20. වීසතිමවග්ගො

(199) 6. ඤාණකථා

876. ද්වාදසවත්ථුකං ඤාණං ලොකුත්තරන්ති? ආමන්තා. ද්වාදස ලොකුත්තරඤාණානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වාදස ලොකුත්තරඤාණානීති? ආමන්තා. ද්වාදස සොතාපත්තිමග්ගාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වාදස සොතාපත්තිමග්ගාති? ආමන්තා. ද්වාදස සොතාපත්තිඵලානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වාදස සකදාගාමිමග්ගා…පෙ… අනාගාමිමග්ගා…පෙ… අරහත්තමග්ගාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… ද්වාදස අරහත්තමග්ගාති? ආමන්තා. ද්වාදස අරහත්තඵලානීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

877. න වත්තබ්බං – ‘‘ද්වාදසවත්ථුකං ඤාණං ලොකුත්තර’’න්ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉදං දුක්ඛං අරියසච්ච’’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි, ඤාණං උදපාදි, පඤ්ඤා උදපාදි, විජ්ජා උදපාදි, ආලොකො උදපාදි. ‘තං ඛො පනිදං දුක්ඛං අරියසච්චං පරිඤ්ඤෙය්‍ය’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… පරිඤ්ඤාතන්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… ‘ඉදං දුක්ඛසමුදයං [දුක්ඛසමුදයො (ස්‍යා. කං. පී.)] අරියසච්ච’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… ‘තං ඛො පනිදං දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං පහාතබ්බ’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… පහීනන්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… ‘ඉදං දුක්ඛනිරොධං [දුක්ඛනිරොධා (ස්‍යා. කං. පී.)] අරියසච්ච’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… ‘තං ඛො පනිදං දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං සච්ඡිකාතබ්බ’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… සච්ඡිකතන්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… ‘ඉදං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්ච’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… ‘තං ඛො පනිදං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං භාවෙතබ්බ’න්ති මෙ, භික්ඛවෙ…පෙ… භාවිතන්ති මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි…පෙ… ආලොකො උදපාදී’’ති [මහාව. 15; සං. නි. 5.1081; පටි. ම. 2.30]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි ද්වාදසවත්ථුකං ඤාණං ලොකුත්තරන්ති.

ඤාණකථා නිට්ඨිතා.

වීසතිමවග්ගො.

තස්සුද්දානං –

මාතුඝාතකො ආනන්තරිකො පිතුඝාතකො ආනන්තරිකො අරහන්තඝාතකො ආනන්තරිකො රුහිරුප්පාදකො ආනන්තරිකො සඞ්ඝභෙදකො ආනන්තරිකො, නත්ථි පුථුජ්ජනස්ස ඤාණං, නත්ථි නිරයෙසු නිරයපාලා, අත්ථි දෙවෙසු තිරච්ඡානගතා, පඤ්චඞ්ගිකො මග්ගො, ද්වාදසවත්ථුකං ඤාණං ලොකුත්තරන්ති.

චතුත්ථො පණ්ණාසකො.

තස්සුද්දානං –

නිග්ගහො, පුඤ්ඤසඤ්චයො, අට්ඨාසි, අතීතෙන ච මාතුඝාතකො.