1. විභඞ්ගවාරො

හෙතුපච්චයො

27. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – සාරම්මණා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (1)

සාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – සාරම්මණා හෙතූ චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (2)

සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ච අනාරම්මණස්ස ච ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො – සාරම්මණා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (3)

ආරම්මණපච්චයො

28. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං පච්චවෙක්ඛති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො උප්පජ්ජති…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං පච්චවෙක්ඛන්ති, ඵලං පච්චවෙක්ඛන්ති, පහීනෙ කිලෙසෙ…පෙ… වික්ඛම්භිතෙ කිලෙසෙ…පෙ… පුබ්බෙ සමුදාචිණ්ණෙ කිලෙසෙ ජානන්ති, සාරම්මණෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; චෙතොපරියඤාණෙන සාරම්මණචිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං ජානාති, ආකාසානඤ්චායතනං විඤ්ඤාණඤ්චායතනස්ස…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනස්ස…පෙ… සාරම්මණා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධඤාණස්ස, චෙතොපරියඤාණස්ස, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණස්ස, යථාකම්මූපගඤාණස්ස, අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (1)

29. අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො – අරියා නිබ්බානං පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො; චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… අනාරම්මණා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධඤාණස්ස, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණස්ස, අනාගතංසඤාණස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අධිපතිපච්චයො

30. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ආරම්මණාධිපති – දානං…පෙ… සීලං…පෙ… උපොසථකම්මං කත්වා තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති, පුබ්බෙ සුචිණ්ණානි…පෙ… ඣානා වුට්ඨහිත්වා ඣානං…පෙ… අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං…පෙ… ඵලං ගරුං…පෙ… සාරම්මණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති – සාරම්මණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (1)

සාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – සාරම්මණාධිපති චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (2)

සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ච අනාරම්මණස්ස ච ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතාධිපති – සාරම්මණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. (3)

31. අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො. ආරම්මණාධිපති – අරියා නිබ්බානං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛන්ති; නිබ්බානං ගොත්‍රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො; චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං ගරුං කත්වා අස්සාදෙති අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, දිට්ඨි උප්පජ්ජති. (1)

අනන්තරපච්චයාදි

32. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො – පුරිමා පුරිමා සාරම්මණා…පෙ… ඵලසමාපත්තියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො… සමනන්තරපච්චයෙන පච්චයො… එකං… සහජාතපච්චයෙන පච්චයො… සත්ත (පටිච්චවාරෙ සහජාතසදිසා)… අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයෙන පච්චයො… ඡ (පටිච්චවාරෙ අඤ්ඤමඤ්ඤසදිසං)… නිස්සයපච්චයෙන පච්චයො… සත්ත (පච්චයවාරෙ නිස්සයසදිසො).

උපනිස්සයපච්චයො

33. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, අනන්තරූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති. සීලං…පෙ… පඤ්ඤං, රාගං…පෙ… පත්ථනං, කායිකං සුඛං… කායිකං දුක්ඛං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති, පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති. සද්ධා…පෙ… පඤ්ඤා, රාගො…පෙ… පත්ථනා, කායිකං සුඛං… කායිකං දුක්ඛං සද්ධාය…පෙ… පඤ්ඤාය, රාගස්ස…පෙ… පත්ථනාය, කායිකස්ස සුඛස්ස, කායිකස්ස දුක්ඛස්ස, මග්ගස්ස, ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණූපනිස්සයො, පකතූපනිස්සයො…පෙ…. පකතූපනිස්සයො – උතුං, භොජනං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති…පෙ… සමාපත්තිං උප්පාදෙති, පාණං හනති…පෙ… සඞ්ඝං භින්දති. උතු… භොජනං… සෙනාසනං සද්ධාය…පෙ… පත්ථනාය, කායිකස්ස සුඛස්ස, කායිකස්ස දුක්ඛස්ස, මග්ගස්ස, ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. (1)

පුරෙජාතපච්චයො

34. අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො – ආරම්මණපුරෙජාතං, වත්ථුපුරෙජාතං. ආරම්මණපුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ…. වත්ථුපුරෙජාතං – චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… වත්ථු සාරම්මණානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. (1)

පච්ඡාජාතාසෙවනපච්චයා

35. සාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො… එකං.

සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආසෙවනපච්චයෙන පච්චයො… එකං.

කම්මපච්චයො

36. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – සාරම්මණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. නානාක්ඛණිකා – සාරම්මණා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (1)

සාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – සාරම්මණා චෙතනා චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. නානාක්ඛණිකා – සාරම්මණා චෙතනා කටත්තාරූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (2)

සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ච අනාරම්මණස්ස ච ධම්මස්ස කම්මපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතා, නානාක්ඛණිකා. සහජාතා – සාරම්මණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. නානාක්ඛණිකා – සාරම්මණා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො. (3)

විපාක-ආහාරපච්චයා

37. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස විපාකපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.

සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආහාරපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.

අනාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආහාරපච්චයෙන පච්චයො – කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස කායස්ස ආහාරපච්චයෙන පච්චයො. (1)

ඉන්ද්‍රියපච්චයො

38. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො… තීණි.

අනාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො – රූපජීවිතින්ද්‍රියං කටත්තාරූපානං ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො – චක්ඛුන්ද්‍රියං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… කායින්ද්‍රියං කායවිඤ්ඤාණස්ස ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො. (1)

සාරම්මණො ච අනාරම්මණො ච ධම්මා සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො – චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… කායින්ද්‍රියඤ්ච කායවිඤ්ඤාණඤ්ච කායවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්‍රියපච්චයෙන පච්චයො. (1)

ඣානපච්චයාදි

39. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ඣානපච්චයෙන පච්චයො… තීණි, මග්ගපච්චයෙන පච්චයො… තීණි, සම්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො… එකං.

විප්පයුත්තපච්චයො

40. සාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (1)

අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතං – පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු සාරම්මණානං ඛන්ධානං විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො; වත්ථු සාරම්මණානං ඛන්ධානං විප්පයුත්තපච්චයෙන පච්චයො. (1)

අත්ථිපච්චයො

41. සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සාරම්මණො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා…පෙ… පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (1)

සාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං (සංඛිත්තං). (2)

සාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ච අනාරම්මණස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො (පටිච්චසදිසං). (3)

42. අනාරම්මණො ධම්මො අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං. සහජාතං – එකං මහාභූතං…පෙ… (යාව අසඤ්ඤසත්තා). (1)

අනාරම්මණො ධම්මො සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතං – පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු සාරම්මණානං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පුරෙජාතං – චක්ඛුං…පෙ… වත්ථුං අනිච්චතො…පෙ… දොමනස්සං උප්පජ්ජති; දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සති, දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං සුණාති. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස…පෙ… වත්ථු සාරම්මණානං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (2)

43. සාරම්මණො ච අනාරම්මණො ච ධම්මා සාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතො – චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතො එකො ඛන්ධො ච චක්ඛායතනඤ්ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා ච…පෙ… කායවිඤ්ඤාණසහගතො එකො ඛන්ධො ච කායායතනඤ්ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා ච…පෙ… සාරම්මණො එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධා ච…පෙ… පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. (1)

සාරම්මණො ච අනාරම්මණො ච ධම්මා අනාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො – සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්‍රියං. සහජාතා – සාරම්මණා ඛන්ධා ච මහාභූතා ච චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො; පටිසන්ධික්ඛණෙ…පෙ…. පච්ඡාජාතා – සාරම්මණා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. පච්ඡාජාතා – සාරම්මණා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්‍රියඤ්ච කටත්තාරූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො. (2)