දසම පරිච්ඡෙද
පණ්ඩුකාභයාභිසෙකො
1. උම්මාදචිත්තායාණත්තා, දාසී ආදාය දාරකං;
සමුග්ගෙ පක්ඛිපිත්වාන, ද්වාරමණ්ඩල කෙ අගා.
2. රාජපුත්තා ච මිගවං, ගතා තුම්බරකන්දරෙ;
දිස්වා දාසිං කුහිං යාසි, කිං මෙ කන්ති ච පුච්ඡිසුං.
3. ද්වාරමණ්ඩලකං යාමි, ධීතුමෙගුළපූවකං;
ඉච්චාහ ඔරොපෙහීති, රාජපුත්තං කමබ්රවුං.
4. චිත්තො ච කාලවෙලො ච, තස්සා’රක්ඛාය නිග්ගතා;
මහන්තං සූකරවෙසං, තං ඛණංයෙව දස්සයුං.
5. තෙ තං සමනුබන්ධිංසු, සාසමාදාය තත්ර’ගා;
දාරකඤ්ච සහස්සඤ්ච, ආයුත්තස්ස අදාරහො.
6. තස්මිංයෙව දිනෙ තස්ස, භරියා ජනයී සුතං;
යමකෙ ජනයී පුත්තෙ, භරියං මෙ’ති පොසිතං.
7. සො සත්තවස්සිකො චා’සි, තං විජානිය මාතුලා;
ගන්තුං සරසි කීළන්තෙ, දාරකෙ ච පයොජයුං.
8. ජලට්ඨං රුක්ඛසුසිරං, ජලච්ඡාදිතඡිද්දකං;
නිමුජ්ජමානො ඡිද්දෙන, පවිසිත්වා චිරට්ඨිතො.
9. තතො තථෙව නික්ඛම්ම, කුමාරෙ සෙසදාරකෙ;
උපච්ච පුච්ඡියන්තොපි, වඤ්චෙත’ඤ්ඤවචොහි සො.
10. මනුස්සෙහා’ගතෙහෙසො, නිවාසෙත්වාන වත්ථකං;
කුමාරො වාරිමො ගය්හ, සුසිරම්හි ඨිතො අහු.
11. වත්ථකානි ගණෙත්වාන, මාරෙත්වා සෙසදාරකෙ;
ගන්ත්වා ආරොචයුං සබ්බෙ, දාරකා මාරිතා ඉති.
12. ගතෙසු තෙසු සො ගන්ත්වා, ආයුත්තකඝරං සකං;
වසං අස්සාසිතො තෙන, අහූ ද්වාදසවස්සිකො.
13. පුන සුත්වාන ජීවන්තං, කුමාරං තස්ස මාතුලං;
තත්ථ ගොපාලකෙ සබ්බෙ, මාරෙතුං සන්නියොජයුං.
14. තස්මිං අහනි ගොපාලා, ලද්ධා එකං චතුප්පදං;
අග්ගිං ආහරිතුං ගාමං, පෙසෙතුං තං කුමාරකං.
15. සො ගන්ත්වා ඝරමායුත්ත-පුත්තකංයෙව පෙසයි;
පාදා රුජන්ති මෙ තෙහි, අග්ගිං ගොපාලසන්තිකං.
16. තත්ථ අඞ්ගාර මංසඤ්ච,
ඛාදිස්සසි තුවං ඉති;
නෙ සි සො තං වචො සුත්වා,
අග්ගිං ගොපාලසන්තිකං.
17. තස්මිං ඛණෙ පෙසිතා තෙ, පරික්ඛිපිය මාරයුං;
සබ්බෙ ගොපෙ මාරයිත්වා, මාතුලානං නිවෙදයුං.
18. තථො සොළසවස්සං තං, විජානිංසු ච මාතුලා;
මාතා සහස්සඤ්චා’දාසි, තස්සා රක්ඛඤ්ච ආදිසි.
19. ආයුත්තො මාතුසන්දෙසං, සබ්බං තස්ස නිවෙදිය;
දත්වා දාසං සහස්සඤ්ච, පෙසෙසි පණ්ඩුලන්තිකං.
20. පණ්ඩුලබ්රාහ්මණො නාම, භොගවා වෙදපාරගො;
දක්ඛිණස්මිං දිසාභාගෙ, වසී පණ්ඩුලගාමකෙ.
21. කුමාරො තත්ථ ගන්ත්වාන, පස්සි පණ්ඩුලබ්රාහ්මණං;
‘‘ත්වං පණ්ඩුකාභයො තාත’’, ඉති පුච්ඡිය බ්යාකතෙ.
22. තස්ස කත්වාන සක්කාරං, ආහ රාජා භවිස්සසි;
සමසත්තතිවස්සානි, රජ්ජං ත්වං කාරයිස්සසි.
23. සිප්පං උග්ගණ්හ තාතාති, සිප්පුග්ගහමකාරයී;
චන්දෙන තස්ස පුත්තෙන, ඛිප්පං සිප්පං සමාපිතං.
24. අදා සතසහස්සං සො, යොධසඞ්ගහකාරණා;
යොධෙසු සඞ්ගහිතෙසු, තෙන පඤ්චසතෙසු සො.
25. සියුං යාය ගයිතානි, පණ්ණානි කනකානි තං;
මහෙසිං කුරුචන්දඤ්ච, මම පුත්තං පුරොහිතං.
26. ඉභි වත්වා ධනං දත්වා, සයොධං නිහරි තතො;
සො නාමං සාවයිත්වාන, තතො නික්ඛම්ම පුඤ්ඤවා.
27. ලද්ධබලො නගරකෙ, කාසපබ්බත සන්තිකෙ;
සත්තසතානි පුරිසෙ, සබ්බෙසං භොජනානි ච.
28. තතො නරසහස්සෙන, ද්විසතෙන කුමාරකො;
ගිරිකණ්ඩ පබ්බතං නාම, අගමා පරිවාරිතො.
29. ගිරිකණ්ඩසිවො නාම, පණ්ඩුකාභය මාතුලො;
තං පණ්ඩුවාසුදෙවෙන, දින්නං භුඤ්ජති දෙසකං.
30. සො කරිසසතං පක්කං, තදා ලාවෙති ඛත්තියො;
තස්ස ධීතා රූපවතී, පාලී නාමා’සි ඛත්තියා.
31. සා මහාපරිවාරෙන, යානමාරුය්හ සොභනං;
පිතුභත්තං ගාහයිත්වා, ලාවකානඤ්ච ගච්ඡති.
32. කුමාරස්ස මනුස්සානං, දිස්වා තත්ථ කුමාරිකං;
ආරොචෙසුං කුමාරස්ස, කුමාරො සහසා’ගතො.
33. ද්වෙධා තං පරිසං කත්වා, සතං යානමපෙසයි;
තදන්තිකං සපරිසා, කත්ථ යාසීති පුච්ඡිතං.
34. තාය වුත්තෙතු සබ්බස්මිං, තස්සංසාරත්ත මානසො;
අත්තනො සංවිභාගත්ථං, භන්තෙනා’යාචි ඛත්තියො.
35. සාසමොරුය්හ යානම්හා, අදා සොවණ්ණපාතියා;
භත්තං නිග්රොධ මූලස්මිං, රාජපුත්තස්ස ඛත්තියා.
36. ගණ්හි නිග්රොධපණ්ණානි, භොජෙතුං සෙසකෙ ජනෙ;
සොවණ්ණභාජනානා’සුං, තානි පණ්ණානි තං ඛණෙ.
37. තානි දිස්වා රාජපුත්තො, සරිත්වා දිජභාසිතං;
මහෙසිභාව යොග්ගාමෙ, කඤ්ඤාලද්ධාති තුස්සිසො.
38. සබ්බෙ භොජාපයී තෙසා, තං න ඛීයිත්ථ භොජනං;
එකස්ස පටිවිසො’ව, ගහිතො තත්ථ දිස්සථ.
39. එවං පුඤ්ඤගුණූපෙතා, සුකුමාරී කුමාරිකා;
සුවණ්ණපාලි නාමෙන, තතොප්පභුත ආසි සා.
40. තං කුමාර ගහෙත්වාන, යානමාරුය්හ ඛත්තියො;
මහබ්බල පරිබ්යූළ්හො, අනුසංණී අපක්කමි.
41. තං සුත්වාන පිතා තස්සා, නරෙ සබ්බෙ අපෙසයි;
තෙ ගන්ත්වා කලහං කත්වා, තජ්ජිතා තෙහි ආගමුං.
42. කලහනගරං නාම, ගාමො තත්ථ කතෙ අහු;
තං සුත්වා භාතරො තස්සා, පඤ්චයුද්ධායු’පාගමුං.
43. සබ්බෙ තෙ පණ්ඩුලසුතො, චන්දොයෙව අඝාතයි;
ලොහිත වාහඛණ්ඩොති, තෙසං යුද්ධමහී අහු.
44. මහතා බල කාධයන,
තතො සො පණ්ඩුකාභයො;
ගඞ්ගාය පාරිමෙ තිරෙ,
දොළපබ්බතකං අගා.
45. තත්ථ චත්තාරි වස්සානි, වසි තං තත්ථ මාතුලා;
සුත්වා ඨපෙත්වා රාජානං, තං යුද්ධත්ථමුපාගමුං.
46. ඛන්ධාවාරං නිවෙසෙත්වා, ධූමරක්ඛාග සන්තිකෙ;
භාගිනෙය්යෙන යුජ්ඣිංසු, භාගිනෙය්යො තු මාතුලෙ.
47. අනුබන්ධී ඔරගඞ්ගං, මලාපෙත්වා නිවත්තිය;
තෙසඤ්ච ඛන්ධාවාරම්හි, දුවෙ වස්සානි සො වසී.
48. ගන්ත්වො’පතිස්සගාමං තෙ, තමත්ථං රාජිනො’බ්රවුං;
රාජාලෙඛං කුමාරස්ස, සරහස්සං සපාහිණි.
49. ‘‘පුඤ්ජස්සු පාරගඞ්ගං ත්වං, මා’ගා ඔරංතතො’’ඉති;
තං සුත්වා තස්ස කුජ්ජිංසු, භාතරො නව රාජිනො.
50. උපත්ථම්භො ත්වමෙවා’සි, චිරං තස්ස ඉදානි තු;
රට්ඨං දදාසි තස්මා ත්වං, මාරෙස්සාමා’ති අබ්රවුං.
51. සො තෙසං රජ්ජමප්පෙසි, තෙ තිස්සං නාම භාතරං;
සබ්බෙව සහිතා’කංසු, රජ්ජස්ස පරිනායකං.
52. එසො වීසතිවස්සානි, අභයො’භය දායකො;
තත්ථො’පතිස්සගාමම්හි, රාජා රජ්ජමකාරයි.
53. වසන්ති ධූමරක්ඛාගෙ, සරෙ තුම්බරියඞ්ගණෙ;
චරතෙ වළවා රුපා, යක්ඛී චෙතියනාමිකා.
54. එකො දිස්වාන සෙනඞ්ගං, උත්තපාදං මනොරමං;
ආරොචෙසි කුමාරස්ස, වළවෙ’ත්තී’දිසී ඉති.
55. කුමාරො රස්මිමාදාය, ගහෙතුං තං උපාගමි;
පච්ඡතො අගතං දිස්වා, භීතා තෙජෙන තස්සසා.
56. ධාවි’නන්තරධායිත්වා, ධාවන්ති මනුබන්ධිසො;
ධාවමානා සරං හං සා, සත්තක්ඛත්තුං පරික්ඛිපි.
57. ඔතරිත්වා මහාගඞ්ගං, උත්තරිත්වා තතො පන;
ධුමරක්ඛං පබ්බතං තං, සත්තක්ඛත්තුං පරික්ඛිපි.
58. තං සරං පුන තික්ඛත්තුං, පරික්ඛිපි තතො පුන;
ගඞ්ගං කච්ඡකතිත්ථෙන, සමොතරි තහිං තු සො.
59. ගහෙසිතං වාලධිස්මිං, තාලපත්තඤ්ච තොයගං;
තස්ස පුඤ්ඤානුභාවෙන, සො අහොසි මහා අසි.
60. උච්චාරෙසි අසිං දජ්ජං, ‘‘මාරොමී’’ති තමාහ සා;
රජ්ජං ගහෙත්වා තෙ දජ්ජං, සාමි මාමං අමාරයි.
61. ගීවාය තං ගහෙත්වා සො, විජ්ඣිත්වා අසිකොටියා;
නාසාය රජ්ජුයා බන්ධි, සා අහොසි වසානුගා.
62. ගන්ත්වා තං ධුමරක්ඛං සො, තමාරුය්හ මහබ්බලො;
තත්ථ චත්තාරි වස්සානි, ධූමරක්ඛන ගෙ වසි.
63. තතො නික්ඛම්ම සබලො, ආගම්මා’රිට්ඨපබ්බතං;
සුද්ධිකාලමපෙක්ඛන්තො, තත්ථ සත්තසමාවසි.
64. ද්වෙ මාතුලෙ ඨපෙත්වාන, තස්ස සෙසට්ඨමාතුලා;
යුද්ධසජ්ජා අරිට්ඨං තං, උපසඞ්කම්ම පබ්බතං.
65. ඛන්ධාවාරං නගරකෙ, නිවෙසෙත්වා චමූපතිං;
දත්වා පරික්ඛිපාපෙසුං, සමන්තා’රිට්ඨපබ්බතං.
66. යක්ඛිනියා මන්තයිත්වා, තස්සා වචනයුත්තියා;
දත්වා රාජපරික්ඛාරං, පණ්ණාකාරා යුවානි ච.
67. ‘‘ගණ්හාථ සබ්බානෙ’තානි, ඛමාපෙස්සාමි වො අහං’’;
ඉති වත්වාන පෙසෙසි, කුමාරො පුරතො බලං.
68. ගණ්හිස්සාමි පවිට්ඨන්ති, විස්සට්ඨෙසු තු තෙසු සො;
ආරුය්හ යක්ඛවළවං, මහාබලපුරක්ඛතො.
69. යුද්ධාය පාවිසි යක්ඛී, මහාරාව මරාපිසා;
අන්තො බහිබලඤ්චස්ස, උක්කුට්ඨිං මහතිං අකා.
70. කුමාරපුරිසා සබ්බෙ, පරසෙනා නරෙ බහූ;
ඝාතෙත්වා මාතුලෙ ච’ත්ථ, සීසරාසිං අකංසු තෙ.
71. සෙනාපති පාලයිත්වා, ගුම්බට්ඨානං සපාවිසි;
සෙනාපති ගුම්බකො’ති, තෙන එස පවුච්චති.
72. උපරිට්ඨමාතුලසිරං, සීසරාසිං සපස්සිය;
ලාබුරාසී’ව ඉච්ඡාහ, තෙනා’සි ලාබුගාමකො.