၃. တတိယပါရာဇိကံ

၁၆၂. [ဣဒံ ဝတ္ထု သံ. နိ. ၅.၉၈၅] တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ အနေကပရိယာယေန အသုဘကထံ ကထေတိ၊ အသုဘာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အသုဘဘာဝနာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဒိဿ အာဒိဿ အသုဘသမာပတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဒ္ဓမာသံ ပဋိသလ္လီယိတုံ. နမှိ ကေနစိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေနာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ၊ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပဋိဿုဏိတွာ နာဿုဓ ကောစိ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမတိ၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေန. ဘိက္ခူ – ‘‘ဘဂဝါ ခေါ အနေကပရိယာယေန အသုဘကထံ ကထေတိ၊ အသုဘာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အသုဘဘာဝနာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဒိဿ အာဒိဿ အသုဘသမာပတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသတီ’’တိ (တေ) [( ) (?) ဧဝမုပရိပိ ဤဒိသေသု ဌာနေသု] အနေကာကာရဝေါကာရံ အသုဘဘာဝနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. တေ သကေန ကာယေန အဋ္ဋီယန္တိ ဟရာယန္တိ ဇိဂုစ္ဆန္တိ. သေယျထာပိ နာမ ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနကဇာတိကော သီသံနှာတော အဟိကုဏပေန ဝါ ကုက္ကုရကုဏပေန ဝါ မနုဿကုဏပေန ဝါ ကဏ္ဌေ အာသတ္တေန အဋ္ဋီယေယျ ဟရာယေယျ ဇိဂုစ္ဆေယျ၊ ဧဝမေဝ တေ ဘိက္ခူ သကေန ကာယေန အဋ္ဋီယန္တာ ဟရာယန္တာ ဇိဂုစ္ဆန္တာ အတ္တနာပိ အတ္တာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ၊ အညမညမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ၊ မိဂလဏ္ဍိကမ္ပိ သမဏကုတ္တကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘သာဓု နော၊ အာဝုသော၊ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟိ. ဣဒံ တေ ပတ္တစီဝရံ ဘဝိဿတီ’’တိ. အထ ခေါ မိဂလဏ္ဍိကော သမဏကုတ္တကော ပတ္တစီဝရေဟိ ဘဋော သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ လောဟိတကံ [လောဟိတဂတံ (က.)] အသိံ အာဒါယ ယေန ဝဂ္ဂမုဒါ နဒီ တေနုပသင်္ကမိ.

၁၆၃. အထ ခေါ မိဂလဏ္ဍိကဿ သမဏကုတ္တကဿ လောဟိတကံ တံ အသိံ ဓောဝန္တဿ အဟုဒေဝ ကုက္ကုစ္စံ အဟု ဝိပ္ပဋိသာရော – ‘‘အလာဘာ ဝတ မေ၊ န ဝတ မေ လာဘာ၊ ဒုလ္လဒ္ဓံ ဝတ မေ၊ န ဝတ မေ သုလဒ္ဓံ. ဗဟုံ ဝတ မယာ အပုညံ ပသုတံ၊ ယောဟံ ဘိက္ခူ သီလဝန္တေ ကလျာဏဓမ္မေ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ’’န္တိ. အထ ခေါ အညတရာ မာရကာယိကာ ဒေဝတာ အဘိဇ္ဇမာနေ ဥဒကေ အာဂန္တွာ မိဂလဏ္ဍိကံ သမဏကုတ္တကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု သာဓု သပ္ပုရိသ၊ လာဘာ တေ သပ္ပုရိသ၊ သုလဒ္ဓံ တေ သပ္ပုရိသ. ဗဟုံ တယာ သပ္ပုရိသ ပုညံ ပသုတံ၊ ယံ တွံ အတိဏ္ဏေ တာရေသီ’’တိ. အထ ခေါ မိဂလဏ္ဍိကော သမဏကုတ္တကော – ‘‘လာဘာ ကိရ မေ၊ သုလဒ္ဓံ ကိရ မေ၊ ဗဟုံ ကိရ မယာ ပုညံ ပသုတံ၊ အတိဏ္ဏော ကိရာဟံ တာရေမီ’’တိ တိဏှံ အသိံ အာဒါယ ဝိဟာရေန ဝိဟာရံ ပရိဝေဏေန ပရိဝေဏံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘ကော အတိဏ္ဏော၊ ကံ တာရေမီ’’တိ? တတ္ထ ယေ တေ ဘိက္ခူ အဝီတရာဂါ တေသံ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိယေဝ ဘယံ ဟောတိ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဟောတိ လောမဟံသော. ယေ ပန တေ ဘိက္ခူ ဝီတရာဂါ တေသံ တသ္မိံ သမယေ န ဟောတိ ဘယံ န ဟောတိ ဆမ္ဘိတတ္တံ န ဟောတိ လောမဟံသော. အထ ခေါ မိဂလဏ္ဍိကော သမဏကုတ္တကော ဧကမ္ပိ ဘိက္ခုံ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ ဒွေပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ တယောပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ စတ္တာရောပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ ပဉ္စပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ ဒသပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ ဝီသမ္ပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ တိံသမ္ပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ စတ္တာလီသမ္ပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ ပညာသမ္ပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ၊ သဋ္ဌိမ္ပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ.

၁၆၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ အဒ္ဓမာသဿ အစ္စယေန ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ တနုဘူတော ဝိယ ဘိက္ခုသံဃော’’တိ? ‘‘တထာ ဟိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ အနေကပရိယာယေန အသုဘကထံ ကထေတိ၊ အသုဘာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အသုဘဘာဝနာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဒိဿ အာဒိဿ အသုဘသမာပတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. တေ စ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ – ‘ဘဂဝါ ခေါ အနေကပရိယာယေန အသုဘကထံ ကထေတိ၊ အသုဘာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အသုဘဘာဝနာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာဒိဿ အာဒိဿ အသုဘသမာပတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသတီ’တိ၊ တေ အနေကာကာရဝေါကာရံ အသုဘဘာဝနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. တေ သကေန ကာယေန အဋ္ဋီယန္တိ ဟရာယန္တိ ဇိဂုစ္ဆန္တိ. သေယျထာပိ နာမ ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနကဇာတိကော သီသံနှာတော အဟိကုဏပေန ဝါ ကုက္ကုရကုဏပေန ဝါ မနုဿကုဏပေန ဝါ ကဏ္ဌေ အာသတ္တေန အဋ္ဋီယေယျ ဟရာယေယျ ဇိဂုစ္ဆေယျ၊ ဧဝမေဝ တေ ဘိက္ခူ သကေန ကာယေန အဋ္ဋီယန္တာ ဟရာယန္တာ ဇိဂုစ္ဆန္တာ အတ္တနာပိ အတ္တာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ၊ အညမညမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ၊ မိဂလဏ္ဍိကမ္ပိ သမဏကုတ္တကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘သာဓု နော၊ အာဝုသော၊ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟိ. ဣဒံ တေ ပတ္တစီဝရံ ဘဝိဿတီ’တိ. အထ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ မိဂလဏ္ဍိကော သမဏကုတ္တကော ပတ္တစီဝရေဟိ ဘဋော ဧကမ္ပိ ဘိက္ခုံ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ။ပေ။ သဋ္ဌိမ္ပိ ဘိက္ခူ ဧကာဟေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ အညံ ပရိယာယံ အာစိက္ခတု ယထာယံ ဘိက္ခုသံဃော အညာယ သဏ္ဌဟေယျာ’’တိ. ‘‘တေနဟာနန္ဒ၊ ယာဝတိကာ ဘိက္ခူ ဝေသာလိံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တိ တေ သဗ္ဗေ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ သန္နိပါတေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ၊ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုဏိတွာ ယာဝတိကာ ဘိက္ခူ ဝေသာလိံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တိ တေ သဗ္ဗေ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ သန္နိပါတေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သန္နိပတိတော၊ ဘန္တေ ဘိက္ခုသံဃော၊ ယဿ ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ကာလံ မညတီ’’တိ.

၁၆၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန ဥပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော သန္တော စေဝ ပဏီတော စ အသေစနကော စ သုခေါ စ ဝိဟာရော ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ စ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဌာနသော အန္တရဓာပေတိ ဝူပသမေတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမေ မာသေ ဥဟတံ [ဦဟတံ (က.)] ရဇောဇလ္လံ တမေနံ မဟာ အကာလမေဃော ဌာနသော အန္တရဓာပေတိ ဝူပသမေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော သန္တော စေဝ ပဏီတော စ အသေစနကော စ သုခေါ စ ဝိဟာရော ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ စ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဌာနသော အန္တရဓာပေတိ ဝူပသမေတိ. ကထံ ဘာဝိတော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ကထံ ဗဟုလီကတော သန္တော စေဝ ပဏီတော စ အသေစနကော စ သုခေါ စ ဝိဟာရော ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ စ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဌာနသော အန္တရဓာပေတိ ဝူပသမေတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ သုညာဂါရဂတော ဝါ နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. သော သတောဝ အဿသတိ သတော ပဿသတိ. ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော ဒီဃံ အဿသာမီတိ ပဇာနာတိ၊ ဒီဃံ ဝါ ပဿသန္တော ဒီဃံ ပဿသာမီတိ ပဇာနာတိ. ရဿံ ဝါ အဿသန္တော ရဿံ အဿသာမီတိ ပဇာနာတိ၊ ရဿံ ဝါ ပဿသန္တော ရဿံ ပဿသာမီတိ ပဇာနာတိ. သဗ္ဗကာယပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. သဗ္ဗကာယပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပီတိပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပီတိပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. စိတ္တသင်္ခါရပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. စိတ္တသင်္ခါရပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. စိတ္တပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. စိတ္တပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တံ။ပေ။ သမာဒဟံ စိတ္တံ။ပေ။ ဝိမောစယံ စိတ္တံ။ပေ။ အနိစ္စာနုပဿီ။ပေ။ ဝိရာဂါနုပဿီ။ပေ။ နိရောဓာနုပဿီ။ပေ။ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ. ဧဝံ ဘာဝိတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ဧဝံ ဗဟုလီကတော သန္တော စေဝ ပဏီတော စ အသေစနကော စ သုခေါ စ ဝိဟာရော ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ စ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဌာနသော အန္တရဓာပေတိ ဝူပသမေတီ’’တိ.

၁၆၆. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ အတ္တနာပိ အတ္တာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ၊ အညမညမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တိ မိဂလဏ္ဍိကမ္ပိ သမဏကုတ္တကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘သာဓု နော၊ အာဝုသော၊ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟိ၊ ဣဒံ တေ ပတ္တစီဝရံ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ ဘိက္ခူနံ အနနုလောမိကံ အပ္ပဋိရူပံ အဿာမဏကံ အကပ္ပိယံ အကရဏီယံ. ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ အတ္တနာပိ အတ္တာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿန္တိ၊ အညမညမ္ပိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿန္တိ၊ မိဂလဏ္ဍိကမ္ပိ သမဏကုတ္တကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝက္ခန္တိ – ‘သာဓု နော၊ အာဝုသော၊ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟိ၊ ဣဒံ တေ ပတ္တစီဝရံ ဘဝိဿတီ’တိ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၆၇. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သဉ္စိစ္စ မနုဿဝိဂ္ဂဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ သတ္ထဟာရကံ ဝါဿ ပရိယေသေယျ၊ အယမ္ပိ ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော’’တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၆၈. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဥပါသကော ဂိလာနော ဟောတိ. တဿ ပဇာပတိ အဘိရူပါ ဟောတိ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တဿာ ဣတ္ထိယာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ ဟောန္တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ သော၊ အာဝုသော၊ ဥပါသကော ဇီဝိဿတိ န မယံ တံ ဣတ္ထိံ လဘိဿာမ. ဟန္ဒ မယံ၊ အာဝုသော၊ တဿ ဥပါသကဿ မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏေမာ’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ယေန သော ဥပါသကော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဥပါသကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘တွံ ခေါသိ၊ ဥပါသက၊ ကတကလျာဏော ကတကုသလော ကတဘီရုတ္တာဏော အကတပါပေါ အကတလုဒ္ဒေါ အကတကိဗ္ဗိသော. ကတံ တယာ ကလျာဏံ၊ အကတံ တယာ ပါပံ. ကိံ တုယှိမိနာ ပါပကေန ဒုဇ္ဇီဝိတေန! မတံ တေ ဇီဝိတာ သေယျော. ဣတော တွံ ကာလင်္ကတော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿသိ. တတ္ထ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေဿသီ’’တိ.

၁၆၉. အထ ခေါ သော ဥပါသကော – ‘‘သစ္စံ ခေါ အယျာ အာဟံသု. အဟဉှိ ကတကလျာဏော ကတကုသလော ကတဘီရုတ္တာဏော အကတပါပေါ အကတလုဒ္ဒေါ အကတကိဗ္ဗိသော. ကတံ မယာ ကလျာဏံ၊ အကတံ မယာ ပါပံ. ကိံ မယှိမိနာ ပါပကေန ဒုဇ္ဇီဝိတေန! မတံ မေ ဇီဝိတာ သေယျော. ဣတော အဟံ ကာလင်္ကတော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿာမိ. တတ္ထ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေဿာမီ’’တိ၊ သော အသပ္ပါယာနိ စေဝ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိ အသပ္ပါယာနိ စ ခါဒနီယာနိ ခါဒိ အသပ္ပါယာနိ စ သာယနီယာနိ သာယိ အသပ္ပါယာနိ စ ပါနာနိ ပိဝိ. တဿ အသပ္ပါယာနိ စေဝ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇတော အသပ္ပါယာနိ စ ခါဒနီယာနိ ခါဒတော အသပ္ပါယာနိ စ သာယနီယာနိ သာယတော အသပ္ပါယာနိ စ ပါနာနိ ပိဝတော ခရော အာဗာဓော ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော တေနေဝ အာဗာဓေန ကာလမကာသိ. တဿ ပဇာပတိ ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘အလဇ္ဇိနော ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဒုဿီလာ မုသာဝါဒိနော. ဣမေ ဟိ နာမ ဓမ္မစာရိနော သမစာရိနော ဗြဟ္မစာရိနော သစ္စဝါဒိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ ပဋိဇာနိဿန္တိ! နတ္ထိ ဣမေသံ သာမညံ နတ္ထိ ဣမေသံ ဗြဟ္မညံ၊ နဋ္ဌံ ဣမေသံ သာမညံ နဋ္ဌံ ဣမေသံ ဗြဟ္မညံ၊ ကုတော ဣမေသံ သာမညံ ကုတော ဣမေသံ ဗြဟ္မညံ၊ အပဂတာ ဣမေ သာမညာ အပဂတာ ဣမေ ဗြဟ္မညာ. ဣမေ မေ သာမိကဿ မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏေသုံ. ဣမေဟိ မေ သာမိကော မာရိတော’’တိ. အညေပိ မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အလဇ္ဇိနော ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဒုဿီလာ မုသာဝါဒိနော. ဣမေ ဟိ နာမ ဓမ္မစာရိနော သမစာရိနော ဗြဟ္မစာရိနော သစ္စဝါဒိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ ပဋိဇာနိဿန္တိ! နတ္ထိ ဣမေသံ သာမညံ နတ္ထိ ဣမေသံ ဗြဟ္မညံ၊ နဋ္ဌံ ဣမေသံ သာမညံ နဋ္ဌံ ဣမေသံ ဗြဟ္မညံ၊ ကုတော ဣမေသံ သာမညံ ကုတော ဣမေသံ ဗြဟ္မညံ၊ အပဂတာ ဣမေ သာမညာ အပဂတာ ဣမေ ဗြဟ္မညာ. ဣမေ ဥပါသကဿ မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏေသုံ. ဣမေဟိ ဥပါသကော မာရိတော’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဥပါသကဿ မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏိဿန္တီ’’တိ!

၁၇၀. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါသကဿ မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အနနုလောမိကံ အပ္ပဋိရူပံ အဿာမဏကံ အကပ္ပိယံ အကရဏီယံ. ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ ဥပါသကဿ မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏိဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၁၇၁. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သဉ္စိစ္စ မနုဿဝိဂ္ဂဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ သတ္ထဟာရကံ ဝါဿ ပရိယေသေယျ မရဏဝဏ္ဏံ ဝါ သံဝဏ္ဏေယျ မရဏာယ ဝါ သမာဒပေယျ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ၊ ကိံ တုယှိမိနာ ပါပကေန ဒုဇ္ဇီဝိတေန၊ မတံ တေ ဇီဝိတာ သေယျော’တိ၊ ဣတိ စိတ္တမနော စိတ္တသင်္ကပ္ပေါ အနေကပရိယာယေန မရဏဝဏ္ဏံ ဝါ သံဝဏ္ဏေယျ၊ မရဏာယ ဝါ သမာဒပေယျ၊ အယမ္ပိ ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော’’တိ.

၁၇၂. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

သဉ္စိစ္စာတိ ဇာနန္တော သဉ္ဇာနန္တော စေစ္စ အဘိဝိတရိတွာ ဝီတိက္ကမော.

မနုဿဝိဂ္ဂဟော နာမ ယံ မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ ပဌမံ စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ ပဌမံ ဝိညာဏံ ပါတုဘူတံ၊ ယာဝ မရဏကာလာ ဧတ္ထန္တရေ ဧသော မနုဿဝိဂ္ဂဟော နာမ.

ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျာတိ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဥပစ္ဆိန္ဒတိ ဥပရောဓေတိ သန္တတိံ ဝိကောပေတိ.

သတ္ထဟာရကံ ဝါဿ ပရိယေသေယျာတိ အသိံ ဝါ သတ္တိံ ဝါ ဘေဏ္ဍိံ ဝါ [ဘေန္ဒိံ ဝါ (က.)] လဂုဠံ ဝါ [သူလံဝါ လဂုဠံဝါ (သျာ.)] ပါသာဏံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ဝိသံ ဝါ ရဇ္ဇုံ ဝါ.

မရဏဝဏ္ဏံ ဝါ သံဝဏ္ဏေယျာတိ ဇီဝိတေ အာဒီနဝံ ဒဿေတိ၊ မရဏေ ဝဏ္ဏံ ဘဏတိ.

မရဏာယ ဝါ သမာဒပေယျာတိ သတ္ထံ ဝါ အာဟရ၊ ဝိသံ ဝါ ခါဒ၊ ရဇ္ဇုယာ ဝါ ဥဗ္ဗန္ဓိတွာ ကာလင်္ကရောဟီတိ.

အမ္ဘော ပုရိသာတိ အာလပနာဓိဝစနမေတံ.

ကိံ တုယှိမိနာ ပါပကေန ဒုဇ္ဇီဝိတေနာတိ ပါပကံ နာမ ဇီဝိတံ အဍ္ဎာနံ ဇီဝိတံ ဥပါဒါယ ဒလိဒ္ဒါနံ ဇီဝိတံ ပါပကံ လာမကံ၊ သဓနာနံ ဇီဝိတံ ဥပါဒါယ အဓနာနံ ဇီဝိတံ ပါပကံ၊ ဒေဝါနံ ဇီဝိတံ ဥပါဒါယ မနုဿာနံ ဇီဝိတံ ပါပကံ.

ဒုဇ္ဇီဝိတံ နာမ ဟတ္ထစ္ဆိန္နဿ ပါဒစ္ဆိန္နဿ ဟတ္ထပါဒစ္ဆိန္နဿ ကဏ္ဏစ္ဆိန္နဿ နာသစ္ဆိန္နဿ ကဏ္ဏနာသစ္ဆိန္နဿ၊ ဣမိနာ စ ပါပကေန ဣမိနာ စ ဒုဇ္ဇီဝိတေန မတံ တေ ဇီဝိတာ သေယျောတိ.

ဣတိ စိတ္တမနောတိ ယံ စိတ္တံ တံ မနော၊ ယံ မနော တံ စိတ္တံ.

စိတ္တသင်္ကပ္ပေါတိ မရဏသညီ မရဏစေတနော မရဏာဓိပ္ပါယော.

အနေကပရိယာယေနာတိ ဥစ္စာဝစေဟိ အာကာရေဟိ.

မရဏဝဏ္ဏံ ဝါ သံဝဏ္ဏေယျာတိ ဇီဝိတေ အာဒီနဝံ ဒဿေတိ၊ မရဏေ ဝဏ္ဏံ ဘဏတိ – ‘‘ဣတော တွံ ကာလင်္ကတော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿသိ၊ တတ္ထ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေဿသီ’’တိ.

မရဏာယ ဝါ သမာဒပေယျာတိ သတ္ထံ ဝါ အာဟရ၊ ဝိသံ ဝါ ခါဒ၊ ရဇ္ဇုယာ ဝါ ဥဗ္ဗန္ဓိတွာ ကာလင်္ကရောဟိ၊ သောဗ္ဘေ ဝါ နရကေ ဝါ ပပါတေ ဝါ ပပတာတိ.

အယမ္ပီတိ ပုရိမေ ဥပါဒါယ ဝုစ္စတိ.

ပါရာဇိကော ဟောတီတိ သေယျထာပိ နာမ ပုထုသိလာ ဒွိဓာ ဘိန္နာ [ဒွေဓာ ဘိန္နာ (သျာ.)] အပ္ပဋိသန္ဓိကာ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ ဘိက္ခု သဉ္စိစ္စ မနုဿဝိဂ္ဂဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ အဿမဏော ဟောတိ အသကျပုတ္တိယော. တေန ဝုစ္စတိ – ‘ပါရာဇိကော ဟောတီ’တိ.

အသံဝါသောတိ သံဝါသော နာမ ဧကကမ္မံ ဧကုဒ္ဒေသော သမသိက္ခတာ – ဧသော သံဝါသော နာမ. သော တေန သဒ္ဓိံ နတ္ထိ၊ တေန ဝုစ္စတိ အသံဝါသောတိ.

၁၇၃. သာမံ၊ အဓိဋ္ဌာယ၊ ဒူတေန၊ ဒူတပရံပရာယ၊ ဝိသက္ကိယေန ဒူတေန၊ ဂတပစ္စာဂတေန ဒူတေန၊ အရဟော ရဟောသညီ၊ ရဟော အရဟောသညီ၊ အရဟော အရဟောသညီ၊ ရဟော ရဟောသညီ ကာယေန သံဝဏ္ဏေတိ၊ ဝါစာယ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ကာယေန ဝါစာယ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ဒူတေန သံဝဏ္ဏေတိ၊ လေခါယ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ဩပါတံ အပဿေနံ၊ ဥပနိက္ခိပနံ၊ ဘေသဇ္ဇံ၊ ရူပူပဟာရော၊ သဒ္ဒူပဟာရော၊ ဂန္ဓူပဟာရော၊ ရသူပဟာရော၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗူပဟာရော၊ ဓမ္မူပဟာရော၊ အာစိက္ခနာ၊ အနုသာသနီ၊ သင်္ကေတကမ္မံ၊ နိမိတ္တကမ္မန္တိ.

၁၇၄. သာမန္တိ သယံ ဟနတိ ကာယေန ဝါ ကာယပဋိဗဒ္ဓေန ဝါ နိဿဂ္ဂိယေန ဝါ.

အဓိဋ္ဌာယာတိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ အာဏာပေတိ – ‘‘ဧဝံ ဝိဇ္ဈ၊ ဧဝံ ပဟရ၊ ဧဝံ ဃာတေဟီ’’တိ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော တံ မညမာနော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဥဘိန္နံ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော တံ မညမာနော အညံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတ္တိ၊ မူလဋ္ဌဿ အနာပတ္တိ. ဝဓကဿ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော အညံ မညမာနော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဥဘိန္နံ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော အညံ မညမာနော အညံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ မူလဋ္ဌဿ အနာပတ္တိ၊ ဝဓကဿ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ပါဝဒ – ‘ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ ပါဝဒတု – ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတူ’’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော ဣတရဿ အာရောစေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဝဓကော ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ မူလဋ္ဌဿ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. သော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ သဗ္ဗေသံ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ပါဝဒ – ‘ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ ပါဝဒတု – ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတူ’’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော အညံ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဝဓကော ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ မူလဋ္ဌဿ အနာပတ္တိ၊ အာဏာပကဿ စ ဝဓကဿ စ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော ဂန္တွာ ပုန ပစ္စာဂစ္ဆတိ – ‘‘နာဟံ သက္ကောမိ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတု’’န္တိ. သော ပုန အာဏာပေတိ – ‘‘ယဒါ သက္ကောသိ တဒါ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဥဘိန္နံ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော အာဏာပေတွာ ဝိပ္ပဋိသာရီ န သာဝေတိ – ‘‘မာ ဃာတေဟီ’’တိ. သော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဥဘိန္နံ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော အာဏာပေတွာ ဝိပ္ပဋိသာရီ သာဝေတိ – ‘‘မာ ဃာတေဟီ’’တိ. သော – ‘‘အာဏတ္တော အဟံ တယာ’’တိ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ မူလဋ္ဌဿ အနာပတ္တိ. ဝဓကဿ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အာဏာပေတိ – ‘‘ဣတ္ထန္နာမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သော အာဏာပေတွာ ဝိပ္ပဋိသာရီ သာဝေတိ – ‘‘မာ ဃာတေဟီ’’တိ. သော သာဓူတိ ဩရမတိ၊ ဥဘိန္နံ အနာပတ္တိ.

၁၇၅. အရဟော ရဟောသညီ ဥလ္လပတိ – ‘‘အဟော ဣတ္ထန္နာမော ဟတော အဿာ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ရဟော အရဟောသညီ ဥလ္လပတိ – ‘‘အဟော ဣတ္ထန္နာမော ဟတော အဿာ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အရဟော အရဟောသညီ ဥလ္လပတိ – ‘‘အဟော ဣတ္ထန္နာမော ဟတော အဿာ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ရဟော ရဟောသညီ ဥလ္လပတိ – ‘‘အဟော ဣတ္ထန္နာမော ဟတော အဿာ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ကာယေန သံဝဏ္ဏေတိ နာမ ကာယေန ဝိကာရံ ကရောတိ – ‘‘ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တာယ သံဝဏ္ဏနာယ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဝါစာယ သံဝဏ္ဏေတိ နာမ ဝါစာယ ဘဏတိ – ‘‘ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တာယ သံဝဏ္ဏနာယ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ကာယေန ဝါစာယ သံဝဏ္ဏေတိ နာမ ကာယေန စ ဝိကာရံ ကရောတိ၊ ဝါစာယ စ ဘဏတိ – ‘‘ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တာယ သံဝဏ္ဏနာယ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဒူတေန သံဝဏ္ဏေတိ နာမ ဒူတဿ သာသနံ အာရောစေတိ – ‘‘ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဒူတဿ သာသနံ သုတွာ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

၁၇၆. လေခါယ သံဝဏ္ဏေတိ နာမ လေခံ ဆိန္ဒတိ – ‘‘ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အက္ခရက္ခရာယ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. လေခံ ပဿိတွာ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဩပါတံ နာမ မနုဿံ ဥဒ္ဒိဿ ဩပါတံ ခနတိ – ‘‘ပပတိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပပတိတေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. အနောဒိဿ ဩပါတံ ခနတိ – ‘‘ယော ကောစိ ပပတိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မနုဿော တသ္မိံ ပပတတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပပတိတေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. ယက္ခော ဝါ ပေတော ဝါ တိရစ္ဆာနဂတမနုဿဝိဂ္ဂဟော ဝါ တသ္မိံ ပပတတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပပတိတေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. တိရစ္ဆာနဂတော တသ္မိံ ပပတတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပပတိတေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၇၇. အပဿေနံ နာမ အပဿေနေ သတ္ထံ ဝါ ဌပေတိ ဝိသေန ဝါ မက္ခေတိ ဒုဗ္ဗလံ ဝါ ကရောတိ သောဗ္ဘေ ဝါ နရကေ ဝါ ပပါတေ ဝါ ဌပေတိ – ‘‘ပပတိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သတ္ထေန ဝါ ဝိသေန ဝါ ပပတိတေန ဝါ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဥပနိက္ခိပနံ နာမ အသိံ ဝါ သတ္တိံ ဝါ ဘေဏ္ဍိံ ဝါ လဂုဠံ ဝါ ပါသာဏံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ဝိသံ ဝါ ရဇ္ဇုံ ဝါ ဥပနိက္ခိပတိ – ‘‘ဣမိနာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ‘‘တေန မရိဿာမီ’’တိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဘေသဇ္ဇံ နာမ သပ္ပိံ ဝါ နဝနီတံ ဝါ တေလံ ဝါ မဓုံ ဝါ ဖာဏိတံ ဝါ ဒေတိ – ‘‘ဣမံ သာယိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သာယိတေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

၁၇၈. ရူပူပဟာရော နာမ အမနာပိကံ ရူပံ ဥပသံဟရတိ ဘယာနကံ ဘေရဝံ – ‘‘ဣမံ ပဿိတွာ ဥတ္တသိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ ပဿိတွာ ဥတ္တသတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. မနာပိကံ ရူပံ ဥပသံဟရတိ [ဥပသံဟရတိ ပေမနီယံ ဟဒယင်္ဂမံ (သျာ.)] – ‘‘ဣမံ ပဿိတွာ အလာဘကေန သုဿိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ ပဿိတွာ အလာဘကေန သုဿတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

သဒ္ဒူပဟာရော နာမ အမနာပိကံ သဒ္ဒံ ဥပသံဟရတိ ဘယာနကံ ဘေရဝံ – ‘‘ဣမံ သုတွာ ဥတ္တသိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သုတွာ ဥတ္တသတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. မနာပိကံ သဒ္ဒံ ဥပသံဟရတိ ပေမနီယံ ဟဒယင်္ဂမံ – ‘‘ဣမံ သုတွာ အလာဘကေန သုဿိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သုတွာ အလာဘကေန သုဿတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဂန္ဓူပဟာရော နာမ အမနာပိကံ ဂန္ဓံ ဥပသံဟရတိ ဇေဂုစ္ဆံ ပါဋိကုလျံ [ပဋိကူလံ (?)] – ‘‘ဣမံ ဃာယိတွာ ဇေဂုစ္ဆတာ ပါဋိကုလျတာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ ဃာယိတေ ဇေဂုစ္ဆတာ ပါဋိကုလျတာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. မနာပိကံ ဂန္ဓံ ဥပသံဟရတိ – ‘‘ဣမံ ဃာယိတွာ အလာဘကေန သုဿိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ ဃာယိတွာ အလာဘကေန သုဿတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ရသူပဟာရော နာမ အမနာပိကံ ရသံ ဥပသံဟရတိ ဇေဂုစ္ဆံ ပါဋိကုလျံ [ပဋိကူလံ (?)] – ‘‘ဣမံ သာယိတွာ ဇေဂုစ္ဆတာ ပါဋိကုလျတာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သာယိတေ ဇေဂုစ္ဆတာ ပါဋိကုလျတာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. မနာပိကံ ရသံ ဥပသံဟရတိ – ‘‘ဣမံ သာယိတွာ အလာဘကေန သုဿိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သာယိတွာ အလာဘကေန သုဿတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဖောဋ္ဌဗ္ဗူပဟာရော နာမ အမနာပိကံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဥပသံဟရတိ ဒုက္ခသမ္ဖဿံ ခရသမ္ဖဿံ – ‘‘ဣမိနာ ဖုဋ္ဌော မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တေန ဖုဋ္ဌဿ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. မနာပိကံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဥပသံဟရတိ သုခသမ္ဖဿံ မုဒုသမ္ဖဿံ – ‘‘ဣမိနာ ဖုဋ္ဌော အလာဘကေန သုဿိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တေန ဖုဋ္ဌော အလာဘကေန သုဿတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

ဓမ္မူပဟာရော နာမ နေရယိကဿ နိရယကထံ ကထေတိ – ‘‘ဣမံ သုတွာ ဥတ္တသိတွာ မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သုတွာ ဥတ္တသတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ. ကလျာဏကမ္မဿ သဂ္ဂကထံ ကထေတိ – ‘‘ဣမံ သုတွာ အဓိမုတ္တော မရိဿတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တံ သုတွာ အဓိမုတ္တော မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

၁၇၉. အာစိက္ခနာ နာမ ပုဋ္ဌော ဘဏတိ – ‘‘ဧဝံ မရဿု. ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တာယ အာစိက္ခနာယ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

အနုသာသနီ နာမ အပုဋ္ဌော ဘဏတိ – ‘‘ဧဝံ မရဿု. ယော ဧဝံ မရတိ သော ဓနံ ဝါ လဘတိ ယသံ ဝါ လဘတိ သဂ္ဂံ ဝါ ဂစ္ဆတီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တာယ အနုသာသနိယာ မရိဿာမီတိ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. မရတိ၊ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

သင်္ကေတကမ္မံ နာမ သင်္ကေတံ ကရောတိ ပုရေဘတ္တံ ဝါ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဝါ ရတ္တိံ ဝါ ဒိဝါ ဝါ – ‘‘တေန သင်္ကေတေန တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တေန သင်္ကေတေန တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဥဘိန္နံ ပါရာဇိကဿ. တံ သင်္ကေတံ ပုရေ ဝါ ပစ္ဆာ ဝါ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ မူလဋ္ဌဿ အနာပတ္တိ၊ ဝဓကဿ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

နိမိတ္တကမ္မံ နာမ နိမိတ္တံ ကရောတိ – ‘‘အက္ခိံ ဝါ နိခဏိဿာမိ ဘမုကံ ဝါ ဥက္ခိပိဿာမိ သီသံ ဝါ ဥက္ခိပိဿာမိ၊ တေန နိမိတ္တေန တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဟီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တေန နိမိတ္တေန တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ အာပတ္တိ ဥဘိန္နံ ပါရာဇိကဿ. တံ နိမိတ္တံ ပုရေ ဝါ ပစ္ဆာ ဝါ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ မူလဋ္ဌဿ အနာပတ္တိ၊ ဝဓကဿ အာပတ္တိ ပါရာဇိကဿ.

အနာပတ္တိ အသဉ္စိစ္စ အဇာနန္တဿ နမရဏာဓိပ္ပါယဿ ဥမ္မတ္တကဿ [ဥမ္မတ္တကဿ ခိတ္တစိတ္တဿ ဝေဒနာဋ္ဋဿ (သျာ.)] အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

မနုဿဝိဂ္ဂဟပါရာဇိကမှိ ပဌမဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော.

ဝိနီတဝတ္ထုဥဒ္ဒါနဂါထာ

သံဝဏ္ဏနာ နိသီဒန္တော၊ မုသလောဒုက္ခလေန စ၊

ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတာဘိသန္နော၊ အဂ္ဂဝီမံသနာဝိသံ.

တယော စ ဝတ္ထုကမ္မေဟိ၊ ဣဋ္ဌကာဟိပရေ တယော၊

ဝါသီ ဂေါပါနသီ စေဝ၊ အဋ္ဋကောတရဏံ ပတိ.

သေဒံ နတ္ထုဉ္စ သမ္ဗာဟော၊ နှာပနဗ္ဘဉ္ဇနေန စ၊

ဥဋ္ဌာပေန္တော နိပါတေန္တော၊ အန္နပါနေန မာရဏံ.

ဇာရဂဗ္ဘော သပတ္တီ စ၊ မာတာ ပုတ္တံ ဥဘော ဝဓိ၊

ဥဘော န မိယျရေ မဒ္ဒါ၊ တာပံ ဝဉ္ဈာ ဝိဇာယိနီ.

ပတောဒံ နိဂ္ဂဟေ ယက္ခော၊ ဝါဠယက္ခဉ္စ ပါဟိဏိ၊

တံ မညမာနော ပဟရိ၊ သဂ္ဂဉ္စ နိရယံ ဘဏေ.

အာဠဝိယာ တယော ရုက္ခာ၊ ဒါယေဟိ အပရေ တယော၊

မာ ကိလမေသိ န တုယှံ၊ တက္ကံ သောဝီရကေန စာတိ.

ဝိနီတဝတ္ထု

၁၈၀. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခူ ကာရုညေန မရဏဝဏ္ဏံ သံဝဏ္ဏေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ ‘‘ဘဂဝတာ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ၊ ကစ္စိ နု ခေါ မယံ ပါရာဇိကံ အာပတ္တိံ အာပန္နာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ‘‘အာပတ္တိံ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာပန္နာ ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပိဏ္ဍစာရိကော ဘိက္ခု ပီဌကေ ပိလောတိကာယ ပဋိစ္ဆန္နံ ဒါရကံ နိသီဒန္တော ဩတ္ထရိတွာ မာရေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ ‘‘ဘဂဝတာ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ၊ ကစ္စိ နု ခေါ အဟံ ပါရာဇိကံ အာပတ္တိံ အာပန္နော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ. န စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပဋိဝေက္ခိတွာ အာသနေ နိသီဒိတဗ္ဗံ၊ ယော နိသီဒေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဘတ္တဂ္ဂေ အန္တရဃရေ အာသနံ ပညပေန္တော မုသလေ ဥဿိတေ ဧကံ မုသလံ အဂ္ဂဟေသိ. ဒုတိယော မုသလော ပရိပတိတွာ အညတရဿ ဒါရကဿ မတ္ထကေ အဝတ္ထာသိ. သော ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘ကိံစိတ္တော တွံ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘အသဉ္စိစ္စ အဟံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ အသဉ္စိစ္စာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဘတ္တဂ္ဂေ အန္တရဃရေ အာသနံ ပညပေန္တော ဥဒုက္ခလဘဏ္ဍိကံ အက္ကမိတွာ ပဝဋ္ဋေသိ. အညတရံ ဒါရကံ ဩတ္ထရိတွာ မာရေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ အသဉ္စိစ္စာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပိတာပုတ္တာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတာ ဟောန္တိ. ကာလေ အာရောစိတေ ပုတ္တော ပိတရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော တံ ပတိမာနေတီ’’တိ ပိဋ္ဌိယံ ဂဟေတွာ ပဏာမေသိ. သော ပပတိတွာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘ကိံစိတ္တော တွံ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘နာဟံ၊ ဘဂဝါ၊ မရဏာဓိပ္ပါယော’’တိ. ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပိတာပုတ္တာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတာ ဟောန္တိ. ကာလေ အာရောစိတေ ပုတ္တော ပိတရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော တံ ပတိမာနေတီ’’တိ မရဏာဓိပ္ပါယော ပိဋ္ဌိယံ ဂဟေတွာ ပဏာမေသိ. သော ပပတိတွာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပိတာပုတ္တာ ဘိက္ခူသု ပဗ္ဗဇိတာ ဟောန္တိ. ကာလေ အာရောစိတေ ပုတ္တော ပိတရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော တံ ပတိမာနေတီ’’တိ မရဏာဓိပ္ပါယော ပိဋ္ဌိယံ ဂဟေတွာ ပဏာမေသိ. သော ပပတိတွာ န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၁. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဘုဉ္ဇန္တဿ မံသံ ကဏ္ဌေ ဝိလဂ္ဂံ ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော ဂီဝါယံ ပဟာရံ အဒါသိ. သလောဟိတံ မံသံ ပတိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဘုဉ္ဇန္တဿ မံသံ ကဏ္ဌေ ဝိလဂ္ဂံ ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော တဿ ဘိက္ခုနော ဂီဝါယံ ပဟာရံ အဒါသိ. သလောဟိတံ မံသံ ပတိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဘုဉ္ဇန္တဿ မံသံ ကဏ္ဌေ ဝိလဂ္ဂံ ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော တဿ ဘိက္ခုနော ဂီဝါယံ ပဟာရံ အဒါသိ. သလောဟိတံ မံသံ ပတိ. သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပိဏ္ဍစာရိကော ဘိက္ခု ဝိသဂတံ ပိဏ္ဍပါတံ လဘိတွာ ပဋိက္ကမနံ ဟရိတွာ ဘိက္ခူနံ အဂ္ဂကာရိကံ အဒါသိ. တေ ဘိက္ခူ ကာလမကံသု. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘ကိံစိတ္တော တွံ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘နာဟံ၊ ဘဂဝါ၊ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ အဇာနန္တဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဝီမံသာဓိပ္ပါယော အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဝိသံ အဒါသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘ကိံစိတ္တော တွံ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘ဝီမံသာဓိပ္ပါယော အဟံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၂. တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ [အာဠဝိကာ (သျာ.)] ဘိက္ခူ ဝိဟာရဝတ္ထုံ ကရောန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ သိလံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမေန ဘိက္ခုနာ ဒုဂ္ဂဟိတာ သိလာ ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ အဝတ္ထာသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ အသဉ္စိစ္စာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ ဝိဟာရဝတ္ထုံ ကရောန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ သိလံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ သိလံ မုဉ္စိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ ဝိဟာရဿ ကုဋ္ဋံ ဥဋ္ဌာပေန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ ဣဋ္ဌကံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမေန ဘိက္ခုနာ ဒုဂ္ဂဟိတာ ဣဋ္ဌကာ ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ အဝတ္ထာသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတိ၊ ဘိက္ခု၊ အသဉ္စိစ္စာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ ဝိဟာရဿ ကုဋ္ဋံ ဥဋ္ဌာပေန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ ဣဋ္ဌကံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ ဣဋ္ဌကံ မုဉ္စိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၃. တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ ဝါသိံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမေန ဘိက္ခုနာ ဒုဂ္ဂဟိတာ ဝါသီ ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ အဝတ္ထာသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ အသဉ္စိစ္စာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ ဝါသိံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ ဝါသိံ မုဉ္စိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ ဂေါပါနသိံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမေန ဘိက္ခုနာ ဒုဂ္ဂဟိတာ ဂေါပါနသီ ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ အဝတ္ထာသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ အသဉ္စိစ္စာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု ဟေဋ္ဌာ ဟုတွာ ဂေါပါနသိံ ဥစ္စာရေသိ. ဥပရိမော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော ဟေဋ္ဌိမဿ ဘိက္ခုနော မတ္ထကေ ဂေါပါနသိံ မုဉ္စိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တာ အဋ္ဋကံ ဗန္ဓန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဝုသော၊ အတြဋ္ဌိတော ဗန္ဓာဟီ’’တိ. သော တတြဋ္ဌိတော ဗန္ဓန္တော ပရိပတိတွာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘ကိံစိတ္တော တွံ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘နာဟံ၊ ဘဂဝါ၊ မရဏာဓိပ္ပါယော’’တိ. ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တာ အဋ္ဋကံ ဗန္ဓန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော အညတရံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဝုသော၊ အတြဋ္ဌိတော ဗန္ဓာဟီ’’တိ. သော တတြဋ္ဌိတော ဗန္ဓန္တော ပရိပတိတွာ ကာလမကာသိ။ပေ။ ပရိပတိတွာ န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ဆာဒေတွာ ဩတရတိ. အညတရော ဘိက္ခု တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဝုသော၊ ဣတော ဩတရာဟီ’’တိ. သော တေန ဩတရန္တော ပရိပတိတွာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ဆာဒေတွာ ဩတရတိ. အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဝုသော၊ ဣတော ဩတရာဟီ’’တိ. သော တေန ဩတရန္တော ပရိပတိတွာ ကာလမကာသိ။ပေ။ ပရိပတိတွာ န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အနဘိရတိယာ ပီဠိတော ဂိဇ္ဈကူဋံ ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ ပပါတေ ပပတန္တော အညတရံ ဝိလီဝကာရံ ဩတ္ထရိတွာ မာရေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ. န စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာနံ ပါတေတဗ္ဗံ. ယော ပါတေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဂိဇ္ဈကူဋံ ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ ဒဝါယ သိလံ ပဝိဇ္ဈိံသု. သာ အညတရံ ဂေါပါလကံ ဩတ္ထရိတွာ မာရေသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ. န စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဝါယ သိလာ ပဝိဇ္ဈိတဗ္ဗာ. ယော ပဝိဇ္ဈေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.

၁၈၄. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ သေဒေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ သေဒေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ.။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော သီသာဘိတာပေါ ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခူ နတ္ထုံ အဒံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော သီသာဘိတာပေါ ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ နတ္ထုံ အဒံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ သမ္ဗာဟေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ သမ္ဗာဟေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခု နှာပေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ နှာပေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ တေလေန အဗ္ဘဉ္ဇိံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ တေလေန အဗ္ဘဉ္ဇိံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၅. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ ဥဋ္ဌာပေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ ဥဋ္ဌာပေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ နိပါတေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တံ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ နိပါတေသုံ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခူ အန္နံ အဒံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ အန္နံ အဒံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခု ပါနံ အဒံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. တဿ ဘိက္ခူ မရဏာဓိပ္ပါယာ ပါနံ အဒံသု. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၆. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဣတ္ထီ ပဝုတ္ထပတိကာ ဇာရေန ဂဗ္ဘိနီ ဟောတိ. သာ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣင်္ဃာယျ ဂဗ္ဘပါတနံ ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဂိနီ’’တိ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ အဒါသိ. ဒါရကော ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ပုရိသဿ ဒွေ ပဇာပတိယော ဟောန္တိ – ဧကာ ဝဉ္ဈာ၊ ဧကာ ဝိဇာယိနီ. ဝဉ္ဈာ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ သာ၊ ဘန္တေ၊ ဝိဇာယိဿတိ သဗ္ဗဿ ကုဋုမ္ဗဿ ဣဿရာ ဘဝိဿတိ. ဣင်္ဃာယျ၊ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ ဇာနာဟီ’’တိ.‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဂိနီ’’တိ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ အဒါသိ. ဒါရကော ကာလမကာသိ၊ မာတာ န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ပုရိသဿ ဒွေ ပဇာပတိယော ဟောန္တိ – ဧကာ ဝဉ္ဈာ၊ ဧကာ ဝိဇာယိနီ. ဝဉ္ဈာ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ သာ၊ ဘန္တေ၊ ဝိဇာယိဿတိ သဗ္ဗဿ ကုဋုမ္ဗဿ ဣဿရာ ဘဝိဿတိ. ဣင်္ဃာယျ၊ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဂိနီ’’တိ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ အဒါသိ. မာတာ ကာလမကာသိ၊ ဒါရကော န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ပုရိသဿ ဒွေ ပဇာပတိယော ဟောန္တိ – ဧကာ ဝဉ္ဈာ၊ ဧကာ ဝိဇာယိနီ. ဝဉ္ဈာ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ သာ၊ ဘန္တေ၊ ဝိဇာယိဿတိ သဗ္ဗဿ ကုဋုမ္ဗဿ ဣဿရာ ဘဝိဿတိ. ဣင်္ဃာယျ၊ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဂိနီ’’တိ တဿာ ဂဗ္ဘပါတနံ အဒါသိ. ဥဘော ကာလမကံသု။ပေ။ ဥဘော န ကာလမကံသု. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၇. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဂဗ္ဘိနီ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣင်္ဃာယျ၊ ဂဗ္ဘပါတနံ ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘဂိနိ၊ မဒ္ဒဿူ’’တိ. သာ မဒ္ဒါပေတွာ ဂဗ္ဘံ ပါတေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဂဗ္ဘိနီ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣင်္ဃာယျ၊ ဂဗ္ဘပါတနံ ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘဂိနိ၊ တာပေဟီ’’တိ. သာ တာပေတွာ ဂဗ္ဘံ ပါတေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဝဉ္ဈာ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣင်္ဃာယျ၊ ဘေသဇ္ဇံ ဇာနာဟိ ယေနာဟံ ဝိဇာယေယျ’’န္တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဂိနီ’’တိ တဿာ ဘေသဇ္ဇံ အဒါသိ. သာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဝိဇာယိနီ ဣတ္ထီ ကုလူပကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣင်္ဃာယျ၊ ဘေသဇ္ဇံ ဇာနာဟိ ယေနာဟံ န ဝိဇာယေယျ’’န္တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဂိနီ’’တိ တဿာ ဘေသဇ္ဇံ အဒါသိ. သာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သတ္တရသဝဂ္ဂိယံ ဘိက္ခုံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန ဟာသေသုံ. သော ဘိက္ခု ဥတ္တန္တော အနဿာသကော ကာလမကာသိ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿာ’’တိ [ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာတိ (သျာ.)].

တေန ခေါ ပန သမယေန သတ္တရသဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယံ ဘိက္ခုံ ကမ္မံ ကရိဿာမာတိ ဩတ္ထရိတွာ မာရေသုံ. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါရာဇိကဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘူတဝေဇ္ဇကော ဘိက္ခု ယက္ခံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ ဝါဠယက္ခဝိဟာရံ ပါဟေသိ. တံ ယက္ခာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော အညတရံ ဘိက္ခုံ ဝါဠယက္ခဝိဟာရံ ပါဟေသိ. တံ ယက္ခာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ။ပေ။ တံ ယက္ခာ ဇီဝိတာ န ဝေါရောပေသုံ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ ဝါဠကန္တာရံ ပါဟေသိ. တံ ဝါဠာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော အညတရံ ဘိက္ခုံ ဝါဠကန္တာရံ ပါဟေသိ. တံ ဝါဠာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ။ပေ။ တံ ဝါဠာ ဇီဝိတာ န ဝေါရောပေသုံ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ စောရကန္တာရံ ပါဟေသိ. တံ စောရာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော အညတရံ ဘိက္ခုံ စောရကန္တာရံ ပါဟေသိ. တံ စောရာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ။ပေ။ တံ စောရာ ဇီဝိတာ န ဝေါရောပေသုံ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၈. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု တံ မညမာနော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ။ပေ။ တံ မညမာနော အညံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ။ပေ။ အညံ မညမာနော တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ။ပေ။ အညံ မညမာနော အညံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ အာပန္နော ပါရာဇိက’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အမနုဿေန ဂဟိတော ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော ပဟာရံ အဒါသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အမနုဿေန ဂဟိတော ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော တဿ ဘိက္ခုနော ပဟာရံ အဒါသိ. သော ဘိက္ခု ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဘိက္ခု န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ကလျာဏကမ္မဿ သဂ္ဂကထံ ကထေသိ. သော အဓိမုတ္တော ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော ကလျာဏကမ္မဿ သဂ္ဂကထံ ကထေသိ. သော အဓိမုတ္တော ကာလမကာသိ။ပေ။ သော အဓိမုတ္တော န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု နေရယိကဿ နိရယကထံ ကထေသိ. သော ဥတ္တသိတွာ ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော နေရယိကဿ နိရယကထံ ကထေသိ. သော ဥတ္တသိတွာ ကာလမကာသိ။ပေ။ သော ဥတ္တသိတွာ န ကာလမကာသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၈၉. တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တာ ရုက္ခံ ဆိန္ဒန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဝုသော၊ အတြဋ္ဌိတော ဆိန္ဒာဟီ’’တိ. တံ တတြဋ္ဌိတံ ဆိန္ဒန္တံ ရုက္ခော ဩတ္ထရိတွာ မာရေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာဠဝကာ ဘိက္ခူ နဝကမ္မံ ကရောန္တာ ရုက္ခံ ဆိန္ဒန္တိ. အညတရော ဘိက္ခု မရဏာဓိပ္ပါယော အညတရံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဝုသော၊ အတြဋ္ဌိတော ဆိန္ဒာဟီ’’တိ. တံ တတြဋ္ဌိတံ ဆိန္ဒန္တံ ရုက္ခော ဩတ္ထရိတွာ မာရေသိ။ပေ။ ရုက္ခော ဩတ္ထရိတွာ န မာရေသိ. တဿ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခု၊ ပါရာဇိကဿ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ.

၁၉၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဒါယံ အာလိမ္ပေသုံ [အာဠိမ္ပေသုံ (သျာ. က.)]၊ မနုဿာ ဒဍ္ဎာ ကာလမကံသု. တေသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ။ပေ။ ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နမရဏာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ.