3. සාරන්දදසුත්තං

143. එකං සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය වෙසාලිං පිණ්ඩාය පාවිසි. තෙන ඛො පන සමයෙන පඤ්චමත්තානං ලිච්ඡවිසතානං සාරන්දදෙ චෙතියෙ සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරාකථා උදපාදි – ‘‘පඤ්චන්නං රතනානං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. කතමෙසං පඤ්චන්නං? හත්ථිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, අස්සරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, මණිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, ඉත්ථිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, ගහපතිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. ඉමෙසං පඤ්චන්නං රතනානං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මි’’න්ති.

අථ ඛො තෙ ලිච්ඡවී මග්ගෙ පුරිසං ඨපෙසුං [පෙසෙසුං (ස්‍යා. ක.)] – ‘‘යදා ත්වං [යථා ත්වං (සී. පී.)], අම්භො පුරිස, පස්සෙය්‍යාසි භගවන්තං, අථ අම්හාකං ආරොචෙය්‍යාසී’’ති. අද්දසා ඛො සො පුරිසො භගවන්තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං; දිස්වාන යෙන තෙ ලිච්ඡවී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තෙ ලිච්ඡවී එතදවොච – ‘‘අයං සො, භන්තෙ, භගවා ගච්ඡති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො; යස්සදානි කාලං මඤ්ඤථා’’ති.

අථ ඛො තෙ ලිච්ඡවී යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො තෙ ලිච්ඡවී භගවන්තං එතදවොචුං –

‘‘සාධු, භන්තෙ, යෙන සාරන්දදං චෙතියං තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො භගවා යෙන සාරන්දදං චෙතියං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා තෙ ලිච්ඡවී එතදවොච – ‘‘කාය නුත්ථ, ලිච්ඡවී, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා, කා ච පන වො අන්තරාකථා විප්පකතා’’ති? ‘‘ඉධ, භන්තෙ, අම්හාකං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරාකථා උදපාදි – ‘පඤ්චන්නං රතනානං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. කතමෙසං පඤ්චන්නං? හත්ථිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, අස්සරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, මණිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, ඉත්ථිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, ගහපතිරතනස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. ඉමෙසං පඤ්චන්නං රතනානං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මි’’’න්ති.

‘‘කාමාධිමුත්තානං වත, භො, ලිච්ඡවීනං [කාමාධිමුත්තානං වත වො ලිච්ඡවීනං (සී.), කාමාධිමුත්තානං වත වො ලිච්ඡවී (ස්‍යා.), කාමාධිමුත්තානංව වො ලිච්ඡවී (?)] කාමංයෙව ආරබ්භ අන්තරාකථා උදපාදි. පඤ්චන්නං, ලිච්ඡවී, රතනානං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. කතමෙසං පඤ්චන්නං? තථාගතස්ස අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, තථාගතප්පවෙදිතස්ස ධම්මවිනයස්ස දෙසෙතා පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං, තථාගතප්පවෙදිතස්ස ධම්මවිනයස්ස දෙසිතස්ස විඤ්ඤාතා පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං, තථාගතප්පවෙදිතස්ස ධම්මවිනයස්ස දෙසිතස්ස විඤ්ඤාතා [විඤ්ඤාතස්ස (සී. පී.) අ. නි. 5.195] ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං, කතඤ්ඤූ කතවෙදී පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං. ඉමෙසං ඛො, ලිච්ඡවී, පඤ්චන්නං රතනානං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මි’’න්ති. තතියං.