4. මනාපදායීසුත්තං

44. එකං සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන උග්ගස්ස ගහපතිනො වෙසාලිකස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො උග්ගො ගහපති වෙසාලිකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො උග්ගො ගහපති වෙසාලිකො භගවන්තං එතදවොච –

‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘මනාපදායී ලභතෙ මනාප’න්ති. මනාපං මෙ, භන්තෙ, සාලපුප්ඵකං [සාලිපුප්ඵකං (ක.)] ඛාදනීයං; තං මෙ භගවා පටිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. පටිග්ගහෙසි භගවා අනුකම්පං උපාදාය.

‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘මනාපදායී ලභතෙ මනාප’න්ති. මනාපං මෙ, භන්තෙ, සම්පන්නකොලකං සූකරමංසං [සම්පන්නසූකරමංසං (සී.), සම්පන්නවරසූකරමංසං (ස්‍යා.)]; තං මෙ භගවා පටිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. පටිග්ගහෙසි භගවා අනුකම්පං උපාදාය.

‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘මනාපදායී ලභතෙ මනාප’න්ති. මනාපං මෙ, භන්තෙ, නිබ්බත්තතෙලකං [නිබද්ධතෙලකං (පී. සී. අට්ඨ.), නිබ්බට්ටතෙලකං (ස්‍යා. අට්ඨ.)] නාලියසාකං; තං මෙ භගවා පටිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. පටිග්ගහෙසි භගවා අනුකම්පං උපාදාය.

‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘මනාපදායී ලභතෙ මනාප’න්ති. මනාපො මෙ, භන්තෙ, සාලීනං ඔදනො විචිතකාළකො [විගතකාලකො (ස්‍යා. කං. පී. ක.)] අනෙකසූපො අනෙකබ්‍යඤ්ජනො; තං මෙ භගවා පටිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. පටිග්ගහෙසි භගවා අනුකම්පං උපාදාය.

‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘මනාපදායී ලභතෙ මනාප’න්ති. මනාපානි මෙ, භන්තෙ, කාසිකානි වත්ථානි; තානි මෙ භගවා පටිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. පටිග්ගහෙසි භගවා අනුකම්පං උපාදාය.

‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘මනාපදායී ලභතෙ මනාප’න්ති. මනාපො මෙ, භන්තෙ, පල්ලඞ්කො ගොනකත්ථතො පටලිකත්ථතො කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණො [කාදලිමිගපවරපච්චත්ථරණො (සී.)] සඋත්තරච්ඡදො උභතොලොහිතකූපධානො. අපි ච, භන්තෙ, මයම්පෙතං ජානාම – ‘නෙතං භගවතො කප්පතී’ති. ඉදං මෙ, භන්තෙ, චන්දනඵලකං අග්ඝති අධිකසතසහස්සං; තං මෙ භගවා පටිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. පටිග්ගහෙසි භගවා අනුකම්පං උපාදාය. අථ ඛො භගවා උග්ගං ගහපතිං වෙසාලිකං ඉමිනා අනුමොදනීයෙන අනුමොදි –

‘‘මනාපදායී ලභතෙ මනාපං,

යො උජ්ජුභූතෙසු [උජුභූතෙසු (ස්‍යා. කං. පී.)] දදාති ඡන්දසා;

අච්ඡාදනං සයනමන්නපානං [සයනමථන්නපානං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)],

නානාප්පකාරානි ච පච්චයානි.

‘‘චත්තඤ්ච මුත්තඤ්ච අනුග්ගහීතං [අනග්ගහීතං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)],

ඛෙත්තූපමෙ අරහන්තෙ විදිත්වා;

සො දුච්චජං සප්පුරිසො චජිත්වා,

මනාපදායී ලභතෙ මනාප’’න්ති.

අථ ඛො භගවා උග්ගං ගහපතිං වෙසාලිකං ඉමිනා අනුමොදනීයෙන අනුමොදිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි.

අථ ඛො උග්ගො ගහපති වෙසාලිකො අපරෙන සමයෙන කාලමකාසි. කාලඞ්කතො [කාලකතො (සී. ස්‍යා. කං. පී.)] ච උග්ගො ගහපති වෙසාලිකො අඤ්ඤතරං මනොමයං කායං උපපජ්ජි. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො උග්ගො දෙවපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතං ඛො උග්ගං දෙවපුත්තං භගවා එතදවොච – ‘‘කච්චි තෙ, උග්ග, යථාධිප්පායො’’ති? ‘‘තග්ඝ මෙ, භගවා, යථාධිප්පායො’’ති. අථ ඛො භගවා උග්ගං දෙවපුත්තං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

‘‘මනාපදායී ලභතෙ මනාපං,

අග්ගස්ස දාතා ලභතෙ පුනග්ගං;

වරස්ස දාතා වරලාභි හොති,

සෙට්ඨං දදො සෙට්ඨමුපෙති ඨානං.

‘‘යො අග්ගදායී වරදායී, සෙට්ඨදායී ච යො නරො;

දීඝායු යසවා හොති, යත්ථ යත්ථූපපජ්ජතී’’ති. චතුත්ථං;