3. තිණ්ණංජනානං වත්ථුම්හි අයමානුපුබ්බීකථා

ජම්බුදීපස්මිං කිර පුබ්බෙ මහානිදාඝො අහොසි, තදා නිදාඝසුරියෙන සකිරණකරා වාපි පොක්ඛරණි නදී ගිරිකන්දරනිජ්ඣරාදීසු උදකං නිස්සෙසං කත්වා පීතමිව උදකෙ පරික්ඛීණෙ මච්ඡකච්ඡපාදයො යෙභුය්‍යෙන විනාසං පත්තා. අථ මහාරඤ්ඤභූමියං රුක්ඛතිණලභාදයො අතීව මිලාතා අහෙසුං. මිගපක්ඛිනොපිඝම්මාභිතත්තා පිපාසිතො මරීචිං තොයන්තිමඤ්ඤමානා ඉතොචිතොච ධාවන්තා මහාදුක්ඛප්පත්තා අහෙසුං. තදා එකො සුවපොතකො පිපාසිතො තත්ථ තත්ථ පානීයං පරියෙසන්තො මහාරඤ්ඤෙ එකස්මිං පූතිපාදපෙ සට්ඨිරතනෙ නරකාවාටෙ පානීයගන්ධං ඝායිත්වා ලොභෙන පාතුං ඔතිණ්ණො අතිපානෙන භාරො තත්ථෙව පතිත්වා උග්ගන්තුං නාසක්ඛි. අථාපරොපි සප්පොච මනුස්සොචාති ද්වෙ ජනා තත්ථෙව පතිංසු, සප්පානාම විවෙකං ලද්ධාව අත්තං විජහන්ති. තස්මායං අලද්ධා විවෙකත්තං උග්ගන්තුං නාසක්ඛි. අනාලම්බත්තා මනුස්සොපි. තෙ උග්ගන්තුං අසක්කොන්තා මරණභයභීතා අඤ්ඤමඤ්ඤ මවිහෙඨෙන්තා තත්ථෙව වසිංසු. අථෙකො බරාණසීවාසිකො මනුස්සො වනං පවිට්ඨො තථෙව පානීයං පරියෙසමානො තං ඨානං පත්වා තෙ තයොපි දිස්වා කම්පමානහදයො වල්ලියා පිටකං බන්ධිත්වා සික්කාය පක්ඛිපිත්වා ඔතාරෙත්වා තෙ තයොපි උද්ධරි, අථානෙන තෙ අම්හාකං ජීවිතං දින්නන්ති සොමනස්සා තස්සෙවමාහංසු, සාමි මයං තුම්හෙ නිස්සාය ජීවිතං ලභිම්හ, තුම්හෙ ඉතො පට්ඨාය අම්හාකං සහායො, මයම්පි තෙ සහායා, අම්හාකං වසනට්ඨානානි ආගන්තුකාමාති වත්වා තෙසු තාව සුවපොතකො ආහ, සාමි බාරාණසියං දක්ඛිණද්වාරෙ මහානිග්‍රොධො අත්ථි, තත්ථාහං වසාමි, තව තථාරූපෙ කිච්චෙ සති මම සන්තිකමාගම්ම සුවාති සද්දංකරොහීති වත්වා මෙත්තිථිරං කත්වා පක්කාමි, සප්පොපි සම්මාහං තස්සෙව නිග්‍රොධස්සා විදූරෙ මහන්තං වම්මිකං අත්ථි, තත්ථ වසාමි, තවත්ථෙ සති තත්ථාගන්ත්වා දීඝාතිසද්දං කරොහීති වත්වා තථෙවපක්කාමි, මනුස්සොපි බාරාණසියං අසුකායනාම වීථියා අසුකගෙහෙ වසාමි, තවත්ථෙ සති මම සන්තිකං ආගච්ඡාති වත්වා පක්කාමි, අථා පරභාගෙ සො උපකාරකො පුරිසො අත්තනො කිච්චෙ සඤ්ජාතෙ මම සහායානං සන්තිකං ගමිස්සාමීති සඞ්කෙතානුසාරෙන ගන්ත්වා නිග්‍රොධමූලෙ ඨිතො සුවස්ස සද්දමකාසි, තං සුත්වා සුවපොතකො වෙගෙනාගන්ත්වා තෙන සද්ධිං පටිසම්මොදිත්වාසම්ම චිරෙනා ගතොසි, ආගතකාරණං මෙ ආචික්ඛාති ආහ. සොපාහ සම්මාහං ජීවිතු මසක්කොන්තො පුත්තදාරකෙ ඤාතීනං පටිපාදෙත්වා තව සන්තිකමාගතොම්හිති, සුවපොතකොපි සාධු සම්ම තයා කතං මම සන්තිකමාගච්ඡන්තෙන, තයා මම ජීවිතං දින්නං, මයාපි තව ජීවනුපායං කාතුං වට්ටති, යාවාහං ආගච්ඡාමි, තාවෙත්ථ ථොකං විස්සමාති වත්වා පක්කාමි ජීවනුපායං පරියෙසමානො, තස්මිං කිර සමයෙ බාරාණසීරාජා නගරතො නික්ඛම්ම සුසජ්ජිතුය්‍යානං පවිසිත්වා සපරිසො කීළිත්වා මජ්ඣන්තිකසමයෙ සුඵුල්ලිතං පඤ්චපදුමසඤ්ඡන්වං මඞ්ගලපොක්ඛරණිං දිස්වා නහායිතුකාමො සබ්බාභරණානි ඔමුඤ්චිත්වා රාජපුරිසෙ පටිපාදෙත්වා නහායිතුං ඔතරි, තදා සුවපොතකො තං ඨානං පත්තො සාඛන්තරෙ නිලීනො රාජපුරිසානං පමාදං දිස්වා රඤ්ඤො මුත්තාහාරං ඩසිත්වා ආකාසං පක්ඛන්දිත්වා වෙගෙනාගන්ත්වා අත්තනො සහායස්ස දත්වා අප්පමත්තො ඉමං වලඤ්ජෙහි සම්මාති වත්වා අදාසි, තතො සො නං ගහෙත්වා ඉමං කුහිං පටිසාමෙස්සාමීති චින්තොන්තො මමෙකො සහායකො අන්තොනගරෙ වසති, තස්මිං ඨපෙස්සාමීති චින්තෙත්වා යථාසඞ්කෙතමුපගම්ම තං දිස්වා පටිසන්ථාරං කත්වා සුවපොතකෙන කතො පකාරං පකාසෙත්වා ඉමං මුත්තාහාරං සාධුකං ඨපෙහීති වත්වා අදාසි, තංඛණෙ රාජා නහාත්වානුලිත්තො ආභරණානි පිලන්ධෙන්තො මුත්තාහාරං නාද්දස. තතො රාජපුරිසා අන්තොච බහිච පරිජනෙ උපපරික්ඛිත්වා මුත්තාහාරං අපස්සන්තා නගරෙ භෙරිං චරාපෙසුං, යො මුත්තාහාරං පස්සති, තස්ස රාජා මහන්තං යසං දස්සතීති. තං සුත්වා සො මිත්තදූභී එවං චින්තෙසි, අහංචම්හි දුක්ඛිතො, යන්නූනාහං මුත්තාහාරං රඤ්ඤො දස්සෙත්වා සුඛෙන වසෙය්‍යං, කිම්මෙ එතෙනාති තෙන කතං තථාරූපං උපකාරං අසල්ලක්ඛෙන්තො මහාමිත්තදූභී පුරිසො රාජපුරිසෙ උපසඞ්කම්ම මුත්තහාරං අත්තනො සන්තිකෙ ඨපිතභාවං කථෙසි, භො මම සන්තිකෙ එකො පුරිසො මුත්තහාරං ඨපෙසීති. එවං අසප්පුරිසසංසග්ගොති, තථාහි.

1. යථා සංවඩ්ඪිතො නිම්බො, මධුඛීරො දසිඤ්චනා;

න යාති මධුරං තං වො, පකාර මසතං කතං.

2. සීසෙනු දක මාදාය, වඩ්ඪිතොපි නුහීතරු;

න යාති මධුරං තංවො, පකාරමසතං කතං.

3. නිච්චං ඛීරොදපානෙන, වඩ්ඪිතො සිවිසො යථා;

විසංව පරිවත්තෙති, තථා නීචොපකාරකං.

4. යථාත්තනා කතො අග්ගි, සීතලං න දදෙ ඛලු;

තථා නීචෙ කතං කාරං, අග්ගීව දහතෙ තනුං.

5. තස්මා උපපරික්ඛිත්වා, හාවභාවෙන බුද්ධියා;

කාතබ්බා මෙත්ති ජන්තූහි, නාමිත්තො ලභතෙසුඛන්ති.

අථස්ස මිත්තදුභිනො වචනෙන රාජපුරිසා මුත්තාහාරංචතංච ගහෙත්වා සභණ්ඩකං පුරිසං දස්සෙසුං. අථ රාජා සභණ්ඩකං චොරං දිස්වා කුද්ධො ඉමං නෙත්වා දක්ඛිණද්වාරෙ ජීවසූලෙ උත්තාසෙථාති ආණාපෙසි, රාජපුරිසා තස්ස රාජාණං කරොන්තො අගමංසු, තෙහි නීයමානො පුරිසො දක්ඛිණද්වාරා නික්ඛම්ම සප්පසහායං සරිත්වා අප්පෙවනාමෙ තස්ස සන්තිකා කිඤ්චි සොත්ථි භවෙය්‍යාති පුබ්බෙ වුත්තසඞ්කෙතා නුසාරෙන වම්මිකං දිස්වා සම්ම දීඝාති සද්දමකාසි, සො වම්මිකා නික්ඛම්මතං තථා නියමානං දිස්වා සංවිග්ගො දුක්ඛප්පත්තො සහායස්සමෙ අජ්ජ අවස්සයෙන උපත්ථම්භං භවිතුං වට්ටතීති තං සමස්සාසෙත්වා අත්තභාවං විජහිත්වා අඤ්ඤතරවෙසෙන රාජපුරිසෙ උපසඞ්කම්ම ඉමං පුරිසං මුහුත්තංමා මාරෙථාති දළ්හං වත්වා මුහුත්තෙන රඤ්ඤො අග්ගමහෙසියා වසනට්ඨානං ගන්ත්වා සප්පවණ්ණෙන දෙවිං ඩසිත්වා තාය විසෙන මුච්ඡිතකාලෙ මනුස්සවණ්ණෙන වජ්ඣප්පත්තො විසොසධං ජානාතිතී වත්වා තංඛණෙව සහායස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා රඤ්ඤා තව පක්කො සිතකාලෙ ගන්ත්වා උදකප්පසතෙන දෙවියා සරීරෙ පහරිත්වා නිබ්බිසං කරාහීති වත්වා පක්කාමි, අථ රාජා විසවෙජ්ජ පරියෙසන්තො තං පවත්තිං සුත්වා වජ්ඣප්පත්තං ආනෙථාති ආණාපෙත්වා දෙවියා නිබ්බිසං කරොථාති ආහ, සො නාගරාජෙන වුත්තනයෙන නිබ්බිසමකාසි, සා සුඛිතා අරොගා අහොසි, රාජා තං දිස්වා තුට්ඨො තස්ස ඛෙත්තවත්ථුයානවාහනාදිදානෙන මහාසක්කාරමකාසි, අථ සො රාජානං උපසඞ්කම්ම අත්තනා කතං සබ්බං පකාසෙසි. තෙන වුත්තං.

6. එකදාහං මහාරාජ, වනං කම්මෙන කෙනචි;

ගතොද්දසං මහාවාටෙ, පතිතං සුවපොතකං.

7. අථො රගං මනුස්සංච;

දුක්ඛප්පත්තෙ ඛුදාපරෙ;

උක්ඛිපිං කරුණායාහං;

තෙ මෙ වොචුං තදා තයො.

8. අදාසි ජීවමම්හාකං, උපකාරොසි නො තුවං;

තව කිච්චෙ සමුප්පන්නෙ, අම්හාකං එහි සන්තිකං.

9. එවං තෙහි පවුත්තොහං, අගඤ්ඡිං සුවසන්තිකං;

තෙන කතූපකාරොහං, මනුස්සස්සාපි සන්තිකං.

10. තෙනාහං මරණප්පත්තො, අද්දසං උරගාධිපං;

සොදාසි ජීවිතං මය්හං, අලත්ථං [අලද්ධ ඉතිසබ්බත්ථ] විපුලං ධනං.

11. සුජනො නාවමන්තබ්බො, ඛුද්දකොති නරාධිප;

සුවොච උරගොචෙතෙ, මිත්තධම්මෙ පතිට්ඨිතා.

12. කාරණඤ්ඤූ මනුස්සෙසො,

අම්හෙහි සමජාතිකො;

කතූපකාරො එවම්පි,

දිසො ජාතො නරාධමො.

13. අකස්මා දෙව කුප්පන්ති, පසීදන්තිනිමිත්තතො;

සීලං හෙතමසාධූනං, බාලානමවිජානතං.

14. මනුස්සාපි මහාරාජ, කෙචි විස්සාසියා න වෙ;

තිරච්ඡානාපි හොන්තෙව, අජිම්හමනසාසඨාති.

එවං සො අත්තනො පවත්තිං කථෙසි, රාජා තං සුත්වා පසන්නො ඉමස්ස පුරිසස්ස මහන්තං ගෙහං කත්වා මහාපරිහාරං කරොථාති ආණාපෙසි, සො පන මම ගෙහං නිග්‍රොධස්ස ච වම්මිකස්ස ච අන්තරෙ කරොථාති වත්වා තථා කාරෙත්වා තත්ථ වසන්තො රාජූපට්ඨානං කරොන්තො තෙහි සහායෙහි සද්ධිං සම්මොදමානො යාවජීවං වසිත්වා ආයු පරියොසානෙ තෙහි සද්ධිං යථාකම්මං ගතොති.

15. ඉති පතිතසුඛම්හා අඞ්ගතො වා ධනම්හා,

පරමතරපතිට්ඨා හොන්ති මිත්තා සඛානං;

විරහිතසඛිනං භො නත්ථි යස්මාභිවුද්ධි,

චිණුථ කුසලධම්මං මිත්තවන්තා මහන්තං.

තිණ්ණං ජනානං වත්ථුං තතියං.