7. සත්තමවග්ගො

(69) 7. පථවී කම්මවිපාකොතිකථා

492. පථවී කම්මවිපාකොති? ආමන්තා. සුඛවෙදනියා දුක්ඛවෙදනියා අදුක්ඛමසුඛවෙදනියා, සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, ඵස්සෙන සම්පයුත්තා, වෙදනාය සම්පයුත්තා, සඤ්ඤාය සම්පයුත්තා, චෙතනාය සම්පයුත්තා, චිත්තෙන සම්පයුත්තා, සාරම්මණා; අත්ථි තාය ආවට්ටනා [ආවජ්ජනා (ස්‍යා. කං.)] ආභොගො සමන්නාහාරො මනසිකාරො චෙතනා පත්ථනා පණිධීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… නනු න සුඛවෙදනියා න දුක්ඛවෙදනියා න අදුක්ඛමසුඛවෙදනියා, න සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, න දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, න අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, න ඵස්සෙන සම්පයුත්තා, න වෙදනාය සම්පයුත්තා, න සඤ්ඤාය සම්පයුත්තා, න චෙතනාය සම්පයුත්තා, න චිත්තෙන සම්පයුත්තා, අනාරම්මණා; නත්ථි තාය ආවට්ටනා ආභොගො සමන්නාහාරො මනසිකාරො චෙතනා පත්ථනා පණිධීති? ආමන්තා. හඤ්චි න සුඛවෙදනියා න දුක්ඛවෙදනියා…පෙ… අනාරම්මණා; නත්ථි තාය ආවට්ටනා…පෙ… පණිධි, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පථවී කම්මවිපාකො’’ති.

ඵස්සො කම්මවිපාකො, ඵස්සො සුඛවෙදනියො දුක්ඛවෙදනියො අදුක්ඛමසුඛවෙදනියො සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තො දුක්ඛාය…පෙ… අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තො ඵස්සෙන සම්පයුත්තො වෙදනාය සම්පයුත්තො සඤ්ඤාය සම්පයුත්තො චෙතනාය සම්පයුත්තො චිත්තෙන සම්පයුත්තො සාරම්මණො; අත්ථි තස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? ආමන්තා. පථවී කම්මවිපාකො, පථවී සුඛවෙදනියා දුක්ඛවෙදනියා අදුක්ඛමසුඛවෙදනියා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා දුක්ඛාය…පෙ… අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ඵස්සෙන සම්පයුත්තා වෙදනාය සම්පයුත්තා සඤ්ඤාය සම්පයුත්තා චෙතනාය සම්පයුත්තා චිත්තෙන සම්පයුත්තා සාරම්මණා; අත්ථි තාය ආවට්ටනා ආභොගො සමන්නාහාරො මනසිකාරො චෙතනා පත්ථනා පණිධීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ …පෙ… පථවී කම්මවිපාකො, පථවී න සුඛවෙදනියා න දුක්ඛවෙදනියා…පෙ… අනාරම්මණා; නත්ථි තාය ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? ආමන්තා. ඵස්සො කම්මවිපාකො, ඵස්සො න සුඛවෙදනියො න දුක්ඛවෙදනියො …පෙ… අනාරම්මණො; නත්ථි තස්ස ආවට්ටනා…පෙ… පණිධීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පථවී කම්මවිපාකොති? ආමන්තා. පථවී පග්ගහනිග්ගහුපගා ඡෙදනභෙදනුපගාති? ආමන්තා. කම්මවිපාකො පග්ගහනිග්ගහුපගො ඡෙදනභෙදනුපගොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

ලබ්භා පථවී කෙතුං වික්කෙතුං ආඨපෙතුං ඔචිනිතුං විචිනිතුන්ති? ආමන්තා. ලබ්භා කම්මවිපාකො කෙතුං වික්කෙතුං ආඨපෙතුං ඔචිනිතුං විචිනිතුන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

493. පථවී පරෙසං සාධාරණාති? ආමන්තා. කම්මවිපාකො පරෙසං සාධාරණොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

කම්මවිපාකො පරෙසං සාධාරණොති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –

‘‘අසාධාරණමඤ්ඤෙසං, අචොරහරණො නිධි;

කයිරාථ මච්චො පුඤ්ඤානි, සචෙ සුචරිතං චරෙ’’ති [ඛු. පා. 8.9 ඛුද්දකපාඨෙ, ථොකං විසදිසං].

අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘කම්මවිපාකො පරෙසං සාධාරණො’’ති.

පථවී කම්මවිපාකොති? ආමන්තා. පඨමං පථවී සණ්ඨාති, පච්ඡා සත්තා උප්පජ්ජන්තීති? ආමන්තා. පඨමං විපාකො උප්පජ්ජති, පච්ඡා විපාකපටිලාභාය කම්මං කරොන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පථවී සබ්බසත්තානං කම්මවිපාකොති? ආමන්තා. සබ්බෙ සත්තා පථවිං පරිභුඤ්ජන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… සබ්බෙ සත්තා පථවිං පරිභුඤ්ජන්තීති? ආමන්තා. අත්ථි කෙචි පථවිං අපරිභුඤ්ජිත්වා පරිනිබ්බායන්තීති? ආමන්තා. අත්ථි කෙචි කම්මවිපාකං අඛෙපෙත්වා පරිනිබ්බායන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

පථවී චක්කවත්තිසත්තස්ස කම්මවිපාකොති? ආමන්තා. අඤ්ඤෙ සත්තා පථවිං පරිභුඤ්ජන්තීති? ආමන්තා. චක්කවත්තිසත්තස්ස කම්මවිපාකං අඤ්ඤෙ සත්තා පරිභුඤ්ජන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… චක්කවත්තිසත්තස්ස කම්මවිපාකං අඤ්ඤෙ සත්තා පරිභුඤ්ජන්තීති? ආමන්තා. චක්කවත්තිසත්තස්ස ඵස්සං වෙදනං සඤ්ඤං චෙතනං චිත්තං සද්ධං වීරියං සතිං සමාධිං පඤ්ඤං අඤ්ඤෙ සත්තා පරිභුඤ්ජන්තීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

494. න වත්තබ්බං – ‘‘පථවී කම්මවිපාකො’’ති? ආමන්තා. නනු අත්ථි ඉස්සරියසංවත්තනියං කම්මං අධිපච්චසංවත්තනියං කම්මන්ති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි ඉස්සරියසංවත්තනියං කම්මං අධිපච්චසංවත්තනියං කම්මං, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පථවී කම්මවිපාකො’’ති.

පථවී කම්මවිපාකොතිකථා නිට්ඨිතා.