1. විභඞ්ගවාරො
නහෙතුපච්චයො
17. අනිදස්සනසප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – අනිදස්සනසප්පටිඝං එකං මහාභූතං පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං. අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ඵොට්ඨබ්බායතනං පටිච්ච චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං. බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං අනිදස්සනසප්පටිඝං එකං මහාභූතං පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච්ච…පෙ….
(අනිදස්සනසප්පටිඝමූලකෙ ඉමිනා කාරණෙන සත්තපි පඤ්හා විභජිතබ්බා.)
18. අනිදස්සනඅප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – අහෙතුකං අනිදස්සනඅප්පටිඝං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා අනිදස්සනඅප්පටිඝඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ අනිදස්සනඅප්පටිඝං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා අනිදස්සනඅප්පටිඝඤ්ච කටත්තාරූපං…පෙ… ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා. ආපොධාතුං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ආපොධාතුං පටිච්ච ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො. බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං ආපොධාතුං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො.
(අනිදස්සනඅප්පටිඝමූලකා ඉමිනා කාරණෙන සත්ත පඤ්හා විභජිතබ්බා.)
19. අනිදස්සනසප්පටිඝඤ්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝඤ්ච ධම්මං පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා – අහෙතුකෙ අනිදස්සනඅප්පටිඝෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ අනිදස්සනඅප්පටිඝෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං කටත්තාරූපං. අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ඵොට්ඨබ්බායතනඤ්ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච රූපායතනං. බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
(ඉමිනා කාරණෙන සත්ත පඤ්හා විත්ථාරෙතබ්බා අසම්මොහන්තෙන.)
නආරම්මණපච්චයො
20. අනිදස්සනසප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – අනිදස්සනසප්පටිඝං එකං මහාභූතං පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං. අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ඵොට්ඨබ්බායතනං පටිච්ච චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං. බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං…, උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං අනිදස්සනසප්පටිඝං එකං මහාභූතං පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං…පෙ….
(අනිදස්සනසප්පටිඝමූලකා ඉමිනා කාරණෙන සත්තපි පඤ්හා විත්ථාරෙතබ්බා.)
21. අනිදස්සනඅප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – අනිදස්සනඅප්පටිඝෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. පටිසන්ධික්ඛණෙ අනිදස්සනඅප්පටිඝෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං කටත්තාරූපං. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු…පෙ… ආපොධාතුං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ආපොධාතුං පටිච්ච ඉත්ථින්ද්‍රියං…පෙ… කබළීකාරො ආහාරො. බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං ආපොධාතුං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
(අනිදස්සනඅප්පටිඝමූලකෙ ඉමිනා කාරණෙන සත්තපි පඤ්හා විත්ථාරෙතබ්බා.)
22. අනිදස්සනසප්පටිඝඤ්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝඤ්ච ධම්මං පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා – අනිදස්සනඅප්පටිඝෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. පටිසන්ධික්ඛණෙ අනිදස්සනඅප්පටිඝෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං කටත්තාරූපං. අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ඵොට්ඨබ්බායතනඤ්ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච රූපායතනං. බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
(ඝටනෙ ඉමිනා කාරණෙන සත්තපි පඤ්හා විභජිතබ්බා.)
නඅධිපතිපච්චයාදි
23. අනිදස්සනසප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅධිපතිපච්චයා (සහජාතසදිසං)… නඅනන්තරපච්චයා… නසමනන්තරපච්චයා… නඅඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා – අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝං චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං. ඵොට්ඨබ්බායතනං පටිච්ච චක්ඛායතනං…පෙ… රසායතනං… බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං මහාභූතෙ පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
(ඉමිනා කාරණෙන එකවීස පඤ්හා විභජිතබ්බා.)
නඋපනිස්සයපච්චයා… නපුරෙජාතපච්චයා… නපච්ඡාජාතපච්චයා… නආසෙවනපච්චයා… නකම්මපච්චයා – බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අනිදස්සනසප්පටිඝං එකං මහාභූතං පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං. අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝං උපාදාරූපං (කම්මං විභජිත්වා නකම්මෙනෙව එකවීස පඤ්හා කාතබ්බා), නවිපාකපච්චයා (පටිසන්ධිපි කටත්තාපි නත්ථි, පඤ්චවොකාරෙයෙව කාතබ්බා), නආහාරපච්චයා – බාහිරං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං…පෙ… (ඉමිනා කාරණෙන විභජිතබ්බා එකවීසාපි).
නඉන්ද්‍රියපච්චයාදි
24. අනිදස්සනසප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නඉන්ද්‍රියපච්චයා – බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අනිදස්සනසප්පටිඝං එකං මහාභූතං…පෙ… අසඤ්ඤසත්තානං මහාභූතෙ පටිච්ච රූපජීවිතින්ද්‍රියං (සංඛිත්තං, සබ්බෙ පඤ්හා විභජිතබ්බා)… නඣානපච්චයා – බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං (සංඛිත්තං, සත්තපි පඤ්හා විභජිතබ්බා).
අනිදස්සනඅප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නඣානපච්චයා – පඤ්චවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා…පෙ… ද්වෙ ඛන්ධෙ…පෙ… බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං… අසඤ්ඤසත්තානං ආපොධාතුං පටිච්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
(එවං සත්තපි පඤ්හා විභජිතබ්බා.)
25. අනිදස්සනසප්පටිඝඤ්ච අනිදස්සනඅප්පටිඝඤ්ච ධම්මං පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නඣානපච්චයා – බාහිරං… ආහාරසමුට්ඨානං… උතුසමුට්ඨානං…, අසඤ්ඤසත්තානං…පෙ… අනිදස්සනසප්පටිඝෙ මහාභූතෙ ච ආපොධාතුඤ්ච පටිච්ච සනිදස්සනසප්පටිඝං කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
(එවං සත්තපි පඤ්හා විභජිතබ්බා), නමග්ගපච්චයා… (නහෙතුසදිසං කාතබ්බං. පරිපුණ්ණං. මොහො නත්ථි). නසම්පයුත්තපච්චයා… නවිප්පයුත්තපච්චයා (පරිපුණ්ණං)… නොනත්ථිපච්චයා… නොවිගතපච්චයා.