3. කායසුත්තං
23. ‘‘අත්ථි, භික්ඛවෙ, ධම්මා කායෙන පහාතබ්බා, නො වාචාය. අත්ථි, භික්ඛවෙ, ධම්මා වාචාය පහාතබ්බා, නො කායෙන. අත්ථි, භික්ඛවෙ, ධම්මා නෙව කායෙන පහාතබ්බා නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා [දිස්වා දිස්වා (සී. ස්‍යා.)] පහාතබ්බා.
‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, ධම්මා කායෙන පහාතබ්බා, නො වාචාය? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අකුසලං ආපන්නො හොති කිඤ්චි දෙසං [කඤ්චි දෙව දෙසං (සී. ස්‍යා.)] කායෙන. තමෙනං අනුවිච්ච විඤ්ඤූ සබ්‍රහ්මචාරී එවමාහංසු – ‘ආයස්මා ඛො අකුසලං ආපන්නො කිඤ්චි දෙසං කායෙන. සාධු වතායස්මා කායදුච්චරිතං පහාය කායසුචරිතං භාවෙතූ’ති. සො අනුවිච්ච විඤ්ඤූහි සබ්‍රහ්මචාරීහි වුච්චමානො කායදුච්චරිතං පහාය කායසුචරිතං භාවෙති. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, ධම්මා කායෙන පහාතබ්බා, නො වාචාය.
‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, ධම්මා වාචාය පහාතබ්බා, නො කායෙන? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අකුසලං ආපන්නො හොති කිඤ්චි දෙසං වාචාය. තමෙනං අනුවිච්ච විඤ්ඤූ සබ්‍රහ්මචාරී එවමාහංසු – ‘ආයස්මා ඛො අකුසලං ආපන්නො කිඤ්චි දෙසං වාචාය. සාධු වතායස්මා වචීදුච්චරිතං පහාය වචීසුචරිතං භාවෙතූ’ති. සො අනුවිච්ච විඤ්ඤූහි සබ්‍රහ්මචාරීහි වුච්චමානො වචීදුච්චරිතං පහාය වචීසුචරිතං භාවෙති. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, ධම්මා වාචාය පහාතබ්බා, නො කායෙන.
‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, ධම්මා නෙව කායෙන පහාතබ්බා නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා පහාතබ්බා? ලොභො, භික්ඛවෙ, නෙව කායෙන පහාතබ්බො නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා පහාතබ්බො. දොසො, භික්ඛවෙ…පෙ… මොහො… කොධො… උපනාහො… මක්ඛො… පළාසො … මච්ඡරියං, භික්ඛවෙ, නෙව කායෙන පහාතබ්බං නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා පහාතබ්බං.
‘‘පාපිකා, භික්ඛවෙ, ඉස්සා නෙව කායෙන පහාතබ්බා නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා පහාතබ්බා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, පාපිකා ඉස්සා? ඉධ, භික්ඛවෙ, ඉජ්ඣති ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා ධනෙන වා ධඤ්ඤෙන වා රජතෙන වා ජාතරූපෙන වා. තත්‍රාඤ්ඤතරස්ස දාසස්ස වා උපවාසස්ස වා එවං හොති – ‘අහො වතිමස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා න ඉජ්ඣෙය්‍ය ධනෙන වා ධඤ්ඤෙන වා රජතෙන වා ජාතරූපෙන වා’ති. සමණො වා පන බ්‍රාහ්මණො වා ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. තත්‍රාඤ්ඤතරස්ස සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා එවං හොති – ‘අහො වත අයමායස්මා න ලාභී අස්ස චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරාන’න්ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පාපිකා ඉස්සා.
‘‘පාපිකා, භික්ඛවෙ, ඉච්ඡා නෙව කායෙන පහාතබ්බා නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා පහාතබ්බා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, පාපිකා ඉච්ඡා? [විභ. 851] ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සද්ධො සමානො ‘සද්ධොති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; දුස්සීලො සමානො ‘සීලවාති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; අප්පස්සුතො සමානො ‘බහුස්සුතොති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; සඞ්ගණිකාරාමො සමානො ‘පවිවිත්තොති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; කුසීතො සමානො ‘ආරද්ධවීරියොති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; මුට්ඨස්සති සමානො ‘උපට්ඨිතස්සතීති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; අසමාහිතො සමානො ‘සමාහිතොති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; දුප්පඤ්ඤො සමානො ‘පඤ්ඤවාති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති; අඛීණාසවො සමානො ‘ඛීණාසවොති මං ජානෙය්‍යු’න්ති ඉච්ඡති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පාපිකා ඉච්ඡා. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, ධම්මා නෙව කායෙන පහාතබ්බා නො වාචාය, පඤ්ඤාය දිස්වා පහාතබ්බා.
‘‘තඤ්චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුං ලොභො අභිභුය්‍ය ඉරියති, දොසො… මොහො… කොධො… උපනාහො… මක්ඛො… පළාසො… මච්ඡරියං… පාපිකා ඉස්සා… පාපිකා ඉච්ඡා අභිභුය්‍ය ඉරියති. සො එවමස්ස වෙදිතබ්බො – ‘නායමායස්මා තථා පජානාති යථා පජානතො ලොභො න හොති, තථාහිමං ආයස්මන්තං ලොභො අභිභුය්‍ය ඉරියති; නායමායස්මා තථා පජානාති යථා පජානතො දොසො න හොති… මොහො… කොධො… උපනාහො… මක්ඛො… පළාසො… මච්ඡරියං… පාපිකා ඉස්සා… පාපිකා ඉච්ඡා න හොති, තථාහිමං ආයස්මන්තං පාපිකා ඉච්ඡා අභිභුය්‍ය ඉරියතී’ති.
‘‘තඤ්චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුං ලොභො නාභිභුය්‍ය ඉරියති, දොසො… මොහො… කොධො… උපනාහො… මක්ඛො… පළාසො… මච්ඡරියං… පාපිකා ඉස්සා… පාපිකා ඉච්ඡා නාභිභුය්‍ය ඉරියති, සො එවමස්ස වෙදිතබ්බො – ‘තථා අයමායස්මා පජානාති යථා පජානතො ලොභො න හොති, තථාහිමං ආයස්මන්තං ලොභො නාභිභුය්‍ය ඉරියති; තථා අයමායස්මා පජානාති යථා පජානතො දොසො න හොති… මොහො… කොධො … උපනාහො… මක්ඛො… පළාසො… මච්ඡරියං… පාපිකා ඉස්සා… පාපිකා ඉච්ඡා න හොති, තථාහිමං ආයස්මන්තං පාපිකා ඉච්ඡා නාභිභුය්‍ය ඉරියතී’’’ති. තතියං.