1. කාමභොගීසුත්තං

91. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො අනාථපිණ්ඩිකො ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච –

‘‘දසයිමෙ, ගහපති, කාමභොගී සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ දස? ඉධ, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන; අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති [න අත්තානං සුඛෙති පීණෙති (සී. ස්‍යා. පී.) එවමුපරිපි] න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන; අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති, න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන; අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනපි අසාහසෙනපි; ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙනපි අසාහසෙනපි න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනපි අසාහසෙනපි; ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙනපි අසාහසෙනපි අත්තානං සුඛෙති පීණෙති, න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනපි අසාහසෙනපි; ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙනපි අසාහසෙනපි අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති, න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති. තෙ ච භොගෙ ගථිතො [ගධිතො (ක.) අ. නි. 3.124 පස්සිතබ්බං] මුච්ඡිතො අජ්ඣොසන්නො [අජ්ඣාපන්නො (සබ්බත්ථ) අ. නි. 3.124 සුත්තවණ්ණනා ටීකා ඔලොකෙතබ්බා] අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති.

‘‘ඉධ පන, ගහපති, එකච්චො කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති. තෙ ච භොගෙ අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන, අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී තීහි ඨානෙහි ගාරය්හො. ‘අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා තතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන, අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී ද්වීහි ඨානෙහි ගාරය්හො එකෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා එකෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතී’ති ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි ද්වීහි ඨානෙහි ගාරය්හො ඉමිනා එකෙන ඨානෙන පාසංසො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙන, අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො ද්වීහි ඨානෙහි පාසංසො. ‘අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනා’ති, ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන පාසංසො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො, ඉමෙහි ද්වීහි ඨානෙහි පාසංසො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනපි අසාහසෙනපි, ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙනපි අසාහසෙනපි න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී එකෙන ඨානෙන පාසංසො තීහි ඨානෙහි ගාරය්හො. ‘ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා එකෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා තතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමිනා එකෙන ඨානෙන පාසංසො ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනපි අසාහසෙනපි, ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙනපි අසාහසෙනපි අත්තානං සුඛෙති පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී ද්වීහි ඨානෙහි පාසංසො ද්වීහි ඨානෙහි ගාරය්හො. ‘ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි ද්වීහි ඨානෙහි පාසංසො ඉමෙහි ද්වීහි ඨානෙහි ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනපි අසාහසෙනපි, ධම්මාධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා සාහසෙනපි අසාහසෙනපි අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී තීහි ඨානෙහි පාසංසො එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති සාහසෙනා’ති, ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා තතියෙන ඨානෙන පාසංසො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි පාසංසො ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන, ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී එකෙන ඨානෙන පාසංසො ද්වීහි ඨානෙහි ගාරය්හො. ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා එකෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘න අත්තානං සුඛෙති න පීණෙතී’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමිනා එකෙන ඨානෙන පාසංසො ඉමෙහි ද්වීහි ඨානෙහි ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන, ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොති, අයං, ගහපති, කාමභොගී ද්වීහි ඨානෙහි පාසංසො එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘න සංවිභජති න පුඤ්ඤානි කරොතී’ති ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි ද්වීහි ඨානෙහි පාසංසො ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති ය්වායං කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන, ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති, තෙ ච භොගෙ ගථිතො මුච්ඡිතො අජ්ඣොසන්නො අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති, අයං, ගහපති, කාමභොගී තීහි ඨානෙහි පාසංසො එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. ‘ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා තතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘තෙ ච භොගෙ ගථිතො මුච්ඡිතො අජ්ඣොසන්නො අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජතී’ති, ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි පාසංසො ඉමිනා එකෙන ඨානෙන ගාරය්හො.

‘‘තත්‍ර, ගහපති, ය්වායං කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන, ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති, තෙ ච භොගෙ අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති, අයං, ගහපති, කාමභොගී චතූහි ඨානෙහි පාසංසො. ‘ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙනා’ති, ඉමිනා පඨමෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘අත්තානං සුඛෙති පීණෙතී’ති, ඉමිනා දුතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොතී’ති, ඉමිනා තතියෙන ඨානෙන පාසංසො. ‘තෙ ච භොගෙ අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජතී’ති, ඉමිනා චතුත්ථෙන ඨානෙන පාසංසො. අයං, ගහපති, කාමභොගී ඉමෙහි චතූහි ඨානෙහි පාසංසො.

‘‘ඉමෙ ඛො, ගහපති, දස කාමභොගී සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං ඛො, ගහපති, දසන්නං කාමභොගීනං ය්වායං කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන, ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති, තෙ ච භොගෙ අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති, අයං ඉමෙසං දසන්නං කාමභොගීනං අග්ගො ච සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො [මොක්ඛො (ක. සී.) අ. නි. 4.95; 5.181; සං. නි. 3.662] ච උත්තමො ච පවරො ච. සෙය්‍යථාපි, ගහපති, ගවා ඛීරං, ඛීරම්හා දධි, දධිම්හා නවනීතං, නවනීතම්හා සප්පි, සප්පිම්හා සප්පිමණ්ඩො. සප්පිමණ්ඩො තත්ථ අග්ගමක්ඛායති.

එවමෙවං ඛො, ගහපති, ඉමෙසං දසන්නං කාමභොගීනං ය්වායං කාමභොගී ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති අසාහසෙන, ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා අසාහසෙන අත්තානං සුඛෙති පීණෙති සංවිභජති පුඤ්ඤානි කරොති, තෙ ච භොගෙ අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති, අයං ඉමෙසං දසන්නං කාමභොගීනං අග්ගො ච සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො [මොක්ඛො (ක. සී.) අ. නි. 5.181] ච උත්තමො ච පවරො චා’’ති. පඨමං.