19. එකූනවීසතිමවග්ගො
(192) 7. අච්චන්තනියාමකථා
847. අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතාති? ආමන්තා. මාතුඝාතකො අච්චන්තනියතො, පිතුඝාතකො…පෙ… අරහන්තඝාතකො…පෙ… රුහිරුප්පාදකො …පෙ… සඞ්ඝභෙදකො අච්චන්තනියතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
848. අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතාති? ආමන්තා. අච්චන්තනියතස්ස පුග්ගලස්ස විචිකිච්ඡා උප්පජ්ජෙය්යාති? ආමන්තා. හඤ්චි අච්චන්තනියතස්ස පුග්ගලස්ස විචිකිච්ඡා උප්පජ්ජෙය්ය, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතා’’ති.
අච්චන්තනියතස්ස පුග්ගලස්ස විචිකිච්ඡා නුප්පජ්ජෙය්යාති? ආමන්තා. පහීනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පහීනාති? ආමන්තා. සොතාපත්තිමග්ගෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… සකදාගාමිමග්ගෙන …පෙ… අනාගාමිමග්ගෙන…පෙ… අරහත්තමග්ගෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
කතමෙන මග්ගෙනාති? අකුසලෙන මග්ගෙනාති. අකුසලො මග්ගො නිය්යානිකො ඛයගාමී බොධගාමී අනාසවො…පෙ… අසංකිලෙසිකොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… නනු අකුසලො මග්ගො අනිය්යානිකො…පෙ… සංකිලෙසිකොති? ආමන්තා. හඤ්චි අකුසලො මග්ගො අනිය්යානිකො…පෙ… සංකිලෙසිකො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අච්චන්තනියතස්ස පුග්ගලස්ස විචිකිච්ඡා අකුසලෙන මග්ගෙන පහීනා’’ති.
849. සස්සතදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස උච්ඡෙදදිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්යාති? ආමන්තා. හඤ්චි සස්සතදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස උච්ඡෙදදිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතා’’ති.
සස්සතදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස උච්ඡෙදදිට්ඨි නුප්පජ්ජෙය්යාති? ආමන්තා. පහීනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පහීනාති? ආමන්තා. සොතාපත්තිමග්ගෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… සකදාගාමිමග්ගෙන…පෙ… අනාගාමිමග්ගෙන…පෙ… අරහත්තමග්ගෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
කතමෙන මග්ගෙනාති? අකුසලෙන මග්ගෙන. අකුසලො මග්ගො…පෙ… නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සස්සතදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස උච්ඡෙදදිට්ඨි අකුසලෙන මග්ගෙන පහීනා’’ති.
850. උච්ඡෙදදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස සස්සතදිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්යාති? ආමන්තා. හඤ්චි උච්ඡෙදදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස සස්සතදිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතා’’ති.
උච්ඡෙදදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස සස්සතදිට්ඨි නුප්පජ්ජෙය්යාති? ආමන්තා. පහීනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… පහීනාති? ආමන්තා. සොතාපත්තිමග්ගෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ …පෙ… සකදාගාමිමග්ගෙන…පෙ… අනාගාමිමග්ගෙන…පෙ… අරහත්තමග්ගෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
කතමෙන මග්ගෙනාති? අකුසලෙන මග්ගෙනාති. අකුසලො මග්ගො…පෙ… නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘උච්ඡෙදදිට්ඨියා නියතස්ස පුග්ගලස්ස සස්සතදිට්ඨි අකුසලෙන මග්ගෙන පහීනා’’ති.
851. න වත්තබ්බං – ‘‘අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතා’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සමන්නාගතො හොති එකන්තකාළකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි, සො [එවං ඛො භික්ඛවෙ පුග්ගලො (අ. නි. 7.15)] සකිං නිමුග්ගො නිමුග්ගොව හොතී’’ති [අ. නි. 7.15]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතාති.
852. වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සමන්නාගතො හොති එකන්තකාළකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි, සො සකිං නිමුග්ගො නිමුග්ගොව හොතී’’ති කත්වා තෙන ච කාරණෙන අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා නිමුජ්ජතී’’ති [අ. නි. 7.15]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. සබ්බකාලං උම්මුජ්ජිත්වා නිමුජ්ජතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සමන්නාගතො හොති එකන්තකාළකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි, සො සකිං නිමුග්ගො නිමුග්ගොව හොතී’’ති – කත්වා තෙන ච කාරණෙන අත්ථි පුථුජ්ජනස්ස අච්චන්තනියාමතාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො උම්මුජ්ජිත්වා ඨිතො හොති, උම්මුජ්ජිත්වා විපස්සති විලොකෙති, උම්මුජ්ජිත්වා පතරති, උම්මුජ්ජිත්වා පතිගාධප්පත්තො හොතී’’ති [අ. නි. 7.15]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. සබ්බකාලං උම්මුජ්ජිත්වා පතිගාධප්පත්තො හොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අච්චන්තනියාමකථා නිට්ඨිතා.