18. අට්ඨාරසමවග්ගො
(185) 9. චක්ඛුනා රූපං පස්සතීතිකථා
826. චක්ඛුනා රූපං පස්සතීති? ආමන්තා. රූපෙන රූපං පස්සතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… රූපෙන රූපං පස්සතීති? ආමන්තා. රූපෙන රූපං පටිවිජානාතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… රූපෙන රූපං පටිවිජානාතීති? ආමන්තා. රූපං මනොවිඤ්ඤාණන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… චක්ඛුනා රූපං පස්සතීති? ආමන්තා. අත්ථි චක්ඛුස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… නනු නත්ථි චක්ඛුස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? ආමන්තා. හඤ්චි නත්ථි චක්ඛුස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධි, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘චක්ඛුනා රූපං පස්සතී’’ති.
සොතෙන සද්දං සුණාතීති…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායතීති…පෙ… ජිව්හාය රසං සායතීති…පෙ… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසතීති? ආමන්තා. රූපෙන රූපං ඵුසතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
රූපෙන රූපං ඵුසතීති? ආමන්තා. රූපෙන රූපං පටිවිජානාතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… රූපෙන රූපං පටිවිජානාතීති? ආමන්තා. රූපං මනොවිඤ්ඤාණන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ …පෙ… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසතීති? ආමන්තා. අත්ථි කායස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… නනු නත්ථි කායස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? ආමන්තා. හඤ්චි නත්ථි කායස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධි, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසතී’’ති…පෙ….
827. න වත්තබ්බං – ‘‘චක්ඛුනා රූපං පස්සතී’’ති…පෙ… ‘‘කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසතී’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං පස්සති…පෙ… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසතී’’ති [ම. නි. 1.349; අ. නි. 4.37 (අට්ඨකථා පස්සිතබ්බා)]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි චක්ඛුනා රූපං පස්සති…පෙ… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසතීති.
චක්ඛුනා රූපං පස්සතීතිකථා නිට්ඨිතා.
අට්ඨාරසමවග්ගො.
තස්සුද්දානං –
බුද්ධො භගවා මනුස්සලොකෙ අට්ඨාසි, බුද්ධෙන භගවතා ධම්මො දෙසිතො, නත්ථි බුද්ධස්ස භගවතො කරුණා, බුද්ධස්ස භගවතො උච්චාරපස්සාවො අතිවිය අඤ්ඤෙ ගන්ධජාතෙ අධිග්ගණ්හාති, එකෙන අරියමග්ගෙන චත්තාරි සාමඤ්ඤඵලානි සච්ඡිකරොති, ඣානා ඣානං සඞ්කමති, අත්ථි ඣානන්තරිකා, සමාපන්නො සද්දං සුණාති, චක්ඛුනා රූපං පස්සති කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසති.