1. පුග්ගලකථා

1. සුද්ධසච්චිකට්ඨො

1. අනුලොමපච්චනීකං

1. [ඉමිනා ලක්ඛණෙන සකවාදීපුච්ඡා දස්සිතා] පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති [සච්චිකට්ඨපරමට්ඨෙනාති (ස්‍යා. පී. ක. සී.)]? ආමන්තා. යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ [නො වත රෙ (ස්‍යා. පී.)] වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

අනුලොමපඤ්චකං.

2. [ඉමිනා ලක්ඛණෙන පරවාදීපුච්ඡා දස්සිතා] පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

පටිකම්මචතුක්කං.

3. ත්වං චෙ පන මඤ්ඤසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති, තෙන තව [ත්වං (ස්‍යා.) ටීකා ඔලොකෙතබ්බා] තත්ථ හෙතාය පටිඤ්ඤාය හෙවං පටිජානන්තං [ටීකා ඔලොකෙතබ්බා] හෙවං නිග්ගහෙතබ්බෙ. අථ තං නිග්ගණ්හාම. සුනිග්ගහිතො ච [සුනිග්ගහිතොව (ස්‍යා.)] හොසි.

හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති ඉදං තෙ මිච්ඡා.

නිග්ගහචතුක්කං.

4. එසෙ චෙ දුන්නිග්ගහිතෙ හෙවමෙවං [හෙවමෙව (ස්‍යා.)] තත්ථ දක්ඛ. වත්තබ්බෙ ඛො – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. නො ච මයං තයා තත්ථ හෙතාය පටිඤ්ඤාය හෙවං පටිජානන්තා හෙවං නිග්ගහෙතබ්බා. අථ මං නිග්ගණ්හාසි. දුන්නිග්ගහිතා ච [දුන්නිග්ගහිතාව (ස්‍යා.)] හොම.

හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති ඉදං තෙ මිච්ඡා.

උපනයනචතුක්කං.

5. න හෙවං නිග්ගහෙතබ්බෙ. තෙන හි යං නිග්ගණ්හාසි – ‘‘හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, නො ච වත්තබ්බෙ – යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති ඉදං තෙ මිච්ඡා. තෙන හි යෙ කතෙ නිග්ගහෙ සෙ නිග්ගහෙ දුක්කටෙ. සුකතෙ පටිකම්මෙ. සුකතා පටිපාදනාති.

නිග්ගමනචතුක්කං.

පඨමො නිග්ගහො.

1. සුද්ධසච්චිකට්ඨො

2. පච්චනීකානුලොමං

6. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

පච්චනීකපඤ්චකං.

7. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

පටිකම්මචතුක්කං.

8. ත්වං චෙ පන මඤ්ඤසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන’, නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති, තෙන තව තත්ථ හෙතාය පටිඤ්ඤාය හෙවං පටිජානන්තං හෙවං නිග්ගහෙතබ්බෙ. අථ තං නිග්ගණ්හාම. සුනිග්ගහිතො ච හොසි.

හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති ඉදං තෙ මිච්ඡා.

9. එසෙ චෙ දුන්නිග්ගහිතෙ හෙවමෙවං තත්ථ දක්ඛ. වත්තබ්බෙ ඛො – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. නො ච මයං තයා තත්ථ හෙතාය පටිඤ්ඤාය හෙවං පටිජානන්තා හෙවං නිග්ගහෙතබ්බා. අථ මං නිග්ගණ්හාසි. දුන්නිග්ගහිතා ච හොම.

හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති ඉදං තෙ මිච්ඡා.

උපනයනචතුක්කං.

10. න හෙවං නිග්ගහෙතබ්බෙ. තෙන හි යං නිග්ගණ්හාසි – ‘‘හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘වත්තබ්බෙ ඛො – පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, නො ච වත්තබ්බෙ – යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘යො සච්චිකට්ඨො පරමත්ථො, තතො සො පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති ඉදං තෙ මිච්ඡා. තෙන හි යෙ කතෙ නිග්ගහෙ සෙ නිග්ගහෙ දුක්කටෙ. සුකතෙ පටිකම්මෙ. සුකතා පටිපාදනාති.

නිග්ගමනචතුක්කං.

දුතියො නිග්ගහො.

2. (ක) ඔකාසසච්චිකට්ඨො

1. අනුලොමපච්චනීකං

11. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. සබ්බත්ථ පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

තතියො නිග්ගහො.

3. (ක) කාලසච්චිකට්ඨො

1. අනුලොමපච්චනීකං

12. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. සබ්බදා පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බදා පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බදා පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බදා පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බදා පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

චතුත්ථො නිග්ගහො.

4. (ක) අවයවසච්චිකට්ඨො

1. අනුලොමපච්චනීකං

13. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. සබ්බෙසු පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බෙසු පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බෙසු පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බෙසු පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බෙසු පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

පඤ්චමො නිග්ගහො.

2. (ඛ) ඔකාසසච්චිකට්ඨො

2. පච්චනීකානුලොමං

14. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. සබ්බත්ථ පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බත්ථ පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

ඡට්ඨො නිග්ගහො.

3. (ඛ) කාලසච්චිකට්ඨො

2. පච්චනීකානුලොමං

15. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. සබ්බදා පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බදා පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බදා පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බදා පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බදා පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

සත්තමො නිග්ගහො.

4. (ඛ) අවයවසච්චිකට්ඨො

2. පච්චනීකානුලොමං

16. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. සබ්බෙසු පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බෙසු පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බෙසු පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘සබ්බෙසු පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන’, නො ච වත්තබ්බෙ – ‘සබ්බෙසු පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

අට්ඨකනිග්ගහො.

5. සුද්ධිකසංසන්දනං

17. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන’, නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

18. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සඤ්ඤා ච උපලබ්භති…පෙ… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති…පෙ… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

19. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, චක්ඛායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතායතනඤ්ච උපලබ්භති… ඝානායතනඤ්ච උපලබ්භති… ජිව්හායතනඤ්ච උපලබ්භති… කායායතනඤ්ච උපලබ්භති… රූපායතනඤ්ච උපලබ්භති… සද්දායතනඤ්ච උපලබ්භති… ගන්ධායතනඤ්ච උපලබ්භති… රසායතනඤ්ච උපලබ්භති… ඵොට්ඨබ්බායතනඤ්ච උපලබ්භති… මනායතනඤ්ච උපලබ්භති… ධම්මායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

20. චක්ඛුධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතධාතු ච උපලබ්භති… ඝානධාතු ච උපලබ්භති… ජිව්හාධාතු ච උපලබ්භති… කායධාතු ච උපලබ්භති… රූපධාතු ච උපලබ්භති… සද්දධාතු ච උපලබ්භති… ගන්ධධාතු ච උපලබ්භති… රසධාතු ච උපලබ්භති… ඵොට්ඨබ්බධාතු ච උපලබ්භති… චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති… සොතවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති… ඝානවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති… ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති… කායවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති… මනොධාතු ච උපලබ්භති… මනොවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති… ධම්මධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

21. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… ඝානින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… ජිව්හින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… කායින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති … මනින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… ජීවිතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… ඉත්ථින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… පුරිසින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… සුඛින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… දුක්ඛින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… සොමනස්සින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… දොමනස්සින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… උපෙක්ඛින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… සද්ධින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… වීරියින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… සතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… සමාධින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… පඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

22. [පු. ප. මාතිකා 4.24; අ. නි. 4.95-96] පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘වුත්තං භගවතා – ‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’ රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

23. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ වෙදනා ච උපලබ්භති…පෙ… සඤ්ඤා ච උපලබ්භති…පෙ… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති…පෙ… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘වුත්තං භගවතා – ‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’ විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’ විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

24. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ චක්ඛායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතායතනඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… ධම්මායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

25. චක්ඛුධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… කායධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… රූපධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… ඵොට්ඨබ්බධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… මනොවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… ධම්මධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

26. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච [අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච (බහූසු)] උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

27. පුග්ගලො නුපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘වුත්තං භගවතා – ‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

සුද්ධිකසංසන්දනා.

6. ඔපම්මසංසන්දනං

28. රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනාති? ආමන්තා. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

29. රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඤ්ඤා ච උපලබ්භති…පෙ… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති…පෙ… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤං විඤ්ඤාණන්ති? ආමන්තා. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

30. වෙදනා උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඤ්ඤා ච උපලබ්භති…පෙ… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති…පෙ… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

31. සඤ්ඤා උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති…පෙ… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… රූපඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

32. සඞ්ඛාරා උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… රූපඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… වෙදනා ච උපලබ්භති…පෙ… සඤ්ඤා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

33. විඤ්ඤාණං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… වෙදනා ච උපලබ්භති…පෙ… සඤ්ඤා ච උපලබ්භති…පෙ… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරාති? ආමන්තා. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි විඤ්ඤාණං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘විඤ්ඤාණං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘විඤ්ඤාණං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘විඤ්ඤාණං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

34. චක්ඛායතනං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සොතායතනඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… ධම්මායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතායතනං උපලබ්භති…පෙ… ධම්මායතනං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, චක්ඛායතනඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… මනායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

35. චක්ඛුධාතු උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සොතධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… ධම්මධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතධාතු උපලබ්භති…පෙ… ධම්මධාතු උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, චක්ඛුධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… මනොවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

36. චක්ඛුන්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සොතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතින්ද්‍රියං උපලබ්භති…පෙ… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

37. රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනාති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලොති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, වුත්තං භගවතා – ‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’ රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤා වෙදනා, වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං රූපං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

38. රූපං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඤ්ඤා ච උපලබ්භති… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

39. වෙදනා උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඤ්ඤා ච උපලබ්භති… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති… රූපඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

40. සඤ්ඤා උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති… විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති… රූපඤ්ච උපලබ්භති… වෙදනා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

41. සඞ්ඛාරා උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, විඤ්ඤාණඤ්ච උපලබ්භති… රූපඤ්ච උපලබ්භති… වෙදනා ච උපලබ්භති… සඤ්ඤා ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

42. විඤ්ඤාණං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, රූපඤ්ච උපලබ්භති… වෙදනා ච උපලබ්භති… සඤ්ඤා ච උපලබ්භති… සඞ්ඛාරා ච උපලබ්භන්ති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

43. චක්ඛායතනං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සොතායතනඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… ධම්මායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතායතනං උපලබ්භති…පෙ… ධම්මායතනං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන චක්ඛායතනඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… මනායතනඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

44. චක්ඛුධාතු උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සොතධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… ධම්මධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතධාතු උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… ධම්මධාතු උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, චක්ඛුධාතු ච උපලබ්භති…පෙ… මනොවිඤ්ඤාණධාතු ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ….

45. චක්ඛුන්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, සොතින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන…පෙ… සොතින්ද්‍රියං උපලබ්භති…පෙ… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති…පෙ… අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියන්ති? ආමන්තා. වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි පටිකම්මං. හඤ්චි අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, වුත්තං භගවතා – ‘‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’’ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන; තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, වුත්තං භගවතා – ‘අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො,’ අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤං අඤ්ඤින්ද්‍රියං, වුත්තං භගවතා – අත්ථි පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘අඤ්ඤං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං අඤ්ඤො පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

ඔපම්මසංසන්දනං.

7. චතුක්කනයසංසන්දනං

46. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. රූපං පුග්ගලොති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘රූපං පුග්ගලො’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘රූපං පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘රූපං පුග්ගලො’’ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘රූපං පුග්ගලො’’’ති මිච්ඡා…පෙ….

47. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. රූපස්මිං පුග්ගලො…පෙ… අඤ්ඤත්‍ර රූපා පුග්ගලො…පෙ… පුග්ගලස්මිං රූපන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලස්මිං රූප’’න්ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘පුග්ගලස්මිං රූප’’’න්ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලස්මිං රූප’’න්ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘පුග්ගලස්මිං රූප’’’න්ති මිච්ඡා…පෙ….

48. පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනාති? ආමන්තා. වෙදනා පුග්ගලො…පෙ… වෙදනාය පුග්ගලො…පෙ… අඤ්ඤත්‍ර වෙදනාය පුග්ගලො…පෙ… පුග්ගලස්මිං වෙදනා…පෙ….

සඤ්ඤා පුග්ගලො…පෙ… සඤ්ඤාය පුග්ගලො…පෙ… අඤ්ඤත්‍ර සඤ්ඤාය පුග්ගලො…පෙ… පුග්ගලස්මිං සඤ්ඤා…පෙ….

සඞ්ඛාරා පුග්ගලො…පෙ… සඞ්ඛාරෙසු පුග්ගලො…පෙ… අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඛාරෙහි පුග්ගලො…පෙ… පුග්ගලස්මිං සඞ්ඛාරා…පෙ….

විඤ්ඤාණං පුග්ගලො…පෙ… විඤ්ඤාණස්මිං පුග්ගලො…පෙ… අඤ්ඤත්‍ර විඤ්ඤාණා පුග්ගලො…පෙ… පුග්ගලස්මිං විඤ්ඤාණන්ති? න හෙවං වත්තබ්බෙ.

ආජානාහි නිග්ගහං. හඤ්චි පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන, තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලස්මිං විඤ්ඤාණ’’න්ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘පුග්ගලස්මිං විඤ්ඤාණ’’’න්ති මිච්ඡා.

නො චෙ පන වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලස්මිං විඤ්ඤාණ’’න්ති, නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ – ‘‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’’ති. යං තත්ථ වදෙසි – ‘‘වත්තබ්බෙ ඛො – ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙන,’ නො ච වත්තබ්බෙ – ‘පුග්ගලස්මිං විඤ්ඤාණ’’’න්ති මිච්ඡා…පෙ….