ගාමණිසංයුත්ත

චණ්ඩසුත්ත

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ගාමණිසංයුත්තෙ පඨමං චණ්ඩසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ චණ්ඩං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. චණ්ඩො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං එතදවොච ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චො චණ්ඩො චණ්ඩොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. කො පන භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො, යෙන මිධෙකච්චො සොරතො සොරතොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘ඉධ ගාමණි එකච්චස්ස රාගො අප්පහීනො හොති, රාගස්ස අප්පහීනත්තා පරෙ කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං පාතුකරොති, සො චණ්ඩොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

ඛෙත්තූපමසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි සත්තමං සංගීතං ඛෙත්තූපමසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – නාළන්දායං භන්තෙ පාවාරිකම්බවනෙ අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. අසිබන්ධකපුත්තො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං එතදවොච ‘‘නනු භන්තෙ භගවා සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරතීති. එවං ගාමණි තථාගතො සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරතීති. අථ කිඤ්චරහි භන්තෙ භගවා එකච්චානං සක්කච්චං ධම්මං දෙසෙති, එකච්චානං නො තථා සක්කච්චං ධම්මං දෙසෙතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘තෙන හි ගාමණි තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි, යථා තෙ ඛමෙය්‍ය, තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

සඞ්ඛධමසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහක මහාථෙරෙහි අට්ඨමං සංගීතං සඞ්ඛධමසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – නාළන්දායංයෙව භන්තෙ පාවාරිකම්බවනෙ අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං නිගණ්ඨසාවකං ආරබ්භ භාසිතං. භගවා භන්තෙ අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං නිගණ්ඨසාවකං එතදවොච ‘‘කථං නු ඛො ගාමණි නිගණ්ඨො නාටපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙතී’’ති. එවං ඛො භන්තෙ නිගණ්ඨො නාටපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙති ‘‘යො කොචි පාණං අතිපාතෙති, සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො. (පෙය්‍යාල) යංබහුලං යංබහුලං විහරති, තෙන තෙන නීයතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යංබහුලං යංබහුලඤ්ච ගාමණි විහරති, තෙන තෙන නීයති, එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති, යථා නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස වචන’’න්ති එවං ඛො භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතං.

යං බහුලවාද

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා යංබහුලවාදෙ දොසො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – තං කිං මඤ්ඤසි ගාමණි, යො සො පුරිසො පාණාතිපාතී රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය කතමො බහුතරො සමයො යං වාසො පාණමතිපාතෙති. යං වා සො පාණං නාතිපාතෙතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අසිබන්ධකං නිගණ්ඨනාටපුත්තස්ස සාවකං ගාමණිං පුච්ඡිත්වා පුච්ඡිත්වා යංබහුලවාදෙ දොසො පකාසිතො.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා අනෙකංස විපාකකම්මස්ස එකං සවිපාකවාදෙ දොසො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – ඉධ ගාමණි එකච්චො සත්ථා එවංවාදී හොති එවංදිට්ඨි යො කොචි පාණමතිපාතෙති, සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකොති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අනෙකංස කම්මවිපාකස්ස එකංසවිපාකවාදෙ දොසො විත්ථාරෙත්වා පකාසිතො.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා යථාධම්මසාසනෙ ගුණොවිභජිත්වා පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – ඉධ පන ගාමණි තථාගතො ලොකෙ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරොපුරිස දම්මසාරථි සත්ථාදෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා, සො අනෙකපරියායෙන පාණාතිපාතං ගරහති විගරහති. ‘‘පාණාතිපාතා විරමථා’’ති චාහාති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා තත්ථ යථාධම්මසාසනෙ ගුණො විත්ථාරෙත්වා පකාසිතො.

භද්‍රකසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථෙව ආවුසො පොරාණකෙහි ධම්මසංගාහකමහාථෙරෙහි එකාදසමං සංගීතං භද්‍රකසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – මල්ලෙසු භන්තෙ උරුවෙලකප්පෙනාම මල්ලානං නිගමෙ භද්‍රකං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. භද්‍රකො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං එතදවොච ‘‘සාධු මෙ භන්තෙ භගවා දුක්ඛස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙතූ’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘අහඤ්චෙ තෙ ගාමණි අතීතමද්ධානං ආරබ්භ දුක්ඛස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙය්‍යං ‘එවං අහොසි අතීතමද්ධාන’න්ති. තත්‍ර තෙ සියා කඞ්ඛා සියා විමතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

සාධු මෙ භන්තෙ භගවා දුක්ඛස්ස

සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙතු–

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි ගාමණි, අත්ථි උරුවෙලකප්පෙ මනුස්සා’’ –

රාසියසුත්ත

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන ගාමණිසංයුත්තෙ ද්වාදසමං සංගීතං රාසියසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – මල්ලෙසු භන්තෙ උරුවෙලකප්පෙනාම මල්ලානං නිගමෙ රාසියං ගාමණිං ආරබ්භ භාසිතං. රාසියො භන්තෙ ගාමණි භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදදොච ‘‘සුතං මෙ භන්තෙ ‘සමණො ගොතමො සබ්බං තපං ගරහති, සබ්බං තමස්සිං ලූඛජීවිං එකංසෙන උපවදති උපක්කොසතී’’ති. යෙ තෙ භන්තෙ එවමාහංසු ‘සමණො ගොතමො සබ්බං තපං ගරහති, සබ්බං තපස්සිං ලූඛජීවිං එකංසෙන උපවදති උපක්කොසතී’’ති. කච්චි තෙ භන්තෙ භගවතො වුත්තවාදිනො, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොන්තී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං යෙ තෙ ගාමණි එවමාහංසු ‘‘සමණො ගොතමො සබ්බං තපං ගරහති, සබ්බං තපස්සිං ලූඛජීවිං එකංසෙන උපවදති උපක්කොසතී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා කාමභොගිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

විස්සජ්ජනා – තයො ඛො මෙ ගාමණි කාමභොගිනො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො. ඉධ ගාමණි එකච්චො කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන, අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති, න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා කාමභොගිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා තපස්සිනො ලූඛජීවිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.

විස්සජ්ජනා – තයො මෙ ගාමණි තපස්සිනො ලූඛජීවිනො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො. ඉධ ගාමණී එකච්චො තපස්සී ලූඛජීවී සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො හොති ‘‘අප්පෙව නාම කුසලං ධම්මං අධිගච්ඡෙය්‍යං, අප්පෙව නාම උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසං සච්ඡිකරෙය්‍ය’’න්ති, සො අත්තානං ආතාපෙති පරිතාපෙති, කුසලඤ්ච ධම්මං නාධිගච්ඡති, උත්තරි ච මනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසං න සච්ඡිකරොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ගරහිතබ්බාගරහිතබ්බා තපස්සිනො ලූඛජීවිනො විත්ථාරෙන විභජිත්වා පකාසිතා.