වත්ථු ච නොපරාමාසානං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතො – පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතො – පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතො – පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා රූපජීවිතින්ද්‍රියඤ්ච කටත්තාරූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (1)
1. පච්චයානුලොමං
2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො
සුද්ධං
38. හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්‍රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ පඤ්ච.
අනුලොමං.
පච්චනීයුද්ධාරො
39. පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)
පරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)
පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (3)
40. නොපරාමාසො ධම්මො නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො… පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො… කම්මපච්චයෙන පච්චයො… ආහාරපච්චයෙන පච්චයො … ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො. (1)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)
නොපරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (3)
41. පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)
පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා නොපරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො … සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො. (2)
පරාමාසො ච නොපරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ච නොපරාමාසස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො… උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (3)
2. පච්චයපච්චනීයං
2. සඞ්ඛ්‍යාවාරො
42. නහෙතුයා නව, නආරම්මණෙ නව (සබ්බත්ථ නව), නොඅවිගතෙ නව.
3. පච්චයානුලොමපච්චනීයං
43. හෙතුපච්චයා නආරම්මණෙ තීණි, නඅධිපතියා තීණි, නඅනන්තරෙ තීණි, නසමනන්තරෙ තීණි, නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, නඋපනිස්සයෙ තීණි…පෙ… නමග්ගෙ තීණි, නසම්පයුත්තෙ එකං, නවිප්පයුත්තෙ තීණි, නොනත්ථියා තීණි, නොවිගතෙ තීණි.
4. පච්චයපච්චනීයානුලොමං
44. නහෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව (අනුලොමමාතිකා ) …පෙ… අවිගතෙ පඤ්ච.
පරාමාසදුකං නිට්ඨිතං.
51. පරාමට්ඨදුකං
1-7. පටිච්චවාරාදි
1. පච්චයානුලොමං
1. විභඞ්ගවාරො
හෙතුපච්චයො
45. පරාමට්ඨං ධම්මං පටිච්ච පරාමට්ඨො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා – පරාමට්ඨං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ… (යාව අජ්ඣත්තිකා මහාභූතා).
පරාමට්ඨං ධම්මං පටිච්ච…පෙ… (පරාමට්ඨදුකං යථා චූළන්තරදුකෙ ලොකියදුකං එවං කාතබ්බං නින්නානාකරණං).
පරාමට්ඨදුකං නිට්ඨිතං.