4. කාළකාරාමසුත්තං

24. එකං සමයං භගවා සාකෙතෙ විහරති කාළකාරාමෙ [කොළිකාරාමෙ (ක.)]. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

‘‘යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, තමහං ජානාමි.

‘‘යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, තමහං අබ්භඤ්ඤාසිං. තං තථාගතස්ස විදිතං, තං තථාගතො න උපට්ඨාසි.

‘‘යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, තමහං න ජානාමීති වදෙය්‍යං, තං මමස්ස මුසා.

‘‘යං, භික්ඛවෙ…පෙ… තමහං ජානාමි ච න ච ජානාමීති වදෙය්‍යං, තංපස්ස [තං පිස්ස (ස්‍යා. කං.), තං මමස්ස (ක.)] තාදිසමෙව.

‘‘යං, භික්ඛවෙ…පෙ… තමහං නෙව ජානාමි න න ජානාමීති වදෙය්‍යං, තං මමස්ස කලි.

‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, තථාගතො දට්ඨා දට්ඨබ්බං, දිට්ඨං න මඤ්ඤති, අදිට්ඨං න මඤ්ඤති, දට්ඨබ්බං න මඤ්ඤති, දට්ඨාරං න මඤ්ඤති; සුත්වා සොතබ්බං, සුතං න මඤ්ඤති, අසුතං න මඤ්ඤති, සොතබ්බං න මඤ්ඤති, සොතාරං න මඤ්ඤති; මුත්වා මොතබ්බං, මුතං න මඤ්ඤති, අමුතං න මඤ්ඤති, මොතබ්බං න මඤ්ඤති, මොතාරං න මඤ්ඤති; විඤ්ඤත්වා විඤ්ඤාතබ්බං, විඤ්ඤාතං න මඤ්ඤති, අවිඤ්ඤාතං න මඤ්ඤති, විඤ්ඤාතබ්බං න මඤ්ඤති, විඤ්ඤාතාරං න මඤ්ඤති. ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, තථාගතො දිට්ඨසුතමුතවිඤ්ඤාතබ්බෙසු ධම්මෙසු තාදීයෙව තාදී [තාදිසොව තාදී (ස්‍යා. කං.), තාදිසෙ යෙව තාදී (පී.), තාදීයෙව තාදීයෙවෙකා (ක.)]. තම්හා ච පන තාදිම්හා [තාදිතම්හා (සී. පී.)] අඤ්ඤො තාදී උත්තරිතරො වා පණීතතරො වා නත්ථීති වදාමී’’ති.

‘‘යං කිඤ්චි දිට්ඨංව සුතං මුතං වා,

අජ්ඣොසිතං සච්චමුතං පරෙසං;

න තෙසු තාදී සයසංවුතෙසු,

සච්චං මුසා වාපි පරං දහෙය්‍ය.

‘‘එතඤ්ච සල්ලං පටිකච්ච [පටිගච්ච (සී. පී.)] දිස්වා,

අජ්ඣොසිතා යත්ථ පජා විසත්තා;

ජානාමි පස්සාමි තථෙව එතං,

අජ්ඣොසිතං නත්ථි තථාගතාන’’න්ති. චතුත්ථං;