17. සත්තරසමවග්ගො
(176) 11. දක්ඛිණාවිසුද්ධිකථා
800. දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතොති? ආමන්තා. නනු අත්ථි කෙචි පටිග්ගාහකා ආහුනෙය්යා පාහුනෙය්යා දක්ඛිණෙය්යා අඤ්ජලිකරණීයා අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සාති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි කෙචි පටිග්ගාහකා ආහුනෙය්යා පාහුනෙය්යා දක්ඛිණෙය්යා අඤ්ජලිකරණීයා අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො’’ති.
දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතොති? ආමන්තා. නනු චත්තාරො පුරිසයුගා අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා දක්ඛිණෙය්යා වුත්තා භගවතාති? ආමන්තා. හඤ්චි චත්තාරො පුරිසයුගා අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා දක්ඛිණෙය්යා වුත්තා භගවතා, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො’’ති.
දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතොති? ආමන්තා. නනු අත්ථි කෙචි සොතාපන්නෙ දානං දත්වා දක්ඛිණං ආරාධෙන්තීති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි කෙචි සොතාපන්නෙ දානං දත්වා දක්ඛිණං ආරාධෙන්ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො’’ති.
නනු අත්ථි කෙචි සකදාගාමිස්ස…පෙ… අනාගාමිස්ස…පෙ… අරහතො දානං දත්වා දක්ඛිණං ආරාධෙන්තීති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි කෙචි අරහතො දානං දත්වා දක්ඛිණං ආරාධෙන්ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො’’ති.
801. පටිග්ගාහකතො දානං විසුජ්ඣතීති? ආමන්තා. අඤ්ඤො අඤ්ඤස්ස කාරකො, පරකතං සුඛදුක්ඛං, අඤ්ඤො කරොති අඤ්ඤො පටිසංවෙදෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතොති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘චතස්සො ඛො ඉමා, ආනන්ද, දක්ඛිණා විසුද්ධියො! කතමා චතස්සො? අත්ථානන්ද, දක්ඛිණා දායකතො විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො; අත්ථානන්ද, දක්ඛිණා පටිග්ගාහකතො විසුජ්ඣති, නො දායකතො; අත්ථානන්ද, දක්ඛිණා දායකතො චෙව විසුජ්ඣති පටිග්ගාහකතො ච; අත්ථානන්ද, දක්ඛිණා නෙව දායකතො විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො. ඉමා ඛො, ආනන්ද, චතස්සො දක්ඛිණා විසුද්ධියො’’ති [ම. නි. 3.381]. අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘දායකතොව දානං විසුජ්ඣති, නො පටිග්ගාහකතො’’ති.
දක්ඛිණාවිසුද්ධිකථා නිට්ඨිතා.
සත්තරසමවග්ගො.
තස්සුද්දානං –
අත්ථි අරහතො පුඤ්ඤූපචයො, නත්ථි අරහතො අකාලමච්චු, සබ්බමිදං කම්මතො, ඉන්ද්රියබද්ධඤ්ඤෙව දුක්ඛං, ඨපෙත්වා අරියමග්ගං අවසෙසා සඞ්ඛාරා දුක්ඛා, සඞ්ඝො දක්ඛිණං පටිග්ගණ්හාති, සඞ්ඝො දක්ඛිණං විසොධෙති, සඞ්ඝො භුඤ්ජති පිවති ඛාදති සායති, සඞ්ඝස්ස දින්නං මහප්ඵලං, අත්ථි දානං විසුද්ධියාති [විසුජ්ඣතීති (ස්යා.)].