3. සුත්තසාධනපරිහානි
265. පරිහායති අරහා අරහත්තාති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –
‘‘උච්චාවචා හි පටිපදා [පටිපාදා (අට්ඨ.)], සමණෙන පකාසිතා;
න පාරං දිගුණං යන්ති, නයිදං එකගුණං මුත’’න්ති [සු. නි. 719 සුත්තනිපාතෙ].
අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘පරිහායති අරහා අරහත්තා’’ති.
පරිහායති අරහා අරහත්තාති? ආමන්තා. අත්ථි ඡින්නස්ස ඡෙදියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
අත්ථි ඡින්නස්ස ඡෙදියන්ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –
‘‘වීතතණ්හො අනාදානො, කිච්චං යස්ස න විජ්ජති;
ඡින්නස්ස ඡෙදියං නත්ථි, ඔඝපාසො සමූහතො’’ති.
අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘අත්ථි ඡින්නස්ස ඡෙදිය’’න්ති.
266. පරිහායති අරහා අරහත්තාති? ආමන්තා. අත්ථි කතස්ස පතිචයොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
අත්ථි කතස්ස පතිචයොති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –
‘‘තස්ස සම්මා විමුත්තස්ස, සන්තචිත්තස්ස භික්ඛුනො;
කතස්ස පතිචයො නත්ථි, කරණීයං න විජ්ජති.
‘‘සෙලො යථා එකග්ඝනො, වාතෙන න සමීරති;
එවං රූපා රසා සද්දා, ගන්ධා ඵස්සා ච කෙවලා.
‘‘ඉට්ඨා ධම්මා අනිට්ඨා ච, නප්පවෙධෙන්ති තාදිනො;
ඨිතං චිත්තං විප්පමුත්තං, වයං චස්සානුපස්සතී’’ති [මහාව. 244; අ. නි. 6.55].
අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘අත්ථි කතස්ස පතිචයො’’ති.
267. න වත්තබ්බං – ‘‘පරිහායති අරහා අරහත්තා’’ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘පඤ්චිමෙ, භික්ඛවෙ, ධම්මා සමයවිමුත්තස්ස භික්ඛුනො පරිහානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ පඤ්ච? කම්මාරාමතා, භස්සාරාමතා, නිද්දාරාමතා, සඞ්ගණිකාරාමතා, යථාවිමුත්තං චිත්තං න පච්චවෙක්ඛති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්ච ධම්මා සමයවිමුත්තස්ස භික්ඛුනො පරිහානාය සංවත්තන්තී’’ති [අ. නි. 5.149]. අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි පරිහායති අරහා අරහත්තාති.
අත්ථි අරහතො කම්මාරාමතාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
අත්ථි අරහතො කම්මාරාමතාති? ආමන්තා. අත්ථි අරහතො රාගො කාමරාගො කාමරාගපරියුට්ඨානං කාමරාගසංයොජනං කාමොඝො කාමයොගො කාමච්ඡන්දනීවරණන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
අත්ථි අරහතො භස්සාරාමතා, අත්ථි අරහතො නිද්දාරාමතා, අත්ථි අරහතො සඞ්ගණිකාරාමතාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
අත්ථි අරහතො සඞ්ගණිකාරාමතාති? ආමන්තා. අත්ථි අරහතො රාගො කාමරාගො කාමරාගපරියුට්ඨානං කාමරාගසංයොජනං කාමොඝො කාමයොගො කාමච්ඡන්දනීවරණන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
268. පරිහායති අරහා අරහත්තාති? ආමන්තා. අරහා අරහත්තා පරිහායමානො කිං පරියුට්ඨිතො පරිහායතීති? රාගපරියුට්ඨිතො පරිහායතීති. පරියුට්ඨානං කිං පටිච්ච උප්පජ්ජතීති? අනුසයං පටිච්ච උප්පජ්ජතීති. අත්ථි අරහතො අනුසයාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
අත්ථි අරහතො අනුසයාති? ආමන්තා. අත්ථි අරහතො කාමරාගානුසයො පටිඝානුසයො මානානුසයො දිට්ඨානුසයො විචිකිච්ඡානුසයො භවරාගානුසයො අවිජ්ජානුසයොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
දොසපරියුට්ඨිතො පරිහායතීති…පෙ… මොහපරියුට්ඨිතො පරිහායතීති…. පරියුට්ඨානං කිං පටිච්ච උප්පජ්ජතීති? අනුසයං පටිච්ච උප්පජ්ජතීති. අත්ථි අරහතො අනුසයාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අත්ථි අරහතො අනුසයාති? ආමන්තා. අත්ථි අරහතො කාමරාගානුසයො…පෙ… අවිජ්ජානුසයොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
පරිහායති අරහා අරහත්තාති? ආමන්තා. අරහතො අරහත්තා පරිහායමානස්ස කිං උපචයං ගච්ඡතීති? රාගො උපචයං ගච්ඡතීති. සක්කායදිට්ඨි උපචයං ගච්ඡතීති, විචිකිච්ඡා උපචයං ගච්ඡතීති, සීලබ්බතපරාමාසො උපචයං ගච්ඡතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. දොසො උපචයං ගච්ඡතීති…පෙ… මොහො උපචයං ගච්ඡතීති, සක්කායදිට්ඨි උපචයං ගච්ඡතීති, විචිකිච්ඡා උපචයං ගච්ඡතීති, සීලබ්බතපරාමාසො උපචයං ගච්ඡතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
පරිහායති අරහා අරහත්තාති? ආමන්තා. අරහා ආචිනතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා අපචිනතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා පජහතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා උපාදියතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා විසිනෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා උස්සිනෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා විධූපෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අරහා සන්ධූපෙතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.
නනු අරහා නෙවාචිනති න අපචිනති අපචිනිත්වා ඨිතොති? ආමන්තා. හඤ්චි අරහා නෙවාචිනති න අපචිනති අපචිනිත්වා ඨිතො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පරිහායති අරහා අරහත්තා’’ති.
නනු අරහා නෙව පජහති න උපාදියති පජහිත්වා ඨිතොති? ආමන්තා. හඤ්චි අරහා නෙව පජහති න උපාදියති පජහිත්වා ඨිතො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පරිහායති අරහා අරහත්තා’’ති.
නනු අරහා නෙව විසිනෙති න උස්සිනෙති විසිනිත්වා ඨිතොති? ආමන්තා. හඤ්චි අරහා නෙව විසිනෙති න උස්සිනෙති විසිනිත්වා ඨිතො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පරිහායති අරහා අරහත්තා’’ති.
නනු අරහා නෙව විධූපෙති න සන්ධූපෙති විධූපෙත්වා ඨිතොති? ආමන්තා. හඤ්චි අරහා නෙව විධූපෙති න සන්ධූපෙති විධූපෙත්වා ඨිතො, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පරිහායති අරහා අරහත්තා’’ති.
පරිහානිකථා නිට්ඨිතා.