(66) 4. දානකථා
478. චෙතසිකො ධම්මො දානන්ති? ආමන්තා. ලබ්භා චෙතසිකො ධම්මො පරෙසං දාතුන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ …පෙ… ලබ්භා චෙතසිකො ධම්මො පරෙසං දාතුන්ති? ආමන්තා. ලබ්භා ඵස්සො පරෙසං දාතුන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ …පෙ… ලබ්භා වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා… චෙතනා… සද්ධා… වීරියං… සති… සමාධි… පඤ්ඤා පරෙසං දාතුන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
479. න වත්තබ්බං – චෙතසිකො ධම්මො දානන්ති? ආමන්තා. දානං අනිට්ඨඵලං අකන්තඵලං අමනුඤ්ඤඵලං සෙචනකඵලං දුක්ඛුද්‍රයං දුක්ඛවිපාකන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… නනු දානං ඉට්ඨඵලං කන්තඵලං මනුඤ්ඤඵලං අසෙචනකඵලං සුඛුද්‍රයං සුඛවිපාකන්ති? ආමන්තා. හඤ්චි දානං ඉට්ඨඵලං කන්තඵලං මනුඤ්ඤඵලං අසෙචනකඵලං සුඛුද්‍රයං සුඛවිපාකං, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘චෙතසිකො ධම්මො දාන’’න්ති.
දානං ඉට්ඨඵලං වුත්තං භගවතා, චීවරං දානන්ති [උපරි වුච්චමානාය පරවාදීපුච්ඡාය සදිසා, අට්ඨකථා ඔලොකෙතබ්බා]? ආමන්තා. චීවරං ඉට්ඨඵලං කන්තඵලං මනුඤ්ඤඵලං අසෙචනකඵලං සුඛුද්‍රයං සුඛවිපාකන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… දානං ඉට්ඨඵලං වුත්තං භගවතා, පිණ්ඩපාතො සෙනාසනං ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරො දානන්ති? ආමන්තා. ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරො ඉට්ඨඵලො කන්තඵලො මනුඤ්ඤඵලො අසෙචනකඵලො සුඛුද්‍රයො සුඛවිපාකොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
480. න වත්තබ්බං – ‘‘චෙතසිකො ධම්මො දාන’’න්ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා –
‘‘සද්ධා හිරියං කුසලඤ්ච දානං,
ධම්මා එතෙ සප්පුරිසානුයාතා;
එතඤ්හි මග්ගං දිවියං වදන්ති,
එතෙන හි ගච්ඡති දෙවලොක’’න්ති [අ. නි. 8.32].
අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි චෙතසිකො ධම්මො දානන්ති.
න වත්තබ්බං – ‘‘චෙතසිකො ධම්මො දාන’’න්ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, දානානි මහාදානානි අග්ගඤ්ඤානි රත්තඤ්ඤානි වංසඤ්ඤානි පොරාණානි අසඞ්කිණ්ණානි අසඞ්කිණ්ණපුබ්බානි, න සඞ්කියන්ති න සඞ්කියිස්සන්ති, අප්පටිකුට්ඨානි සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි! කතමානි පඤ්ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති. පාණාතිපාතා පටිවිරතො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො අපරිමාණානං සත්තානං අභයං දෙති අවෙරං දෙති අබ්‍යාබජ්ඣං [අබ්‍යාපජ්ඣං (ස්‍යා. ක.)] දෙති. අපරිමාණානං සත්තානං අභයං දත්වා අවෙරං දත්වා අබ්‍යාබජ්ඣං දත්වා අපරිමාණස්ස අභයස්ස අවෙරස්ස අබ්‍යාබජ්ඣස්ස භාගී හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං දානං මහාදානං අග්ගඤ්ඤං රත්තඤ්ඤං වංසඤ්ඤං පොරාණං අසඞ්කිණ්ණං අසඞ්කිණ්ණපුබ්බං, න සඞ්කියති න සඞ්කියිස්සති, අප්පටිකුට්ඨං සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. පුන චපරං, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො අදින්නාදානං පහාය…පෙ… කාමෙසුමිච්ඡාචාරං පහාය…පෙ… මුසාවාදං පහාය…පෙ… සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානං පහාය සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති. සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො අපරිමාණානං සත්තානං අභයං දෙති අවෙරං දෙති අබ්‍යාබජ්ඣං දෙති. අපරිමාණානං සත්තානං අභයං දත්වා අවෙරං දත්වා අබ්‍යාබජ්ඣං දත්වා අපරිමාණස්ස අභයස්ස අවෙරස්ස අබ්‍යාබජ්ඣස්ස භාගී හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඤ්චමං දානං මහාදානං අග්ගඤ්ඤං රත්තඤ්ඤං වංසඤ්ඤං පොරාණං අසඞ්කිණ්ණං අසඞ්කිණ්ණපුබ්බං, න සඞ්කියති න සඞ්කියිස්සති, අප්පටිකුට්ඨං සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්ච දානානි මහාදානානි අග්ගඤ්ඤානි රත්තඤ්ඤානි වංසඤ්ඤානි පොරාණානි අසඞ්කිණ්ණානි අසඞ්කිණ්ණපුබ්බානි, න සඞ්කියන්ති න සඞ්කියිස්සන්ති, අප්පටිකුට්ඨානි සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහී’’ති [අ. නි. 8.39]. අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි චෙතසිකො ධම්මො දානන්ති.
481. න වත්තබ්බං – ‘‘දෙය්‍යධම්මො දාන’’න්ති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘ඉධෙකච්චො අන්නං දෙති, පානං දෙති, වත්ථං දෙති, යානං දෙති, මාලං දෙති, ගන්ධං දෙති, විලෙපනං දෙති, සෙය්‍යං දෙති, ආවසථං දෙති, පදීපෙය්‍යං දෙතී’’ති [සං. නි. 3.362-391 ථොකං විසදිසං]! අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි දෙය්‍යධම්මො දානන්ති.
482. දෙය්‍යධම්මො දානන්ති? ආමන්තා. දෙය්‍යධම්මො ඉට්ඨඵලො කන්තඵලො මනුඤ්ඤඵලො අසෙචනකඵලො සුඛුද්‍රයො සුඛවිපාකොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… දානං ඉට්ඨඵලං වුත්තං භගවතා, චීවරං දානන්ති? ආමන්තා. චීවරං ඉට්ඨඵලං කන්තඵලං මනුඤ්ඤඵලං අසෙචනකඵලං සුඛුද්‍රයං සුඛවිපාකන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… දානං ඉට්ඨඵලං වුත්තං භගවතා, පිණ්ඩපාතො දානං… සෙනාසනං දානං… ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරො දානන්ති? ආමන්තා. ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරො ඉට්ඨඵලො කන්තඵලො මනුඤ්ඤඵලො අසෙචනකඵලො සුඛුද්‍රයො සුඛවිපාකොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘දෙය්‍යධම්මො දාන’’න්ති.
දානකථා නිට්ඨිතා.