3. තතියවග්ගො

(29) 9. යථාකම්මූපගතඤාණකථා

377. යථාකම්මූපගතං ඤාණං [යථාකම්මූපගතඤාණං (ස්‍යා. කං.)] දිබ්බචක්ඛුන්ති? ආමන්තා. යථාකම්මූපගතඤ්ච මනසි කරොති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

යථාකම්මූපගතඤ්ච මනසි කරොති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සතීති? ආමන්තා. ද්වින්නං ඵස්සානං ද්වින්නං චිත්තානං සමොධානං හොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛුන්ති? ආමන්තා. ‘‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘අරියානං උපවාදකා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘මිච්ඡාදිට්ඨිකා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘අරියානං අනුපවාදකා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘සම්මාදිට්ඨිකා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘සම්මාදිට්ඨිකම්මසම්මාදානා’’ති ච මනසි කරොති, ‘‘තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’’ති ච මනසි කරොති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

‘‘තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’’ති ච මනසි කරොති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං පස්සතීති? ආමන්තා. ද්වින්නං ඵස්සානං ද්වින්නං චිත්තානං සමොධානං හොතීති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

378. යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛුන්ති? ආමන්තා. අත්ථි කොචි අදිබ්බචක්ඛුකො දිබ්බචක්ඛුං අප්පටිලද්ධො අනධිගතො අසච්ඡිකතො යථාකම්මූපගතං ජානාතීති? ආමන්තා. හඤ්චි අත්ථි කොචි අදිබ්බචක්ඛුකො දිබ්බචක්ඛුං අප්පටිලද්ධො අනධිගතො අසච්ඡිකතො යථාකම්මූපගතං ජානාති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛු’’න්ති.

යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛුන්ති? ආමන්තා. ආයස්මා සාරිපුත්තො යථාකම්මූපගතං ඤාණං ජානාතීති? ආමන්තා. හඤ්චි ආයස්මා සාරිපුත්තො යථාකම්මූපගතං ඤාණං ජානාති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛු’’න්ති.

යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛුන්ති? ආමන්තා. ආයස්මා සාරිපුත්තො යථාකම්මූපගතං ඤාණං ජානාතීති? ආමන්තා. අත්ථායස්මතො සාරිපුත්තස්ස දිබ්බචක්ඛුන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….

අත්ථායස්මතො සාරිපුත්තස්ස දිබ්බචක්ඛුන්ති? ආමන්තා. නනු ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච –

‘‘නෙව පුබ්බෙනිවාසාය, නපි දිබ්බස්ස චක්ඛුනො;

චෙතොපරියාය ඉද්ධියා, සොතධාතුවිසුද්ධියා;

චුතියා උපපත්තියා, පණිධි මෙ න විජ්ජතී’’ති [ථෙරගා. 996 ථෙරගාථායං].

අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. තෙන හි න වත්තබ්බං – ‘‘යථාකම්මූපගතං ඤාණං දිබ්බචක්ඛු’’න්ති.

යථාකම්මූපගතඤාණකථා නිට්ඨිතා.