යක්ඛසංයුත්ත
ඉන්දකසුත්ත
පුච්ඡා – යක්ඛසංයුත්තෙ පනාවුසො පඨමං සංගීතං ඉන්දකසුත්තං භගවතා කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.
විස්සජ්ජනා – රාජගහෙ භන්තෙ ඉන්දකූටෙ පබ්බතෙ ඉන්දකස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ ඉන්දකං යක්ඛං ආරබ්භ භාසිතං. ඉන්දකො භන්තෙ යක්ඛො අත්තවාදො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා ගාථාය අජ්ඣභාසි–
‘‘රූපං න ජීවන්ති වදන්ති බුද්ධා,
කථං න්වයං වින්දතිමං සරීරං;
කුතස්ස අට්ඨීයකපිණ්ඩමෙභි,
කථං න්වයං සජ්ජති ගබ්භරස්මි’’න්ති.
තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–
‘‘පඨමං කලලං හොති, කලලා හොති අබ්බුදං,
අබ්බුදා ජායතෙ පෙසි, පෙසි නිබ්බත්තතී ඝනො;
ඝනා පසාඛා ජායන්ති, කෙසා ලොමා නඛාපිච;
යඤ්චස්ස භුඤ්ජතී මාතා, අන්නං පානඤ්ච භොජනං;
තෙන සො තත්ථ යාපෙති, මාතුකුච්ඡිගතොනරො’’ති.
එවං ඛො භන්තෙ භගවතා භාසිතං.
ආළවකසුත්ත
පුච්ඡා – තෙනාවුසො භගවතා…පෙ… සම්මාසම්බුද්ධෙන යක්ඛසංයුත්තෙ ආළවකසුත්තං කත්ථ කං ආරබ්භ කිස්මිං වත්ථුස්මිං කථඤ්ච භාසිතං.
විස්සජ්ජනා – ආළවියං භන්තෙ ආළවකස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ ආළවකං යක්ඛං ආරබ්භ භාසිතං. ආළවකො භන්තෙ යක්ඛො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි–
කිං සූධවිත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං,
කිං සු සුචිණ්ණං සුඛමාවහාති;
කිං සු හවෙ සාදුතරං රසානං,
කථං ජීවිං ජීවිතාමාහු සෙට්ඨන්ති.
තස්මිං භන්තෙ වත්ථුස්මිං–
සද්ධීච විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං,
ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහාති;
සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං,
පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨන්ති.
එවමාදිනා භන්තෙ භගවතා භාසිතං.
න ඛ්වාහං තං ආවුසො නික්ඛමිස්සාමි, යං තෙ කරණීයං, තං කරොහි,
පඤ්හං තං සමණ පුච්ඡිස්සාමි, සචෙ මෙ න බ්යාකරිස්සසි, චිත්තං වා තෙ ඛිපිස්සාමි, හදයං වා තෙ ඵාලෙස්සාමි, පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපිස්සාමි–
කිං සූඛ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, කිං සු සුචිණ්ණං සුඛමාවහාති;
කිං සු හවෙ සාදුභරං රසානං, කථං ජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨං–
සද්ධීධ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහාති;
සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං, පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨං;
කථංසු තරති ඔඝං, කථංසු තරති අණ්ණවං;
කථංසු දුක්ඛ මච්චෙති, කථංසු පරිසුජ්ඣති.
සද්ධාය තරති ඔඝං, අප්පමාදෙන අණ්ණවං;
වීරියෙන දුක්ඛ මච්චෙති, පඤ්ඤාය පරිසුජ්ඣති–
කථංසු ලභතෙ පඤ්ඤං, කථංසු වින්දතෙ ධනං;
කථංසු කිත්තිං පප්පොති, කථං මිත්තානි ගන්ථති;
අස්මා ලොකා පරං ලොකං, කථං පෙච්ච න සොචති–
සද්දහානො අරහතං, ධම්මං නිබ්බානපත්තියා;
සුස්සූසං ලභතෙ පඤ්ඤං, අප්පමත්තො විචක්ඛණො;
පතිරූපකාරී ධුරවා, උට්ඨාතා වින්දතෙ ධනං;
සච්චෙන කිත්තිං පප්පොති, දදං මිත්තානි ගන්ථති;
අස්මා ලොකා පරං ලොකං, එවං පෙච්ච න සොචති;
යස්සෙතෙ චතුරො ධම්මා, සද්ධස්ස ඝරමෙසිනො;
සච්චං ධම්මො ධිති චාගො, ස වෙ පෙච්චන සොචති–