10. පරිබ්බාජකසුත්තං
30. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා පරිබ්බාජකා සිප්පිනිකාතීරෙ [සප්පිනියා තීරෙ (සී. පී.), සිප්පිනියා තීරෙ (ස්‍යා. කං.), සිප්පිනියා නදියා තීරෙ (ක.)] පරිබ්බාජකාරාමෙ පටිවසන්ති, සෙය්‍යථිදං අන්නභාරො වරධරො සකුලුදායී ච පරිබ්බාජකො අඤ්ඤෙ ච අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා පරිබ්බාජකා. අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන සිප්පිනිකාතීරං පරිබ්බාජකාරාමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා තෙ පරිබ්බාජකෙ එතදවොච –
‘‘චත්තාරිමානි, පරිබ්බාජකා, ධම්මපදානි අග්ගඤ්ඤානි රත්තඤ්ඤානි වංසඤ්ඤානි පොරාණානි අසංකිණ්ණානි අසංකිණ්ණපුබ්බානි, න සංකීයන්ති න සංකීයිස්සන්ති, අප්පටිකුට්ඨානි සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. කතමානි චත්තාරි? අනභිජ්ඣා, පරිබ්බාජකා, ධම්මපදං අග්ගඤ්ඤං රත්තඤ්ඤං වංසඤ්ඤං පොරාණං අසංකිණ්ණං අසංකිණ්ණපුබ්බං, න සංකීයති න සංකීයිස්සති, අප්පටිකුට්ඨං සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. අබ්‍යාපාදො, පරිබ්බාජකා, ධම්මපදං…පෙ… සම්මාසති, පරිබ්බාජකා, ධම්මපදං…පෙ… සම්මාසමාධි, පරිබ්බාජකා, ධම්මපදං අග්ගඤ්ඤං රත්තඤ්ඤං වංසඤ්ඤං පොරාණං අසංකිණ්ණං අසංකිණ්ණපුබ්බං, න සංකීයති න සංකීයිස්සති, අප්පටිකුට්ඨං සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමානි ඛො, පරිබ්බාජකා, චත්තාරි ධම්මපදානි අග්ගඤ්ඤානි රත්තඤ්ඤානි වංසඤ්ඤානි පොරාණානි අසංකිණ්ණානි අසංකිණ්ණපුබ්බානි, න සංකීයන්ති න සංකීයිස්සන්ති, අප්පටිකුට්ඨානි සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි.
‘‘යො ඛො, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘අහමෙතං අනභිජ්ඣං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය අභිජ්ඣාලුං කාමෙසු තිබ්බසාරාගං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සාමී’ති, තමහං තත්ථ එවං වදෙය්‍යං – ‘එතු වදතු බ්‍යාහරතු පස්සාමිස්සානුභාව’න්ති. සො වත, පරිබ්බාජකා, අනභිජ්ඣං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය අභිජ්ඣාලුං කාමෙසු තිබ්බසාරාගං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.
‘‘යො ඛො, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘අහමෙතං අබ්‍යාපාදං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය බ්‍යාපන්නචිත්තං පදුට්ඨමනසඞ්කප්පං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සාමී’ති, තමහං තත්ථ එවං වදෙය්‍යං – ‘එතු වදතු බ්‍යාහරතු පස්සාමිස්සානුභාව’න්ති. සො වත, පරිබ්බාජකා, අබ්‍යාපාදං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය බ්‍යාපන්නචිත්තං පදුට්ඨමනසඞ්කප්පං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.
‘‘යො ඛො, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘අහමෙතං සම්මාසතිං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය මුට්ඨස්සතිං අසම්පජානං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සාමී’ති, තමහං තත්ථ එවං වදෙය්‍යං – ‘එතු වදතු බ්‍යාහරතු පස්සාමිස්සානුභාව’න්ති. සො වත, පරිබ්බාජකා, සම්මාසතිං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය මුට්ඨස්සතිං අසම්පජානං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.
‘‘යො ඛො, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘අහමෙතං සම්මාසමාධිං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය අසමාහිතං විබ්භන්තචිත්තං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සාමී’ති, තමහං තත්ථ එවං වදෙය්‍යං – ‘එතු වදතු බ්‍යාහරතු පස්සාමිස්සානුභාව’න්ති. සො වත, පරිබ්බාජකා, සම්මාසමාධිං ධම්මපදං පච්චක්ඛාය අසමාහිතං විබ්භන්තචිත්තං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පඤ්ඤාපෙස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.
‘‘යො ඛො, පරිබ්බාජකා, ඉමානි චත්තාරි ධම්මපදානි ගරහිතබ්බං පටික්කොසිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය, තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ චත්තාරො සහධම්මිකා වාදානුපාතා ගාරය්හා ඨානා [වාදානුවාදා ගාරය්හං ඨානං (ම. නි. 3.8)] ආගච්ඡන්ති. කතමෙ චත්තාරො? අනභිජ්ඣං චෙ භවං ධම්මපදං ගරහති පටික්කොසති, යෙ ච හි [යෙ ච (ම. නි. 3.142-143)] අභිජ්ඣාලූ කාමෙසු තිබ්බසාරාගා සමණබ්‍රාහ්මණා තෙ භොතො පුජ්ජා තෙ භොතො පාසංසා. අබ්‍යාපාදං චෙ භවං ධම්මපදං ගරහති පටික්කොසති, යෙ ච හි බ්‍යාපන්නචිත්තා පදුට්ඨමනසඞ්කප්පා සමණබ්‍රාහ්මණා තෙ භොතො පුජ්ජා තෙ භොතො පාසංසා. සම්මාසතිං චෙ භවං ධම්මපදං ගරහති පටික්කොසති, යෙ ච හි මුට්ඨස්සතී අසම්පජානා සමණබ්‍රාහ්මණා තෙ භොතො පුජ්ජා තෙ භොතො පාසංසා. සම්මාසමාධිං චෙ භවං ධම්මපදං ගරහති පටික්කොසති, යෙ ච හි අසමාහිතා විබ්භන්තචිත්තා සමණබ්‍රාහ්මණා තෙ භොතො පුජ්ජා තෙ භොතො පාසංසා.
‘‘යො ඛො, පරිබ්බාජකා, ඉමානි චත්තාරි ධම්මපදානි ගරහිතබ්බං පටික්කොසිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය, තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ ඉමෙ චත්තාරො සහධම්මිකා වාදානුපාතා ගාරය්හා ඨානා ආගච්ඡන්ති. යෙපි තෙ පරිබ්බාජකා අහෙසුං උක්කලා වස්සභඤ්ඤා [වස්සභිඤ්ඤා (ක.) සං. නි. 3.62 පස්සිතබ්බං] අහෙතුකවාදා අකිරියවාදා නත්ථිකවාදා, තෙපි ඉමානි චත්තාරි ධම්මපදානි න ගරහිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං අමඤ්ඤිංසු. තං කිස්ස හෙතු? නින්දාබ්‍යාරොසනඋපාරම්භභයා’’ති [උපවාදභයාති (ක.) ම. නි. 3.150; සං. නි. 3.62 පස්සිතබ්බං].
‘‘අබ්‍යාපන්නො සදා සතො, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතො;
අභිජ්ඣාවිනයෙ සික්ඛං, අප්පමත්තොති වුච්චතී’’ති. දසමං;
උරුවෙලවග්ගො තතියො.