කොසලසංයුත්ත

දහරසුත්ත

පුච්ඡා – දහරසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානං පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො භන්තෙ රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘භවම්පි නො ගොතමො ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පටිජානාතී’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘යඤ්හි තං මහාරාජ සම්මා වදමානොවදෙය්‍ය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති, මමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍යා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

තස්මා හි පණ්ඩිතො පොසො, සම්පස්සං අත්ථමත්තනො;

භුජඞ්ගමං පාවකඤ්ච, ඛත්තියඤ්ච යසස්සිනං;

භික්ඛුඤ්ච සීලසම්පන්නං, සම්මදෙව සමාචරෙ–

අත්තරක්ඛිතසුත්ත

පුච්ඡා – අත්තරක්ඛිතසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘ඉධ මය්හං භන්තෙ රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. භගවා ච භන්තෙ එවමෙතං මහාරාජ එවමෙතං මහාරාජාති එවමාදිනා විභජිත්වා භාසිතං.

කායෙන සංවරො සාධු, සාධු වාචාය සංවරො;

මනසා සංවරො සාධු, සාධු, සබ්බත්ථ සංවරො;

සබ්බත්ථ සංවුතො ලජ්ජී, රක්ඛිතොති පවුච්චති.

අප්පකසුත්ත

පුච්ඡා – අප්පකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘ඉධ මය්හං භන්තෙ රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි අප්පකා තෙ සත්තා ලොකස්මිං, යෙ උළාරෙ උළාරෙ භොගෙ ලභිත්වා න චෙව මජ්ජන්ති න ච පමජ්ජන්ති, න ච කාමෙසු ගෙධං ආපජ්ජන්තී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. භගවා ච භන්තෙ ‘‘එවමෙතං මහාරාජ එවමෙතං මහාරාජා’’ති එවමාදිනා අප්පකසුත්තං භාසිතං.

මල්ලිකාසුත්ත

පුච්ඡා – මල්ලිකාසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො මල්ලිකං දෙවිං එතදවොච ‘‘අත්ථි නු ඛො තෙ මල්ලිකෙ කොචඤ්ඤො අත්තනා පියතරො’’ති. තස්මිං වත්ථුස්මිං සබ්බාදිසා අනුපරිගම්ම චෙතසාති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

සබ්බා දිසා අනුපරිගම්ම චෙතසා, නෙවජ්ඣගා පියතරමත්තනා ක්වචි. එවං පියො පුථු අත්තා පරෙසං, තස්මා න හිංසෙ පරමත්තකාමො–

සත්තජටිලසුත්ත

පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්තජටිලසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානං පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො අචිරපක්කන්තෙසු සත්තසු ච ජටිලෙසු සත්තසු ච නිගණ්ඨෙසු සත්තසු ච අචෙලකෙසු සත්තසු ච එකසාටකෙසු සත්තසු ච පරිබ්බාජකෙසු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො භන්තෙ රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘යෙ තෙ භන්තෙ ලොකෙ අරහන්තො වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා, එතෙ තෙසං අඤ්ඤතරා’’ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘දුජ්ජානං ඛො එතං මහාරාජ තයා ගිහිනා කාමභොගිනා පුත්තසම්බාධසයනං අජ්ඣාවසන්තෙන කාසිණචන්දනං පච්චනුභොන්තෙන මාලාගන්ධවිලෙපනං ධාරයන්තෙන ජාතරූපරජතං සාදියන්තෙන ‘‘ඉමෙ වා අරහන්තො, ඉමෙ වා අරහත්තමග්ගං සමාපන්නා’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

න වණ්ණරූපෙන නරො සුජානො, න විස්සසෙ ඉත්තරදස්සනෙන;

සුසඤ්ඤතානඤ්හි වියඤ්ජනෙන, අසඤ්ඤතා ලොකමිමං චරන්ති.

පතිරූපකො මත්තිකාකුණ්ඩලොව, ලොහඩ්ඪමාසොව සුවණ්ණඡන්නො;

චරන්ති ලොකෙ පරිවාරඡන්නා, අන්තො අසුද්ධා බහිසොභමානා-හූ

පඤ්චරාජසුත්ත

පුච්ඡා – පඤ්චරාජසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච ‘‘කිං නු ඛො භන්තෙ කාමානං අග්ග’’න්ති. තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං ‘‘මනාපපරියන්තං ඛ්වාහං මහාරාජ පඤ්චසු කාමගුණෙසු අග්ගන්ති වදාමී’’ති එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.

ඉධ භන්තෙ අම්හාකං පඤ්චන්නං රාජූනං පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතානං සමඞ්ගීභූතානං පරිචාරයමානානං අයමන්තරාකථා උදපාදිං ‘කිං නු ඛො කාමානං අග්ග’න්ති–

පදුමං යථා කොකනදං සුගන්ධං, පාතො සියා ඵුල්ලමවීතගන්ධං. අඞ්ගීරසං පස්ස විරොචමානං, තපන්තමාදිච්චමිවන්තලික්ඛෙ–

දුතියඅපුත්තකසුත්ත

පුච්ඡා – දුතියඅපුත්තකසුත්තං පනාවුසො භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.

විස්සජ්ජනා – සාවත්ථියං භන්තෙ රාජානංයෙව පසෙනදිං කොසලං ආරබ්භ භාසිතං. රාජා භන්තෙ පසෙනදි කොසලො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘ඉධ භන්තෙ සාවත්ථියං සෙට්ඨි ගහපති කාලඞ්කතො, තමහං අපුත්තකං සාපතෙය්‍යං රාජන්තෙපුරං අතිහරිත්වා ආගච්ඡාමී’’ති එවමාදිකං වචනං අවොච. භගවා ච භන්තෙ ‘‘එවමෙතං මහාරාජ, එවමෙතං මහාරාජ, භූතපුබ්බං සො මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති තග්ගරසිඛිං නාම පච්චෙකසම්බුද්ධං පිණ්ඩපාතෙන පටිපාදෙසී’’ති එවමාදිනා තස්ස සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස අතීතං වත්ථුං ආහරිත්වා පරියොසානෙ චතූහි ගාථාහි භාසිතං.

ධඤ්ඤං ධනං රජතං ජාතරූපං, පරිග්ගහං වාපි යදත්ථි කිඤ්චි,

දාසා කම්මකරා පෙස්සා, යෙ චස්ස අනුජීවිනො.

සබ්බං නාදාය ගන්තබ්බං, සබ්බං නික්ඛිප්පගාමිනං;

යඤ්ච කරොති කායෙන, වාචාය උදචෙතසා.

තඤ්හි තස්ස සකං හොති, තංව ආදාය ගච්ඡති;

තංවස්ස අනුගං හොති, ඡායාව අනපායිනී.

තස්මා කරෙය්‍ය කල්‍යාණං, නිචයං සම්පරායිකං;

පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං, පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනං –