(26) 6. අට්ඨමකස්සඉන්ද්‍රියකථා
371. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි සද්ධාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි වීරියින්ද්‍රියං…පෙ… නත්ථි සතින්ද්‍රියං…පෙ… නත්ථි සමාධින්ද්‍රියං…පෙ… නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි පඤ්ඤාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධාති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි වීරියං…පෙ… අත්ථි සති… අත්ථි සමාධි… අත්ථි පඤ්ඤාති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි මනො, අත්ථි මනින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, අත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි මනො, අත්ථි මනින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සොමනස්සං, අත්ථි සොමනස්සින්ද්‍රියං, අත්ථි ජීවිතං, අත්ථි ජීවිතින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, අත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි ජීවිතං, අත්ථි ජීවිතින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස…පෙ… අත්ථි පඤ්ඤා, අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි මනො, නත්ථි මනින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සොමනස්සං, නත්ථි සොමනස්සින්ද්‍රියන්ති…පෙ… අත්ථි ජීවිතං, නත්ථි ජීවිතින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි මනො, නත්ථි මනින්ද්‍රියන්ති? අත්ථි සොමනස්සං, නත්ථි සොමනස්සින්ද්‍රියන්ති? අත්ථි ජීවිතං, නත්ථි ජීවිතින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකො පුග්ගලො අස්සද්ධොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි වීරියින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකො පුග්ගලො කුසීතො හීනවීරියොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි සතින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකො පුග්ගලො මුට්ඨස්සති අසම්පජානොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි සමාධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකො පුග්ගලො අසමාහිතො විබ්භන්තචිත්තොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකො පුග්ගලො දුප්පඤ්ඤො එලමූගොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, සා ච සද්ධා නිය්‍යානිකාති? ආමන්තා. හඤ්චි අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, සා ච සද්ධා නිය්‍යානිකා, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි සද්ධින්ද්‍රිය’’න්ති. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි වීරියං, තඤ්ච වීරියං නිය්‍යානිකං; අත්ථි සති, සා ච සති නිය්‍යානිකා; අත්ථි සමාධි, සො ච සමාධි නිය්‍යානිකො; අත්ථි පඤ්ඤා, සා ච පඤ්ඤා නිය්‍යානිකාති? ආමන්තා. හඤ්චි අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, සා ච පඤ්ඤා නිය්‍යානිකා, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රිය’’න්ති.
372. සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, අත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, අත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අනාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස… අරහත්තසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, අත්ථි සද්ධින්ද්‍රියං…පෙ… අත්ථි පඤ්ඤා, අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, අත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි සද්ධා, නත්ථි සද්ධින්ද්‍රියන්ති…පෙ… අත්ථි පඤ්ඤා, නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. අනාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස… අරහත්තසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, නත්ථි පඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ….
අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථි පඤ්චින්ද්‍රියානීති? ආමන්තා. නනු වුත්තං භගවතා – ‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, ඉන්ද්‍රියානි! කතමානි පඤ්ච? සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චින්ද්‍රියානි. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං ඉන්ද්‍රියානං සමත්තා පරිපූරත්තා අරහා හොති. තතො මුදුතරෙහි අරහත්තසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො හොති, තතො මුදුතරෙහි අනාගාමී හොති, තතො මුදුතරෙහි අනාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො හොති, තතො මුදුතරෙහි සකදාගාමී හොති, තතො මුදුතරෙහි සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො හොති, තතො මුදුතරෙහි සොතාපන්නො හොති, තතො මුදුතරෙහි සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො හොති. යස්ස ඛො, භික්ඛවෙ, ඉමානි පඤ්චින්ද්‍රියානි සබ්බෙන සබ්බං සබ්බථා සබ්බං නත්ථි, තමහං ‘බාහිරො පුථුජ්ජනපක්ඛෙ ඨිතො’ති වදාමී’’ති [සං. නි. 5.488]. අත්ථෙව සුත්තන්තොති? ආමන්තා. අට්ඨමකො පුග්ගලො බාහිරො පුථුජ්ජනපක්ඛෙ ඨිතොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ…පෙ… තෙන හි අට්ඨමකස්ස පුග්ගලස්ස අත්ථි පඤ්චින්ද්‍රියානීති.
අට්ඨමකස්ස ඉන්ද්‍රියකථා නිට්ඨිතා.