5. අහිතුණ්ඩිකස්ස වත්ථුම්හි අයමානුපුබ්බීකථා
ඉමස්මිං කිර භද්දකප්පම්හි අම්හාකං කිර භගවතො පුබ්බෙ කස්සපොනාම සත්ථා ලොකෙ උප්පජ්ජිත්වා සදෙවකං ලොකං සංසාරසාගරා තාරෙත්වා සබ්බබුද්ධකිච්චානි නිට්ඨපෙත්වා අත්ථං ගතො දිවසකරොවිය සෙතබ්යම්හි අනුපාදිසෙසාය නිබ්බාණධාතුයා පරිනිබ්බායි, තදා සකලජම්බුදීපවාසිනො මනුස්සා සන්නිපතිත්වා එකෙකං සුවණ්ණිට්ඨකං කොටිඅග්ඝනකං රතනවිචිත්තං බහිචිනනත්ථාය එකෙකං අඩ්ඪකොටිඅග්ඝනකං අබ්භන්තරූපපූරණත්ථං මනොසිලාය මත්තිකාකිච්චං කරොන්තා යොජනබ්බෙධං ථූපං කත්වා මහන්තං සක්කාරං කරොන්ති. තදා එකො අහිතුණ්ඩිකො ගාමනිගමරාජධානීසු සප්පෙ කීළාපෙත්වා ජීවිකං කප්පෙන්තො එකං ගාමකං පත්වා තත්ථ සප්පෙ කීළාපෙත්වා සන්තුට්ඨෙහි ගාමවාසීහි දින්නවිවිධොපායනො ඛාදනීයභොජනීයං ඛා දි ත්වා භුඤ්ජිත්වා තත්ථෙව නිවාසං ගහෙත්වා නිසීදි. තස්මිං කිර ගාමකෙ මනුස්සා යෙභුය්යෙන රතනත්තයමාමකා. තස්මා තෙ රත්තිභාගෙ සයන්තා ‘‘නමො බුද්ධායාති’’ එවමාදිං වදන්ති. සො පන අහිතුණ්ඩිකො මිච්ඡාදිට්ඨිකො තිණ්ණං රතනානං ගුණං න ජානාති. තස්මා තෙසං තං වචනං සුත්වා සයම්පි කෙ ළිං කුරුමානො පරිහාසවසෙන ‘‘නමො බුද්ධායාති’’ වදති, අථෙකදිවසං සො අත්තනො කීළාපනසමත්ථං එකං සප්පං භත්ථ තත්ථ පරියෙසමානො ආහිණ්ඩති. තදා එකො නාගරාජා කස්සපදසබලස්ස ථූ පං ග න්ත්වා වන්දිත්වා එකං වම්මිකං පවිසති. තං දි ස්වා අහිතුණ්ඩිකො වෙගෙනා ගන්ත්වා නාගරාජං ගණ්හිතුං මන්තං පරිජපි, සො මන්තං සුත්වා කුජ්ඣිත්වා තං මාරෙතුකාමො අනුබන්ධි, තං දි ස්වා අහිතුණ්ඩිකො වෙ ගෙ න පලායන්තො එකස්මිං පාසාණෙ පක්ඛලිත්වා පතමානො පුබ්බෙවුත්තපරිහාස වචනපරිචයෙන ‘‘නමො බුද්ධායාති’’ වදන්තො පති. තස්ස තං වචනං අනුබන්ධන්තස්ස නාගරඤ්ඤො සොතපථෙ අමතංවිය පති. අථ සො රතනත්තයගාරවෙන තස්මිං කොධං නිබ්බාපෙත්වා සම්ම මා භායි. අහං රතනත්තයමන්තානුභාවපාසෙන බද්ධො. තස්මා තු වං ඩසිතුං මය්හං අනනුරූපං. අජ්ජ ත යි පසන්නොම්හි, පණ්ණාකාරං තෙදම්මි, ගණ්හාති තීණි සුවණ්ණපුප්ඵානි අදාසි. එවං රතනත්තයං නාම ඝොරාසිවිසානම්පි සප්පානං මනං පීණෙති. හොන්ති චෙත්ථ.
1. බුද්ධොති වචනං සෙට්ඨං, බුද්ධොති පද මුත්තමං;
නත්ථි තෙන සමං ලොකෙ, අඤ්ඤං සොතරසායනං.
2. ධම්මොතිවචනං සෙට්ඨං, ධම්මොති පදමුත්තමං;
නත්ථි තෙන සමං ලොකෙ, අඤ්ඤං සොතරසායනං.
3. සඞ්ඝොති වචනං සෙට්ඨං, සඞ්ඝොති පදමුත්තමං;
නත්ථි තෙන සමං ලොකෙ, අඤ්ඤං සොතරසායනං.
4. තස්ස මුඛං මුඛං නාම, යං වත්තති මුඛෙ සදා;
දුල්ලභං බුද්ධවචනං, සබ්බසම්පත්තිදායකං.
5. තස්ස මනො මනො නාම, යං චෙ මනසි වත්තති;
දුල්ලභං බුද්ධවචනං, සබ්බසම්පත්තිදායකං.
6. තමෙව කවචං දෙහෙ, තමෙව මණි කාමදො;
තමෙව සුරභී ධෙනු, තමෙව සුරපාදපො.
7. තස්සෙව සොතං සොතංව, යං සුණාති ජනො අයං
දුල්ලභං බුද්ධවචනං, සබ්බසම්පත්තිදායකං.
8. එවං විධො රගො ඝොරො, හළාහළවිසො සදා;
බුද්ධොති වචනං සුත්වා, සන්තුට්ඨො දාසි ජීවිතං.
9. සොණ්ණපුප්ඵත්තයංචාපි, මහග්ඝං බහලං අදා;
පස්ස බුද්ධොති වාචාය, ආනුභාවමහන්තතන්ති.
අථ නාගරාජා තස්ස තානි සුවණ්ණපුප්ඵානි දත්වා එවමාහ. සම්ම එතෙසු එකං තව පුඤ්ඤත්තාය එකං මම පුඤ්ඤත්ථාය පූජෙහි. ඉතරෙන යාවජීවං සුඛෙන ජීවන්තො පුත්තදාරෙ පොසෙන්තො දානාදීසු අප්පමජ්ජන්තො ජීවිකං කප්පෙහි. මා හීනකම්මෙ බ්යවටො හොහි, මිච්ඡාදිට්ඨිඤ්ච පජහාති ඔවදිත්වා පක්කාමි. අහිතුණ්ඩිකොපි සොමනස්සප්පත්තො තෙන වුත්තනයෙනෙව ද්විහි පුප්ඵෙහි චෙතියං පූජෙත්වා එකෙන ස හ ස්සං ලභිත්වා තෙ න පුත්තදාරෙ පොසෙන්තො කපණද්ධිකවණිබ්බකාදීනං දානං දෙන්තො අහිතුණ්ඩිකකම්මං පහාහ කුසලමෙව උපචිනන්තො ආයුපරියොසානෙ සග්ගපරායනො අහොසි.
10. ඉති අවිදිතසත්තො කිඤ්චි බුද්ධානුභාවං,
ලභති ධනවිසෙසං යස්ස නාමප්පකාසා;
විදිතජනනිකායො කින්නු තස්සානුභාවං,
න ලපති ජිනනාමං කිච්ච මඤ්ඤප්පහායාති.
අහිතුණ්ඩිකස්ස වත්ථුං පඤ්චමං.