අට්ඨපඤ්ඤාසතිම පරිච්ඡෙද

ලොකසාසන සංගහකරණො

1. විචිනිත්වා කුලීනෙ සො, ජනෙ සබ්බෙ සමාදිය;

සකාරක්ඛාය යොජෙසි, යථාචාරං මහීපති.

2. උච්චං පුලත්ථිනගරෙ, පාකාරං කාරයී ථිරං;

නෙකගොපුරසංයුත්තං, යුධාකම්මසුරඤ්ජිතං.

3. සමන්තායතවිත්ථිණ්ණ-ගම්භීරපරිඛායුතං;

උච්චපත්ථණ්ඩිලොපෙතං, දුප්පධංසමරාතිහි.

4. උපසම්පදකම්මස්ස, ගණපූරකභික්ඛූනං;

අප්පහොනෙකභාවෙන, සාසනඨිතිමානසො.

5. අනුරුද්ධනරින්දස්ස, සහායස්සාථ සන්තිකං;

රාමඤ්ඤවිසයං දූතෙ, පෙසෙත්වා සහපාභතෙ.

6. තතො ආණාපයිත්වාන, පිටකත්තයපාරගෙ;

සො සීලාදිගුණාවාසෙ, භික්ඛවො ථෙරසම්මතෙ.

7. තෙ උළාරාහි පූජාහි, පූජයිත්වා නරිස්සරො;

පබ්බජ්ජා උපසම්පත්ති, කාරයිත්වා අනෙකසො.

8. පිටකත්තයඤ්ච බහුසො, කථාපෙත්වා සවණ්ණනං;

ලඞ්කායො’සක්කමානං සො, ජොතයී ජිනසාසනං.

9. පුතත්ථිනගරස්සන්තො, පදෙසස්මිං තහිං තහිං;

විහාරෙ කාරයිත්වාන, බහුකෙ සුමනොහරෙ.

10. භික්ඛවො තත්ථ වාසෙත්වා, නිකායත්තයවාසිනො;

පච්චයෙහි උළාරෙහි, සන්තප්පෙසි චතූහිපි.

11. ඵලිකත්ථම්භකචාරු-පාකාරපරිඛායුතං;

පඤ්චභූමකපාසාද-පවරෙ නො’පසොභිතං.

12. සමසන්තා වාසපන්තීහි, සුභාහි සුවිරාජිතං;

නිරකිණ්ණමසම්බාධ වරභාසුර ගොපුරං.

13. විහාරං කාරයිත්වාන, වත්ථුත්තයපරායනො;

නිකායත්තයවාසිස්ස, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස’දාසිසො.

14. සඞ්ඝස්ස පාකවට්ටත්ථං, රට්ඨං දත්වා’ළිසාරකං;

සකලං සන්නිවාසීහි, නෙත්තිකෙහි සහෙව සො.

15. නෙකසතානිභික්ඛූනං, වාසයිත්වාන තත්ථ සො;

සතතං සම්පවත්තෙසි, උළාරං චතුපච්චයං.

16. දාට්ඨාධාතුඝරංචාරු, කාරයිත්වා මහාරහං;

දාඨාධාතුස්ස නිච්චං සො, මහාමහමකාරයි.

17. ගණසඞ්ගණිකා’පෙතො, පොත්ථකං ධම්මසඞ්ගණිං;

පරිවත්තෙසි සොපාතො, සුන්දරෙ ධම්මමන්දිරෙ.

18. නච්චාදිගන්ධමාලාදි-නෙකපූජම්පවත්තිය;

සීරෙන සද්ධාසම්බන්ධො, සම්බුද්ධමභිවන්දති.

19. ජම්බුදීපාගතෙ චාග, සූරො සො භුවිරිසූරයො;

තප්පෙසි ධනදානෙන, දානියෙනෙක සො විභූ.

20. සද්ධම්මකථිකානං සො, පූජා කත්වාන නෙකසො;

දෙසාපෙසිච සද්ධම්මං, සදාධම්මගුණෙ රතො.

21. තික්ඛත්තුං සො තුලාභාර-දානං දිනෙසු දාපයි;

උපොසථං වොපවසි, සුවිසුද්ධමුපොසථෙ.

22. අදා දණ්ඩිස්සරං දාන-මනුසංවච්ඡරං විභූ;

පිටකත්තයං ලිඛාපෙත්වා, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දාපයි.

23. මහග්ඝමණිමුත්තාදි-රතනානි සපෙසිය;

ජම්බුදීපෙ මහාබොධිං-නෙකක්ඛත්තුම පූජයි.

24. කණ්ණාටභූමිපාලෙන, චොළරඤ්ඤා ච පෙසිතා;

දූතාමහන්තමාදාය, පණ්ණාකාරමිධාගතා.

25. අද්දසංසු මහීපාලං, තතො සො තුට්ඨමානසො;

තෙසං උභින්නං දූතානං, කත්තබ්බං සාධුකාරිය.

26. තෙසු ආදො’ව කණ්ණාට-දූතෙහි සහ පෙසිය;

දූතෙ සකීයෙ කණ්ණාට-නිකටං සාරපාභතෙ.

27. අත්තනො විසයං පත්තෙ, චොළො සීහළ දූතකෙ;

සහසා කණ්ණනාසාසු, පාපයිංසු විරූපතං.

28. සම්පත්තවිප්පකාරාකෙ, ඉධාගන්ත්වාන රාජිනො;

කථයිංසු තදා සබ්බං, චොළෙන කතමත්තනි.

29. උද්දිපිතාභිමානො සො, සකලාමච්චමජ්ඣගො;

අව්හාය දමිළෙ දූතෙ, ඉති චොළස්ස සන්දිසි.

30. සෙනං විනා’ව එකස්මිං, දීපෙ මජ්ඣෙ මහණ්ණවෙ;

බාහාබලපරික්ඛාවා, හොතුනො ද්වන්දයුද්ධතො.

31. බලං සන්නය්හ සකලං, රජ්ජෙ තුය්හං මමා’ථ වා;

තවා’භිමත දොසම්හි, සඞ්ගාමො වා කරීයතං.

32. මයා වුත්තක්කමෙනෙව, වත්තබ්බො වො ජනාධිපො;

ඉති වත්වාන තෙ දූතෙ, ඉත්ථලඞ්කාර මණ්ඩිතෙ.

33. විස්සජ්ජිය ලහුංචොළ-මහීපාලස්ස සන්තිකං;

තතො සෙනඞ්ගමාදාය, අනුරාධ පුරං ගමි.

34. මත්තිකාවාටතිත්ථෙ ච, මහාතිත්ථෙ ච පෙසයී;

චොළරට්ඨං’ව ගන්ත්වාන, යුජ්ඣිතුං ද්වෙ චමූපති.

35. සජ්ජන්තෙසු චමූපෙසු, නාවාපාථෙය්‍යකානි ච;

යුද්ධත්ථාය බලං චොළ-රට්ඨපෙසනකාරණා.

36. තදා තිංසතිමෙ වස්සෙ, වෙළක්කාරසනාමකා;

බලකායා තහිංගන්තු-මනිච්ඡන්තා විරොධිනො.

37. මාරෙත්වාන උභො සෙනා-නාථෙ මත්තගජාවිය;

සමන්තතො විලුම්පිංසු, පුලත්ථිපුරමුද්ධතා.

38. පුත්තෙහි තීහි සහිතං, රාජිනො ච කණීයසිං;

ගණිත්වා සහසා රාජ-පාසාදං චාපි ඣාපයුං.

39. රාජා නික්ඛම්ම ඛිප්පං සො, ගන්ත්වා දක්ඛිණපස්සකං;

සෙලෙ වාතගිරිව්හස්මිං, සාරං භණ්ඩං ඨපාපිය.

40. වීරබාහුපරාජෙන, සීහවික්කමසාලිනා;

මහතා ච බලොඝෙන, සමන්තා පරිවාරිතො.

41. පුලත්ථිපුරමාගම්ම, වත්තෙන්තො දාරුණං රණං;

පලාපෙසි ඛණෙනෙව, බලකායෙ සමාගතෙ.

42. මාරිතාන චමූපාන-මට්ඨිසඞ්ඝාටධිට්ඨිතං;

පරික්ඛිපිත්වා චිතකං, වෙරිභූතෙ බලාධිපෙ.

43. බන්ධයිත්වාන ඛාණුම්හි, පච්ඡා බාහං සුබන්ධනං;

පරිතො විප්ඵුරන්තීහි, අග්ගිජාලාහි ඣාපයි.

44. ඝාතෙත්වා තත්ථ මානීතං, ගාමානි ධරණීපති;

අකාසි ලඞ්කාවසුධං, සබ්බථා වීතකණ්ටකං.

45. යුජ්ඣිතුං සහ චොළෙන, රාජා අත්තකතාවධිං;

අනතික්කම්ම සො පඤ්ච-චත්තාලීසම්හි වච්ඡරෙ.

46. සන්නද්ධං බලමාදාය, ගන්ත්වා සාගරපට්ටනං;

තස්සාභිගමනං පස්සං, කඤ්චිකාලං තහිං වසං.

47. අනාගතත්තා චොළස්ස, තස්ස දූතෙ විස්සජ්ජිය;

පුනාගන්ත්වා වසීරාජා, පුලත්ථිනගරෙ චිරං.

48. මහාහෙළි සරෙහරු, මහාදත්තිකනාමිකා;

කටුන්නරූපණ්ඩවාපී, කල්ලගල්ලික නාමිකා.

49. එරණ්ඩෙගල්ලවාපී ච, දීඝවත්ථුකවාපිකා;

මණ්ඩවාටකවාපී, ච, කිත්තග්ගබොධිපබ්බතා.

50. වලාහස්ස මහාදාරු, ගල්ලකුම්භීලසොබ්භකා;

පත්තපාසාණවාපී ච, වාපී ච කාණනාමිකා.

51. එතා චඤ්ඤා ච සො ඡින්න-මරියාදා වාපියො බහූ;

බන්ධාපෙසි සදාදීන-සත්තෙ බද්ධ හිතාසයො.

52. භූමින්දො කන්දරා-ගඞ්ගා-නදීසු ච තහිං තහිං;

සුභික්ඛං කාරයී රට්ඨං, බන්ධෙත්වා’වරණානි සො.

53. විහාරා’භයචාරිත්ත-භෙදිනිං මහිසංසක;

පරිහාරෙ සබ්බසොච්ඡිජ්ජ-ගාහයිත්වා ගලම්හි තං.

54. පුරම්භා බහි කාරෙත්වා, මහාසඞ්ඝං ඛමාපිය;

පකාසෙසි ච ලොකස්ස, සඞ්ඝගාරවමත්තනො.

56. මහාගාමෙ නිකායානං, තිතයෙ චොළනාසිතෙ;

ධාතුගබ්භෙ ච බන්ධෙසි, ථූපාරාමද්වයෙ’පි ච.

57. මාතුයා’ළාහණඨානෙ, තථෙව පිතුනොපි ච;

අකා පඤ්ච මහාවාසෙ, තථා බුදලවිට්ඨියං.

58. පණ්ඩවාපී ච පාඨීනො, රක්ඛචෙතියපබ්බතො;

තථෙව මණ්ඩලගිරි-මධුත්ථලවිහාරකො.

59. උරුවෙලව්හයො දෙව-නගරෙ ච විහාරකො;

මහියඞ්ගණවිහාරො ච, සීතලග්ගාමලෙණකං.

60. ජම්බුකොලවිහාරො ච, තථෙව ගිරිකණ්ඩකො;

කුරුන්දියවිහාරො ච, ජම්බුකොලකලෙණකං.

61. භල්ලාතකවිහාරො ච, තථෙව පරගාමකො;

කාසගල්ලව්හයො චන්ද-ගිරිව්හය විහාරකො.

62. වෙලගාමවිහාරො ච, මහාසෙනව්හගාමකො;

විහාරො චා’නුරාධම්හි, පුරෙ බොධිඝරං තථා.

63. ඉච්චෙවමාදයොනෙකෙ, විහාරෙ ච බහූ විභූ;

පටිසඞ්ඛරිජිණ්ණෙ සො, ගාමෙ චා’දා විසුං විසුං.

64. සමන්තකූට සෙලත්ථං, මුනින්දපදලඤ්ජනං;

පණමත්ථාය ගච්ඡන්තා, මනුස්සා දුග්ගමඤ්ජසෙ.

65. සබ්බෙ මා කිලමන්තූ’ති, දානවට්ටාය දාපයි;

සාලික්ඛෙත්තාදිසම්පන්නං, ගිලීමලයනාමකං.

66. කදලීගාමමග්ගෙ ච, හූවරළඤ්ජසෙ තථා;

ගාමෙ දත්වාන පච්චෙකං, සාලායො චාපි කාරයි.

67. අනාගතෙ තං භූපාලා, මා ගණ්හන්තූ’ති ලෙඛිය;

අක්ඛරානි සිලාථම්භෙ, පතිට්ඨාපෙසි භූමිපො.

68. ගාමං අන්තරවිට්ඨිඤ්ච, තථා සඞ්ඝාටගාමකං;

සිරිමණ්ඩගලාරාමඤ්ච, අදාසො ලාභවාසිනං.

69. වනජීවකභික්ඛූන-මදා සො චතුපච්චයෙ;

බන්ධූනම්පි ච සො තෙසං, භොගගාමෙ පදාපයි.

70. පාවාරග්ගිකපල්ලානි, විවිධෙ ඔසධෙපි ච;

සීතෙ උතුම්හි බහුසො, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දාපයි.

71. අදා සබ්බපරික්ඛාරෙ, පරික්ඛාරෙ තථාත්ථ සො;

නෙකවාරෙසු සක්කච්චං, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස බුද්ධිමා.

72. සඞ්ඝස්ස පාකවට්ටත්ථං, භික්ඛූනං ලාභවාසිනං;

වෙය්‍යාවච්චකරානඤ්ච, පූජෙතුං චෙතියාදිකං.

73. පදින්නා පුබ්බරාජූහි, යෙ ගාමා රොහණෙ බහූ;

තෙපි සබ්බෙ අනූනෙ සො, යථාපුබ්බං ඨපෙසි ච.

74. අදාසි පිඨසප්පීන-මුසභෙ බලිනො බහි;

භත්තං චා’දාසි සො කාක සොණාදීනං දයාපරො.

75. අදාසිනෙකතා වෙය්‍ය-කාරකානං මහාකවී;

සද්ධිං පවෙණිගාමෙහි, විත්තජාතමනප්පකං.