5. චාගානුස්සතිකථාවණ්ණනා
160. පකතියාති සභාවෙන. චාගාධිමුත්තෙනාති දෙය්‍යධම්මපරිච්චාගෙ යුත්තප්පයුත්තෙන තන්නින්නෙන තප්පොණෙන. නිච්චං සදා පවත්තා දානසංවිභාගා යස්ස සො නිච්චපවත්තදානසංවිභාගො, තෙන. ඉධාපි ‘‘පකතියා’’ති ආනෙත්වා සම්බන්ධිතබ්බං. යං පරස්ස පටියත්තං දිය්‍යති, තං දානං. යං අත්තනා පරිභුඤ්ජිතබ්බතො සංවිභජති, සො සංවිභාගො. ඉතො දානි පභුතීති ඉතො පට්ඨාය දානි අජ්ජතග්ගෙ අජ්ජදිවසං ආදිං කත්වා. අදත්වා න භුඤ්ජිස්සාමීති දානසමාදානං කත්වා. තංදිවසන්ති තස්මිං භාවනාරම්භදිවසෙ. තත්ථ නිමිත්තං ගණ්හිත්වාති තස්මිං දානෙ පරිච්චාගචෙතනාය පවත්තිආකාරස්ස සල්ලක්ඛණවසෙන නිමිත්තං ගහෙත්වා. විගතමලමච්ඡෙරතාදිගුණවසෙනාති විගතානි මලමච්ඡෙරානි එතස්මාති විගතමලමච්ඡෙරො, චාගො, තස්ස භාවො විගතමලමච්ඡෙරතා. තදාදීනං ගුණානං, සම්පත්තීනං, ආනිසංසානං වා වසෙන.
සතං ධම්මං අනුක්කමන්ති සාධූනං බොධිසත්තානං ධම්මං පවෙණිං අනු අනු කමන්තො ඔක්කමන්තො, අවොක්කමන්තො වා. යෙ ඉමෙ දායකස්ස ලාභා ආයුවණ්ණසුඛබලපටිභානාදයො, පියභාවාදයො ච භගවතා සංවණ්ණිතා පකිත්තිතා. මනුස්සත්තං වාති වා-සද්දො අවුත්තවිකප්පත්ථො, තෙන ඉන්ද්‍රියපාටවභාවකම්මස්සකතාඤාණාදීනං සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො.
මච්ඡෙරමලෙනාති මච්ඡෙරසඞ්ඛාතෙන මලෙන. අථ වා මච්ඡෙරඤ්ච මලඤ්ච මච්ඡෙරමලං, තෙන මච්ඡෙරෙන චෙව ලොභාදිමලෙන චාති අත්ථො. පජායනවසෙනාති යථාසකං කම්මනිබ්බත්තනවසෙන. කණ්හධම්මානන්ති ලොභාදිඑකන්තකාළකානං පාපධම්මානං. විගතත්තාති පහීනත්තා. විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසාති ඉත්ථම්භූතලක්ඛණෙ කරණවචනං. සොතාපන්නස්ස සතොති ගෙහං ආවසන්තස්ස සොතාපන්නස්ස සමානස්ස. නිස්සයවිහාරන්ති නිස්සාය විහරිතබ්බවිහාරං, දෙවසිකං වළඤ්ජනකකම්මට්ඨානන්ති අත්ථො. අභිභවිත්වාති අගාරං ආවසන්තානං අඤ්ඤෙසං උප්පජ්ජනකරාගාදිඋපක්කිලෙසෙ අභිභුය්‍ය.
යො කිඤ්චි දෙන්තොපි සාපෙක්ඛොව දෙති, සො මුත්තචාගො න හොති, අයං පන න එවන්ති ‘‘මුත්තචාගො’’ති වුත්තං. විස්සට්ඨචාගොති නිරපෙක්ඛපරිච්චාගොති අත්ථො. යථා පාණාතිපාතබහුලො පුග්ගලො ‘‘ලොහිතපාණී’’ති වුච්චති, එවං දානබහුලො පුග්ගලො ‘‘පයතපාණී’’ති වුත්තොති දස්සෙන්තො ‘‘දාතුං සදා ධොතහත්ථොයෙවා’’ති ආහ. තත්ථ සදාති නිච්චං, අභිණ්හන්ති අත්ථො. පරිච්චාගොති දෙය්‍යධම්මපරිච්චාගොති අධිකාරතො විඤ්ඤායති. යං යං දෙය්‍යධම්මං පරෙ යාචනකා. යාචනෙ යොගො යාචනයොගො, පරෙහි යාචිතුං යුත්තොති අත්ථො. යාජෙන යුත්තොති දානෙන යුත්තො සදා පරිච්චජනතො. උභයෙති යථාවුත්තෙ දානෙ, සංවිභාගෙ ච රතො අභිරතො.
161. යථා පරිසුද්ධසීලස්ස පුග්ගලස්ස අඛණ්ඩතාදිගුණවසෙන අත්තනො සීලස්ස අනුස්සරන්තස්ස සීලානුස්සතිභාවනා ඉජ්ඣති, එවං පරිසුද්ධඋළාරපරිච්චාගස්ස පුග්ගලස්ස අනුපක්කිලිට්ඨමෙව අත්තනො පරිච්චාගං අනුස්සරන්තස්ස භාවනා ඉජ්ඣතීති දස්සෙතුං ‘‘විගතමලමච්ඡෙරතාදිගුණවසෙනා’’තිආදි වුත්තං, තං වුත්තත්ථමෙව.
භිය්‍යොසොති උපරිපි. මත්තාය පමාණස්ස මහතියා මත්තාය, විපුලෙන පමාණෙනාති අත්ථො. චාගාධිමුත්තොති පරිච්චාගෙ අධිමුත්තො නින්නපොණපබ්භාරො. තතො එව අලොභජ්ඣාසයො කත්ථචිපි අනභිසඞ්ගචිත්තො. පටිග්ගාහකෙසු මෙත්තායනවසෙන පරිච්චාගො හොතීති මෙත්තාය මෙත්තාභාවනාය අනුලොමකාරී අනුරූපපටිපත්ති. විසාරදොති විසදො අත්තනොව ගුණෙන කත්ථචිපි අමඞ්කුභූතො අභිභුය්‍ය විහාරී. සෙසං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව.