නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

අභිධම්මපිටකෙ

ධාතුකථාපාළි

උද්දෙසො

1. නයමාතිකා

1. (1) සඞ්ගහො අසඞ්ගහො (2) සඞ්ගහිතෙන අසඞ්ගහිතං (3) අසඞ්ගහිතෙන සඞ්ගහිතං (4) සඞ්ගහිතෙන සඞ්ගහිතං (5) අසඞ්ගහිතෙන අසඞ්ගහිතං (6) සම්පයොගො විප්පයොගො (7)සම්පයුත්තෙන විප්පයුත්තං (8) විප්පයුත්තෙන සම්පයුත්තං (9) සම්පයුත්තෙන සම්පයුත්තං (10)විප්පයුත්තෙන විප්පයුත්තං (11) සඞ්ගහිතෙන සම්පයුත්තං විප්පයුත්තං (12) සම්පයුත්තෙන සඞ්ගහිතං අසඞ්ගහිතං (13) අසඞ්ගහිතෙන සම්පයුත්තං විප්පයුත්තං (14) විප්පයුත්තෙන සඞ්ගහිතං අසඞ්ගහිතං.

2. අබ්භන්තරමාතිකා

2. (1) පඤ්චක්ඛන්ධා (2) ද්වාදසායතනානි (3) අට්ඨාරස ධාතුයො (4) චත්තාරි සච්චානි (5) බාවීසතින්ද්‍රියානි (6) පටිච්චසමුප්පාදො (7) චත්තාරො සතිපට්ඨානා (8)චත්තාරො සම්මප්පධානා (9) චත්තාරො ඉද්ධිපාදා (10) චත්තාරි ඣානානි (11) චතස්සො අප්පමඤ්ඤායො (12) පඤ්චින්ද්‍රියානි (13) පඤ්ච බලානි (14) සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා (15)අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො (16) ඵස්සො වෙදනා සඤ්ඤා චෙතනා චිත්තං අධිමොක්ඛො මනසිකාරො.

3. නයමුඛමාතිකා

3. තීහි සඞ්ගහො, තීහි අසඞ්ගහො, චතූහි සම්පයොගො, චතූහි විප්පයොගො.

4. ලක්ඛණමාතිකා

4. සභාගො, විසභාගො.

5. බාහිරමාතිකා

5. සබ්බාපි ධම්මසඞ්ගණී ධාතුකථාය මාතිකාති.

1. පඨමනයො

1. සඞ්ගහාසඞ්ගහපදනිද්දෙසො

1. ඛන්ධො

6. රූපක්ඛන්ධො කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො? රූපක්ඛන්ධො එකෙන ඛන්ධෙන එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

7. වෙදනාක්ඛන්ධො කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො? වෙදනාක්ඛන්ධො එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

8. සඤ්ඤාක්ඛන්ධො කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො? සඤ්ඤාක්ඛන්ධො එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

9. සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො? සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

10. විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො? විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

(එකමූලකං.)

11. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

12. රූපක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච…පෙ… ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

13. රූපක්ඛන්ධො ච සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො ච…පෙ… ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

14. රූපක්ඛන්ධො ච විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො ච…පෙ… ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි, න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(දුකමූලකං.)

15. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච තීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

16. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො ච…පෙ… තීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

17. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො ච…පෙ… තීහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි, න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(තිකමූලකං.)

18. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො ච කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො ච චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

19. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො ච…පෙ… චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන, න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(චතුක්කමූලකං.)

20. රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො ච විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො ච කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? රූපක්ඛන්ධො ච වෙදනාක්ඛන්ධො ච සඤ්ඤාක්ඛන්ධො ච සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො ච විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො ච පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

21. පඤ්චක්ඛන්ධා කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? පඤ්චක්ඛන්ධා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(පඤ්චකං.)

2. ආයතනං

22. චක්ඛායතනං කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං? චක්ඛායතනං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

23. සොතායතනං … ඝානායතනං… ජිව්හායතනං… කායායතනං… රූපායතනං… සද්දායතනං… ගන්ධායතනං… රසායතනං… ඵොට්ඨබ්බායතනං…පෙ… එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

24. මනායතනං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

25. ධම්මායතනං අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා චතූහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? එකෙන ඛන්ධෙන එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

(එකමූලකං.)

26. චක්ඛායතනඤ්ච සොතායතනඤ්ච එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

27. චක්ඛායතනඤ්ච ඝානායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච ජිව්හායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච කායායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච රූපායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච සද්දායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච ගන්ධායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච රසායතනඤ්ච… චක්ඛායතනඤ්ච ඵොට්ඨබ්බායතනඤ්ච එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

28. චක්ඛායතනඤ්ච මනායතනඤ්ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

29. චක්ඛායතනඤ්ච ධම්මායතනඤ්ච අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(දුකමූලකං.)

30. ද්වාදසායතනානි කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? ද්වාදසායතනානි අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(ද්වාදසකං.)

3. ධාතු

31. චක්ඛුධාතු කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? චක්ඛුධාතු එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

32. සොතධාතු… ඝානධාතු… ජිව්හාධාතු… කායධාතු… රූපධාතු… සද්දධාතු… ගන්ධධාතු… රසධාතු… ඵොට්ඨබ්බධාතු… චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු… සොතවිඤ්ඤාණධාතු… ඝානවිඤ්ඤාණධාතු… ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු… කායවිඤ්ඤාණධාතු… මනොධාතු… මනොවිඤ්ඤාණධාතු එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

33. ධම්මධාතු අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා චතූහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(එකමූලකං.)

34. චක්ඛුධාතු ච සොතධාතු ච එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

35. චක්ඛුධාතු ච ඝානධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච ජිව්හාධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච කායධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච රූපධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච සද්දධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච ගන්ධධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච රසධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච ඵොට්ඨබ්බධාතු ච එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

36. චක්ඛුධාතු ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

37. චක්ඛුධාතු ච සොතවිඤ්ඤාණධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච ඝානවිඤ්ඤාණධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච කායවිඤ්ඤාණධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච මනොධාතු ච… චක්ඛුධාතු ච මනොවිඤ්ඤාණධාතු ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

38. චක්ඛුධාතු ච ධම්මධාතු ච අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(දුකමූලකං.)

39. අට්ඨාරස ධාතුයො කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? අට්ඨාරස ධාතුයො අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(අට්ඨාරසකං.)

4. සච්චං

40. දුක්ඛසච්චං කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං? දුක්ඛසච්චං පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

41. සමුදයසච්චං … මග්ගසච්චං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

42. නිරොධසච්චං න කෙහිචි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? පඤ්චහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

(එකමූලකං.)

43. දුක්ඛසච්චඤ්ච සමුදයසච්චඤ්ච පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

44. දුක්ඛසච්චඤ්ච මග්ගසච්චඤ්ච පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

45. දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරොධසච්චඤ්ච අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(දුකමූලකං.)

46. දුක්ඛසච්චඤ්ච සමුදයසච්චඤ්ච මග්ගසච්චඤ්ච පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

47. දුක්ඛසච්චඤ්ච සමුදයසච්චඤ්ච නිරොධසච්චඤ්ච අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(තිකමූලකං.)

48. දුක්ඛසච්චඤ්ච සමුදයසච්චඤ්ච මග්ගසච්චඤ්ච නිරොධසච්චඤ්ච අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

49. චත්තාරි සච්චානි කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතානි? චත්තාරි සච්චානි අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතානි. කතිහි අසඞ්ගහිතානි? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතානි.

(චතුක්කං.)

5. ඉන්ද්‍රියං

50. චක්ඛුන්ද්‍රියං කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං? චක්ඛුන්ද්‍රියං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

51. සොතින්ද්‍රියං… ඝානින්ද්‍රියං… ජිව්හින්ද්‍රියං… කායින්ද්‍රියං… ඉත්ථින්ද්‍රියං … පුරිසින්ද්‍රියං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

52. මනින්ද්‍රියං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

53. ජීවිතින්ද්‍රියං ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? තීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

54. සුඛින්ද්‍රියං … දුක්ඛින්ද්‍රියං… සොමනස්සින්ද්‍රියං… දොමනස්සින්ද්‍රියං… උපෙක්ඛින්ද්‍රියං… සද්ධින්ද්‍රියං… වීරියින්ද්‍රියං… සතින්ද්‍රියං… සමාධින්ද්‍රියං… පඤ්ඤින්ද්‍රියං… අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං… අඤ්ඤින්ද්‍රියං… අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

(එකමූලකං.)

55. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච සොතින්ද්‍රියඤ්ච එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

56. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච ඝානින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච ජිව්හින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච කායින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච ඉත්ථින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච පුරිසින්ද්‍රියඤ්ච එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

57. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච මනින්ද්‍රියඤ්ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

58. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච ජීවිතින්ද්‍රියඤ්ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

59. චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච සුඛින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච දුක්ඛින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච සොමනස්සින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච දොමනස්සින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච උපෙක්ඛින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච සද්ධින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච වීරියින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච සතින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච සමාධින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච පඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච අඤ්ඤින්ද්‍රියඤ්ච… චක්ඛුන්ද්‍රියඤ්ච අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියඤ්ච ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

(දුකමූලකං.)

60. බාවීසතින්ද්‍රියානි කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතානි? බාවීසතින්ද්‍රියානි චතූහි ඛන්ධෙහි සත්තහායතනෙහි තෙරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතානි. කතිහි අසඞ්ගහිතානි? එකෙන ඛන්ධෙන පඤ්චහායතනෙහි පඤ්චහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතානි.

6. පටිච්චසමුප්පාදාදි

61. අවිජ්ජා එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

62. අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

63. සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

64. විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

65. නාමරූපපච්චයා සළායතනං ද්වීහි ඛන්ධෙහි ඡහායතනෙහි ද්වාදසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? තීහි ඛන්ධෙහි ඡහායතනෙහි ඡහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

66. සළායතනපච්චයා ඵස්සො… ඵස්සපච්චයා වෙදනා… වෙදනාපච්චයා තණ්හා… තණ්හාපච්චයා උපාදානං… කම්මභවො [උපාදානපච්චයා කම්මභවො (සී. ස්‍යා.)] එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

67. උපපත්තිභවො … කාමභවො… සඤ්ඤාභවො… පඤ්චවොකාරභවො පඤ්චහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා අසඞ්ගහිතො.

68. රූපභවො පඤ්චහි ඛන්ධෙහි පඤ්චහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි සත්තහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

69. අරූපභවො… නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤාභවො… චතුවොකාරභවො චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

70. අසඤ්ඤාභවො… එකවොකාරභවො එකෙන ඛන්ධෙන ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

71. ජාති ද්වීහි ඛන්ධෙහි… ජරා ද්වීහි ඛන්ධෙහි… මරණං ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? තීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

72. සොකො… පරිදෙවො… දුක්ඛං… දොමනස්සං… උපායාසො… සතිපට්ඨානං… සම්මප්පධානං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

73. ඉද්ධිපාදො ද්වීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? තීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

74. ඣානං ද්වීහි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? තීහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

75. අප්පමඤ්ඤා … පඤ්චින්ද්‍රියානි… පඤ්ච බලානි… සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා… අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො… ඵස්සො… වෙදනා… සඤ්ඤා… චෙතනා… අධිමොක්ඛො… මනසිකාරො එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතො. කතිහි අසඞ්ගහිතො? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතො.

76. චිත්තං එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතං. කතිහි අසඞ්ගහිතං? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතං.

7. තිකං

77. කුසලා ධම්මා… අකුසලා ධම්මා කතිහි ඛන්ධෙහි කතිහායතනෙහි කතිහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා? කුසලා ධම්මා… අකුසලා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

78. අබ්‍යාකතා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

79. සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ධම්මා… දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ධම්මා තීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි තීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි පන්නරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

80. අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා ධම්මා තීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

81. විපාකා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

82. විපාකධම්මධම්මා… සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

83. නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි තෙරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි පඤ්චහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

84. උපාදින්නුපාදානියා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා අසඞ්ගහිතා.

85. අනුපාදින්නුපාදානියා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි සත්තහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි පඤ්චහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

86. අනුපාදින්නඅනුපාදානියා ධම්මා… අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

87. අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

88. සවිතක්කසවිචාරා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි තීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි පන්නරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

89. අවිතක්කවිචාරමත්තා ධම්මා… පීතිසහගතා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

90. අවිතක්කඅවිචාරා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි එකාය ධාතුයා අසඞ්ගහිතා.

91. සුඛසහගතා ධම්මා තීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි තීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි පන්නරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

92. උපෙක්ඛාසහගතා ධම්මා තීහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි සත්තහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? ද්වීහි ඛන්ධෙහි දසහායතනෙහි එකාදසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

93. දස්සනෙන පහාතබ්බා ධම්මා… භාවනාය පහාතබ්බා ධම්මා… දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා… භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා… ආචයගාමිනො ධම්මා… අපචයගාමිනො ධම්මා… සෙක්ඛා ධම්මා… අසෙක්ඛා ධම්මා… මහග්ගතා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

94. නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා ධම්මා… නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා ධම්මා… නෙවාචයගාමිනාපචයගාමිනො ධම්මා… නෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

95. පරිත්තා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

96. අප්පමාණා ධම්මා… පණීතා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

97. පරිත්තාරම්මණා [පරිත්තාරමණා (?)] ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

98. මහග්ගතාරම්මණා ධම්මා… අප්පමාණාරම්මණා ධම්මා… හීනා ධම්මා… මිච්ඡත්තනියතා ධම්මා… සම්මත්තනියතා ධම්මා… මග්ගාරම්මණා ධම්මා… මග්ගහෙතුකා ධම්මා… මග්ගාධිපතිනො ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

99. මජ්ඣිමා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

100. අනියතා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

101. උප්පන්නා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

102. අනුප්පන්නා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි සත්තහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි පඤ්චහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

103. උප්පාදිනො ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා අසඞ්ගහිතා.

104. අතීතා ධම්මා… අනාගතා ධම්මා… පච්චුප්පන්නා ධම්මා… අජ්ඣත්තා ධම්මා… අජ්ඣත්තබහිද්ධා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

105. බහිද්ධා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

106. අතීතාරම්මණා ධම්මා… අනාගතාරම්මණා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

107. පච්චුප්පන්නාරම්මණා ධම්මා… අජ්ඣත්තාරම්මණා ධම්මා… බහිද්ධාරම්මණා ධම්මා… අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

108. සනිදස්සනසප්පටිඝා ධම්මා එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

109. අනිදස්සනසප්පටිඝා ධම්මා එකෙන ඛන්ධෙන නවහායතනෙහි නවහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි තීහායතනෙහි නවහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

110. අනිදස්සනඅප්පටිඝා ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි අට්ඨහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි, දසහායතනෙහි දසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

8. දුකං

111. හෙතූ ධම්මා… හෙතූ චෙව සහෙතුකා ච ධම්මා… හෙතූ චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච ධම්මා එකෙන ඛන්ධෙන එකෙනායතනෙන එකාය ධාතුයා සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? චතූහි ඛන්ධෙහි එකාදසහායතනෙහි සත්තරසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

112. න හෙතූ ධම්මා… අහෙතුකා ධම්මා… හෙතුවිප්පයුත්තා ධම්මා… න හෙතූ අහෙතුකා [න හෙතූ අහෙතුකා (ස්‍යා. ක.) විභ. දුකපඤ්හාපුච්ඡකෙපි] ධම්මා අසඞ්ඛතං ඛන්ධතො ඨපෙත්වා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

113. සහෙතුකා ධම්මා… හෙතුසම්පයුත්තා ධම්මා… සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූ ධම්මා… හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූ ධම්මා… න හෙතූ සහෙතුකා ධම්මා චතූහි ඛන්ධෙහි ද්වීහායතනෙහි ද්වීහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? එකෙන ඛන්ධෙන දසහායතනෙහි සොළසහි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.

114. සප්පච්චයා ධම්මා… සඞ්ඛතා ධම්මා පඤ්චහි ඛන්ධෙහි ද්වාදසහායතනෙහි අට්ඨාරසහි ධාතූහි සඞ්ගහිතා. කතිහි අසඞ්ගහිතා? න කෙහිචි ඛන්ධෙහි න කෙහිචි ආයතනෙහි න කාහිචි ධාතූහි අසඞ්ගහිතා.