නිදානසංයුත්ත

පටිච්චසමුප්පාදසුත්ත

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන නිදානවග්ගසංයුත්තෙ පඨමං සංගීතං පටිච්චසමුප්පාදසුත්තං කත්ථ තං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්චසතෙ ජනපදවාසිනො භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. පඤ්චසතා භන්තෙ ජනපදවාසිනො භික්ඛූ සබ්බෙ උග්ඝාටිතඤ්ඤුනො ධුතඞ්ගධරා ආරද්ධවීරියා යුත්තයොගා විපස්සකා සණ්හං සුඛුමං සුඤ්ඤතං පච්චයාකාරධම්මදෙසනං පත්ථයමානා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා භගවන්තං පරිවාරෙත්වා නිසීදිංසු. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘පටිච්චසමුප්පාදං වො භික්ඛවෙ දෙසෙස්සාමි, තං සුණාථ සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

කතමො ච භික්ඛවෙ පටිච්චසමුප්පාදො. අවිජ්ජාපච්චයා භික්ඛවෙ සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං (පෙය්‍යාල) ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපාසා සම්භවන්ති, එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ පටිච්චසමුප්පාදො.

අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධො සඞ්ඛාරනිරොධො (පෙය්‍යාල) ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති, එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති –

විභඞ්ගසුත්ත

පුච්ඡා – තත්ථාවුසො දුතියං සංගීතං විභඞ්ගසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ පඤ්චසතෙ ජනපදවාසිනො විපඤ්චිතඤ්ඤුනො භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. පඤ්චසතා භන්තෙ ජනපදවාසිකා භික්ඛූ විපඤ්චිතඤ්ඤුනො ධුතඞ්ගධරා ආරද්ධවීරියා යුත්තයොගා විස්සකා සණ්හං සුඛුමං සුඤ්ඤතපටිසංයුත්තං පච්චයාකාරධම්මදෙසනං පත්ථයමානා භගවන්තං පරිවාරෙත්වා නිසීදිංසු. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘පටිච්ච සමුප්පාදං වො භික්ඛවෙ දෙදෙස්සාමි විභජිස්සාමි, තං සුණාථ සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස්සාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

පඤ්චවෙරභයසුත්ත

පුච්ඡා – පඤ්චවෙරභයසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං ආරබ්භ ‘‘යතො ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, චතූහි ච සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, අරියො චස්ස ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්‍යාකරෙය්‍ය ඛීණනිරයොමි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණාපායදුග්ගතිවිනිපාතො, සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො’’ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසොතත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස පඤ්චන්නං භයානං වෙරානං වූපසන්තතා පකාසිතා.

විස්සජ්ජනා – ‘‘කතමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති. යං ගහපති පාණාතිපාතී පාණාතිපාතපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. පාණාතිපාතා ටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොතී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස පඤ්චන්නං භයානං වෙරානං වූපසන්තතා පකාසිතා.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතතා පකාසිතා.

විස්සජ්ජනා – කතමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. ඉධ ගහපති අරියසාවකො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති ‘‘ඉතිපිසො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරොපුරිසදම්මසාරථි සත්ථාදෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා අරියසාවකස්ස චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතතා පකාසිතා.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා අරියසාවකෙන අරියස්ස ඤායස්ස පඤ්ඤාය සුදිට්ඨතා සුප්පටිවිද්ධතා පකාසිතා.

විස්සජ්ජනා – කතමො චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො. ඉධ ගහපති අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදඤ්ඤෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති ‘‘ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති, යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා (පෙය්‍යාල) එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති, එවං ඛො භන්තෙ භගවතා තත්ථ අරියසාවකෙන අරියස්ස ඤායස්ස පඤ්ඤාය සුදිට්ඨතා සුප්පටිවිද්ධතා පකාසිතා.

යතො ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති. ඉමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. අයඤ්චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො–

දුක්ඛසුත්ත

පුච්ඡා – දුක්ඛසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ ‘‘දුක්ඛස්ස භික්ඛවෙ සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙස්සාමී’’ති එවමාදිනා භගවතා භාසිතං.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා දුක්ඛසමුදයො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – කතමො ච භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස සමුදයො. චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා. අයං ඛො භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස සමුදයො. සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච උප්පජ්ජති සොතවිඤ්ඤාණං…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච…පෙ… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච…පෙ… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච…පෙ… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා. අයං ඛො භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස සමුදයොති එවංඛො භන්තෙ තත්ථ භගවතා දුක්ඛස්ස සමුදයො පකාසිතො.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – කතමො ච භික්ඛවෙ දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො. චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො උපාදානනිරොධා භවනිරොධො, භවනිරොධා ජාතිනිරොධො, ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතීති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො පකාසිතො.

පුත්තමංසූපමසුත්ත

පුච්ඡා – පුත්තමංසූපමසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ සම්බහුලෙ අධුනා පබ්බජිතෙ භික්ඛූ ආරබ්භ භාසිතං. භගවතො ච භන්තෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච මහාලාභසක්කාරො උදපාදි, එකච්චෙ ච භන්තෙ භික්ඛූ නවා අචිරපබ්බජිතා කුලපුත්තා ආහාරං අපච්චවෙක්ඛිත්වා පරිභුඤ්ජිංසු. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘චත්තාරොමෙ භික්ඛවෙ ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමෙ චත්තාරො කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා ඵස්සො දුතියො මනොසඤ්චෙතනා තතියා විඤ්ඤාණං චතුත්ථ’’න්ති එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ කබළීකාරස්ස ආහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො භගවතා පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ ද්වෙ ජායම්පතිකා පරිත්තං සම්බලං ආදාය කන්තාරමග්ගං පටිපජ්ජෙය්‍යුං. තෙසමස්ස එකපුත්තකො පියො මනාපොති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා කබළීකාරස්ස ආහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා ඵස්සාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ ගාවී නිච්චම්මා කුට්ටං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ කුට්ටනිස්සිතා පාණා, තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. රුක්ඛං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය. උදකං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය. ආකාසං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ ආකාසනිස්සිතා පාණා, තෙ නං ඛාදෙය්‍යුන්ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා ඵස්සස්ස ආහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො විත්ථාරෙත්වා පකාසිතො.

එවමෙව ඛ්වාහං භික්ඛවෙ ඵස්සාහාරො දට්ඨබ්බොති වදාමි.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා මනොසඤ්චෙතනාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ අඞ්ගාරකාසු සාධිකපොරිසා පුණ්ණා අඞ්ගාරානං වීතච්චිකානං වීතධූමානං. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය ජීවිතුකාමො අමරිතුකාමො සුඛ කාමො දුක්ඛප්පටිකූලොති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා මනොසඤ්චෙතනාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො විත්ථාරෙන පකාසිතො.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවතා විඤ්ඤාණාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

විස්සජ්ජනා – සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ චොරං ආගුචාරිං ගහෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙය්‍යුං ‘‘අයං තෙ දෙවචොරො ආගුචාරී, ඉමස්ස යං ඉච්ඡසි, තං දණ්ඩං පණෙහී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ තත්ථ භගවතා විඤ්ඤාණාහාරස්ස දට්ඨබ්බාකාරො පකාසිතො.

සුසිමපරිබ්බාජකසුත්ත

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සුසිමපරිබ්බාජක සුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ආයස්මන්තං සුසිමං ආරබ්භ භාසිතං. ආයස්මා භන්තෙ සුසිමො යාවතකො භික්ඛූහි සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපො, තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. තස්මිං වත්ථුස්මිං ‘‘පුබ්බෙ ඛො සුසිම ධම්මට්ඨිතිඤාණං, පච්ඡා නිබ්බානෙ ඤාණ’’න්ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

පුච්ඡා – කථඤ්චාවුසො තත්ථ භගවා ආයස්මතො සුසිමත්ථෙරස්ස සම්පතිඅරහත්තපත්තස්ස අනුයොගවසෙන පටිපුච්ඡිත්වා පටිපුච්ඡිත්වා උත්තරි ධම්මදෙසනං විත්ථාරෙත්වා දෙසෙසි.

විස්සජ්ජනා – ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති සුසිම පස්සසීති. එවං භන්තෙ. භවපච්චයා ජාතීති සුසිම පස්සසීති. එවං භන්තෙති එවමාදිනා භන්තෙ භගවා තත්ථ ආයස්මතො සුසිමස්ස සම්පතිඅරහත්තපත්තස්ස උත්තරිපි අනුයොගවසෙන පටිපුච්ඡිත්වා පටිපුච්ඡිත්වා විත්ථාරතො ධම්මං දෙසෙසි.

තස්ස මෙ භන්තෙ භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිංසංවරාය–